ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس
كەزىندە مۇناي سالاسىندا داعدارىس بولعاندا, ونىڭ ورنىن ونەركاسىپ ونىمدەرى تولتىرعان بولاتىن. ياعني ەندىگى ۋاقىتتا ەلىمىزدە ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ تسيفرلى ەكونوميكاعا بايلانىستى داميدى. ال الەمدە ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ بۇگىندە الدىڭعى قاتارعا شىقتى. سەبەبى جولداۋدا ايتىلعانداي, مۇناي-گازعا يەك ارتىپ, كول-كوسىر تابىسقا كەنەلەتىن كەزەڭ ارتتا قالدى. الداعى جىلداردا جاھاندىق ەكونوميكانىڭ دامۋ ۇدەرىسى وزگەرەتىنى قازىردىڭ وزىندە بايقالىپ وتىر. قازاقستان دا وسى ۇدەرىستەن تىس قالماۋعا ءتيىس. بۇل تۋرالى مەملەكەت باسشىسى الەم كوشباسشىلارىنىڭ قاتارىنا قوسىلۋ ءۇشىن اتقارىلۋعا ءتيىس 10 مىندەتتە ايتتى. سونىڭ بىرىنشىسىنە توقتالار بولساق, ەلباسى:
«يندۋستريالاندىرۋ جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدىڭ كوشباسشىسىنا اينالۋى ءتيىس. ونىڭ ناتيجەلەرى مۇناي باعاسى كۇرت تومەندەگەن 2014-2015 جىلدارداعى داعدارىستا نەگىزگى تۇراقتاندىرۋشى فاكتورلاردىڭ ءبىرى بولدى.
سول سەبەپتى, جوعارى ەڭبەك ونىمدىلىگى بار قايتا وڭدەۋ سەكتورىنا دەگەن باعدارىمىز وزگەرگەن جوق. سونىمەن قاتار يندۋستريالاندىرۋ 4.0 جاڭا تەحنولوگيالىق قالىپتىڭ بارلىق مۇمكىندىكتەرىن پايدالانا وتىرىپ, مەيلىنشە يننوۆاتسيالىق سيپاتقا يە بولۋعا ءتيىس. كاسىپورىندارىمىزدى جاڭعىرتۋعا جانە تسيفرلاندىرۋعا باعىتتالعان, ءونىمنىڭ ەكسپورتقا شىعۋىن كوزدەيتىن جاڭا قۇرالداردى ازىرلەپ, سىننان وتكىزۋ قاجەت. بۇلار, ءبىرىنشى كەزەكتە, تەحنولوگيالاردىڭ ترانسفەرتىن ىنتالاندىرۋعا ءتيىس. ەلىمىزدىڭ بىرنەشە ونەركاسىپتىك كاسىپورنىن تسيفرلاندىرۋ جونىندەگى قاناتقاقتى جوبانى ىسكە اسىرىپ, بۇل تاجىريبەنى كەڭىنەن تاراتۋ كەرەك», دەپ اتاپ ءوتتى. بۇگىندە بىزگە ەلباسى بەلگىلەپ بەرگەن مەجە بۇدان كەيىن دە ونەركاسىپتىك دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىنە جول اشادى.
سوڭعى جىلدارى دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكا كۇرت وزگەردى. وعان ارينە, اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردىڭ تىكەلەي اسەرى بار. ەلباسى ءوز جولداۋىندا جاڭا تەحنولوگيالىق قالىپ تۋرالى ايتتى.
ء«ححى عاسىردا الەمنىڭ تابيعي رەسۋرستارعا دەگەن مۇقتاجدىعى جالعاسۋدا. ولار بولاشاقتا جاھاندىق ەكونوميكانى جانە ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىن دامىتۋ بارىسىندا ەرەكشە ماڭىزعا يە بولادى. بىراق شيكىزات يندۋستريالارىن ۇيىمداستىرۋ ءىسىن, تابيعي رەسۋرستاردى باسقارۋعا قاتىستى ۇستانىمداردى سىني تۇرعىدان قايتا پىسىقتاۋ كەرەك. كەشەندى اقپاراتتىق تەحنولوگيالىق پلاتفورمالاردى بەلسەندى تۇردە ەنگىزۋ قاجەت. كاسىپورىنداردىڭ ەنەرگيا تيىمدىلىگى مەن ەنەرگيا ۇنەمدەۋگە, سونداي-اق ەنەرگيا وندىرۋشىلەردىڭ ءوز جۇمىستارىنىڭ ەكولوگيالىق تازالىعى مەن تيىمدىلىگىنە قويىلاتىن تالاپتاردى ارتتىرۋ كەرەك», دەلىنگەن جولداۋدا.
بۇل ورايدا ءبىز الداعى ۋاقىتتا جۇمىس باعىتىن قالاي قالىپتاستىرامىز, ازاماتتىق قۇقىقتارىمىزدى قالاي ىسكە اسىرامىز دەگەن ساۋالدارعا كەڭىنەن جاۋاپ الدىق. ونەركاسىپ سالاسى مەملەكەتتى وركەندەتۋدىڭ نەگىزگى العىشارتى ەكەنىن نازاردا ۇستاي وتىرىپ, اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى وندىرىستە كەڭىنەن قولدانۋ, ەكولوگيالىق تالاپتارعا ءجىتى ءمان بەرۋ, ەنەرگيا ۇنەمدەۋ, شىعىنداردى بارىنشا ازايتۋ, ەڭبەك ونىمدىلىگىن ۇلعايتۋ سىندى باعىتتار بولاشاقتا كاسىپورىننىڭ باستى ماقساتى بولىپ قالا بەرەدى. ەكسپورتقا كوڭىل ءبولۋ دە وسى باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى.
بۇل ورايدا ايتا كەتەيىك, ەكولوگيالىق تۇرعىدان قاۋىپسىز ءوندىرىس ورىندارىن اشۋ «قازفوسفات» جشس-ءنىڭ اسا ماڭىزدى ستراتەگيالىق مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى سانالادى. قازىرگى ۋاقىتتا زياندى ءوندىرىستىڭ قورشاعان ورتاعا زالالدى قالدىقتار شىعارۋىن ازايتاتىن باعدارلاما جاسالۋدا. باعدارلامادا قورشاعان ورتانى لاستاۋ دەڭگەيىن تومەندەتۋ, ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك دەڭگەيىن بارىنشا جاقسارتۋ, وندىرىستىك ەكولوگيالىق مونيتورينگ پەن باقىلاۋ جۇرگىزۋدى جەتىلدىرۋ اياسىندا كوپتەگەن شارالار جۇزەگە اسىرىلۋدا.
بۇگىندە «قازفوسفات» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى ءوندىرىسىنىڭ ناقتى كولەمى 149,5 پايىزعا ارتتى. سونداي-اق جاڭا وندىرىستەردى ىسكە قوسۋ ارقىلى وتكەن جىلى 300 مىڭ تونناعا جۋىق فوسفور تىڭايتقىشتارى شىعارىلدى. بيىلعى جىلى ەكسپورت كولەمىن 7 ميلليارد تەڭگەگە جەتكىزۋدى كوزدەپ وتىرمىز. زاۋىت ءونىمىنىڭ 93 پايىزىن ەكسپورت قۇرايتىن بولعاندىقتان امەريكا قۇراما شتاتتارى, قىتاي, ءۇندىستان مەملەكەتتەرىمەن جان-جاقتى بايلانىس ورناعان. مۇنىڭ ءبارى دە ەلباسى جولداۋىندا ايتىلعان جاڭا تەحنولوگيالىق قالىپتىڭ يگىلىگىن كورسەتەدى. جولداۋ, سونىمەن قاتار ونەركاسىپ وندىرىسىنە جاڭا مۇمكىندىكتەر بەرەدى.
جالپى, پرەزيدەنتتىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» جولداۋىندا ايتىلعان ون باعىتتىڭ ءبارىنىڭ دە ەكونوميكالىق نەگىزى بار. ونى تابىستى جۇزەگە اسىرۋعا قاجەتتى قۇندىلىقتاردىڭ بارلىعى ءبىزدىڭ ەلىمىزدە بار دەپ ەسەپتەيمىن. مەملەكەت باسشىسى اتاپ كورسەتكەندەي, «ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تابىستارىنىڭ نەگىزى – ءبىزدىڭ باستى قۇندىلىقتارىمىز رەتىندە قالا بەرەتىن ازاماتتىق بەيبىتشىلىك, ۇلتارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىم». وسى قۇندىلىقتاردى ساقتاۋ جانە ودان ءارى جەتىلدىرۋ ونەركاسىپتىڭ ورلەۋىنە, ەكسپورتتىڭ جاندانۋىنا, ەكونوميكانىڭ تۇراقتىلىعىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى. سوندىقتان ەكونوميكالىق نەگىزدىڭ مىقتى تىرەگى ارقىلى ەلباسى كورسەتكەن مەجەنى باعىندىرۋىمىز كەرەك
مۇقاش ەسكەندىروۆ,
«قازفوسفات» جشس باس ديرەكتورى,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى
