ايماقتار • 08 جەلتوقسان, 2017

استانا - ماڭگىلىك ەلدىڭ مەرەيى

2820 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

تاۋەلسىزدىگىمىزدى نىعايتۋ, ەلىمىزدىڭ تۇراقتىلىعى مەن ورنىقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا اتقارىلعان اۋقىمدى شارالاردى ءسوز ەتكەندە ءبىرىنشى كەزەكتە مەملەكەتىمىزدىڭ رەسمي ورتالىعىن ارقا توسىنە كوشىرۋ ءىسى سانامىزدا جاڭعىرادى. قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنىپ, جاسامپازدىقپەن جۇزەگە اسىرىلعان بۇل يگىلىكتى ءىستىڭ ناتيجەسىندە جاڭا ەلوردا – استانا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ باستى نىشانىنا, جالپىۇلتتىق قۇندىلىققا جانە حالىقتى ىنتىماققا, ورتاق مۇددەگە جۇمىلدىرا بىلگەن حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ساياسي-ەكونوميكالىق, رۋحاني-مادەني ورتالىققا اينالدى.

استانا - ماڭگىلىك ەلدىڭ مەرەيى

ەل ورتالىعىن الماتى قالاسىنان اقمولاعا رەسمي تۇردە كوشىرۋ 1997 جىلدىڭ 10 جەلتوقسانىندا جۇزەگە اسىرىلدى. ال پرەزيدەنتتىڭ 1998 جىل­عى 6 مامىرداعى جارلىعى نەگى­زىندە اقمولانىڭ اتاۋى استانا بولىپ وزگەرتىلىپ, ونىڭ حالىقارالىق تۇساۋكەسەرى 1998 جىلدىڭ 10 ماۋسى­مىندا ءوتتى. بۇل كورسەتىلگەن ايتۋلى كۇن­دەر­دىڭ بار­لىعى استانا تاريحىندا التىن ارىپ­پەن جازىلىپ قالدى. دەگەنمەن, كەزىندە الاتاۋدان ارقاعا باعىت العان بۇل كوشتىڭ رەسمي تۇرعىدا 10 جەلتوقساندا باستالعانىن نازارعا الار بولساق, وسى كۇننىڭ ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزى زور ەكەنىن ۇعا تۇسەمىز. 

استانا ءا دەگەننەن قايناعان تىر­شىلىكتىڭ, ساياسي, ەكونوميكالىق, رۋحاني-ما­دەني ءىرى وقيعالاردىڭ ورداسىنا اينالىپ شىعا كەلدى. جاڭا ەلوردامىزدىڭ ءبىر جىل وتەر-وتپەس ۋاقىتتا, ياعني 1999 جىلى ول يۋنەسكو ۇيعارىمىمەن «الەم قالاسى» دەگەن مارتەبەلى اتاقتى ەنشىلەسە, كوپ ۇزاماي, دالىرەگى 2000 جىلى استانالار مەن ءىرى قالالاردىڭ حالىقارالىق اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەلىگىنە قابىلداندى.

ەلوردامىزدىڭ ەۋرازيا قۇرلىعىنىڭ ورتاسىندا ورنالاسۋى ەلىمىزدىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن جاڭا باعىتقا بۇردى. بارلىق جاعىنان الىپ قاراساڭىز دا تيىمدىلىگىن كورسەتتى. اسىرەسە استانانىڭ ىڭعايلى ورنالاسۋى ەلىمىزدىڭ ەۋروپا مەن ازيا اراسىنداعى ىقپالداستىقتى ورىستەتۋگە, ترانزيتتىك كوپىر رەتىندەگى ءرولىن ارتتىرۋعا كەڭىنەن جول اشتى. بۇل ءوز كەزەگىندە قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا, ەلوردامىزدىڭ بەدەلىنىڭ وسە تۇسۋىنە تىڭ سەرپىن بەردى ءارى قالانىڭ ينۆەستيتسيالىق كليماتىن جاقسارتتى. سوڭعى دەرەكتەرگە قاراعاندا, جالپى ەلىمىزگە قۇيىلعان ينۆەستيتسيالاردىڭ 10 پايىزى ەلورداعا تيەسىلى.

بۇگىندە استانا ەكونوميكاسىنا قۋات بەرىپ وتىرعان ونەركاسىپ, ساۋدا, كولىك قاتىناسى, بايلانىس جانە قۇرىلىس سالالارىنداعى جۇمىستار جۇيەلى تۇردە جولعا قويىلعان. اسىرەسە قۇرىلىس تاۋارلارىن, ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن شىعارۋدا تابىس مول. قالاداعى زاماناۋي ءىرى كاسىپورىندار قاتارى جىل وتكەن سايىن تولىعا ءتۇسىپ, كوپتەگەن جۇمىس ورىندارى اشىلۋدا. قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدەگى ءىرى بيزنەس ورتالىعى بولىپ سانالاتىن استانادا شاعىن جانە ورتا بيزنەس دامىپ, كاسىپكەرلىك سالاسى وركەن جايعان. مۇندا قىزمەت كورسەتۋ ورىندارى ۋاقىت تالابىنا ساي جەتىلدىرىلىپ, باسەكەگە قابىلەتتىلىگى ارتىپ كەلەدى.

ەلوردا قۇرىلىس سالاسىندا ەلىمىز بويىنشا كوش باستاپ تۇر. بۇل باعىتتاعى جۇمىستارعا جۇزدەگەن وتاندىق جانە شەتەلدىك كومپانيالار تارتىلعان. استانا قۇرىلىسى ەلباسىنىڭ ۇداي نازارىندا. قالانى ساۋلەتتەندىرە تۇسۋگە ارنالعان شارالاردى جۇزەگە اسىرۋدا مەملەكەت باسشىسىنىڭ باتىس پەن شىعىستىڭ مادەني داستۇرلەرىن ۇيلەستىرۋ يدەياسى باسشىلىققا الىنىپ كەلەدى. 

استانا كەلبەتىنە وي جۇگىرتسەڭىز ەلوردا بويتۇمارى اتالىپ كەتكەن «بايتەرەك» كەشەنى, بىرەگەي نىساندار – «تاۋەلسىزدىك» سارايى, «بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم» سارايىن, «حان شاتىر» ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىعى, «دۋمان» ورتالىعى, «استانا وپەرا» تەاترى, «ازىرەت سۇلتان» مەشىتى, «قازاقستان» ورتالىق كونتسەرت زالى, «قازاق ەلى» مونۋمەنتى, ۇلتتىق مۋزەي جانە تاعى باسقا دا اسەم دە ەڭسەلى, حالىق يگىلىگىنە باعىتتالعان عيماراتتار كوز الدىڭىزعا كەلەدى. وسى ورايدا استاناداعى سپورتتىق كەشەندەر تۇرعىسىندا دا ايتا كەتۋىمىز كەرەك. بۇگىندە قاراپايىم جۇرتشىلىقتىڭ كوزايىمىنا اينالعان, ەلىمىزدە بۇرىن-سوڭدى بولماعان سپورتتىق عيماراتتار – «استانا-ارەنا» ستاديونى, «سارىارقا» ۆەلوترەگى, «الاۋ» مۇز ايدىنى, «بارىس ارەن» سپورت كەشەنى سىندى كەشەندەردىڭ ءجونى بولەك. 

تاعى ءبىر ەرەكشە توقتالا كەتەر جايت, استانا ۇرپاققا تاربيە, ءبىلىم بەرۋ ىسىندە, جاستارعا قولداۋ بىلدىرۋدە كوپتەگەن تابىستارعا قول جەتكىزدى. مۇنداعى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى, قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى, ل.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ, س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى, م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى, استانا مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتى جاستاردىڭ زامانا تالابىنا ساي ءبىلىم الۋلارىنا مۇمكىندىك بەرۋدە.

استانادا بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ سامميتتەرى, الەمدىك ماڭىزى زور ءتۇرلى فورۋمدار مەن ءتۇرلى اۋقىمدى شارالار وتەتىن ءتيىمدى ۇنقاتىسۋ الاڭىنا اينالا ءبىلدى. بۇل ورايدا ەلوردادا تۇراقتى تۇردە ءوتىپ كەلە جاتقان الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزدەرىن, استانا ەكونوميكالىق فورۋمىن, «استانا پروتسەسىن» ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. سونداي-اق, استانادا ەقىۇ-نىڭ, شىۇ مەن يىۇ-نىڭ سامميتتەرى وتكىزىلگەنى ەلوردانىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ەلىمىزدىڭ ابىرويى بولعانى بارشاعا ايان. سونىمەن قاتار بيىل مۇندا ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ ءساتتى ۇيىمداستىرىلعانىن ەرەكشە اتاپ كورسەتكەنىمىز ورىندى.

بۇگىندە حالىق اراسىندا «استانانىڭ وركەندەۋى – قازاقستاننىڭ وركەندەۋى» دەگەن تىركەس ءجيى ايتىلادى. بۇل نەگىزىندە دۇرىس قالىپتاسقان ۇعىم. ويتكەنى, استانا بۇكىل قازاقستاننىڭ كەلبەتىن ايشىقتايدى. الەم جۇرتشىلىعى قازاقستاندى استاناعا قاراپ باعالايدى. 

قورىتا ايتقاندا, قازاق ەلىنىڭ, ۇلتىمىزدىڭ برەندىنە اينالعان استانا قىسقا عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە مول تابىستارعا جەتىپ, قاناتىن كەڭگە جايىپ كەلەدى. بۇل ەلباسى ەڭبەگىنىڭ جانعانىن, حالىق تىلەگىنىڭ قابىل بولعانىن بىلدىرسە كەرەك.

جولدىباي بازار,
«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار