«Qazsport» ارناسىندا قازاقستان قۇراماسى سىرت الاڭدا رۋمىنيا قۇراماسىنان 2:0 ەسەبىمەن ۇتىلىپ جاتىر. سوندا دا «تاماشا» ءسوزى تولاستار ەمەس. اينالدىرعان 12 مينۋتتا ونى ءبىزدىڭ كوممەنتاتوردىڭ اۋزىنان 17 رەت ەستىپ, دىمىمىز قۇرىعاننان تەلەۆيزوردى ءوشىرىپ تاستاۋعا تۋرا كەلگەن. تاڭەرتەڭ تۇرا سالا ينتەرنەتتەن ويىن ناتيجەسىن بىلسەك, 3:1. ودان ءارى وماقاسا وڭباي ۇتىلىپپىز. سوندا وسىنشا جەڭىلىپ جاتقاندا, قايداعى «تاماشا»!
جۋىردا «جاس الاش» گازەتىندە الماتىلىق جانكۇيەر جانىبەك ساۋدانبەك ۇلىنىڭ «تىكەلەي ترانسلياتسياداعى «باتىرلار جىرى» اتتى ماقالاسىن وقىعانىمىز بار. وندا دا اۆتور ءبىزدىڭ بوكس كوممەنتاتورلارىنىڭ قازاقشا رەپورتاجدارىندا بىرجاقتى پىكىرگە سالىنىپ, وزىمىزدىكىن جەر-كوككە سىيعىزباي, اسىرە سىلتەۋلەرىن جازادى.
وسى كەمشىلىك ءبىز ايتقانداي, كوپتەن بەرى فۋتبولدا دا بار. پرەمەر-ليگا ويىندارىندا وعان كوپ ءمان بەرە قويمايسىڭ. ال ەندى قازىرگىدەي الەم چەمپيوناتىنىڭ ىرىكتەۋ كەزەڭىندە قۇرامامىز ويناعاندا بەتىڭنەن وتىڭ شىعادى. باس جاتتىقتىرۋشى بولىپ رەسەيلىك الەكساندر بوروديۋك كەلگەلى جەڭىلىستەن كوز اشقان كۇنىمىز بار ما؟ ون ويىندا نەبارى ءۇش ۇپايمەن «ە» توبىنداعى كوماندالاردىڭ ەڭ سوڭىندا كۇلشە تەرىپ قالدىق. ىرىمعا ءبىر جەڭىس جوق. ءىرى ەسەپپەن جەتى بىردەي ۇتىلىس, ايتەۋىر, اۋپىرىمدەپ قانا قول جەتكىزگەن ەكى تەڭ ويىن. تەك وسى كۇزدەگى ويىندارعا عانا زەر سالساق, قازاقستان-چەرنوگوريا 0:3, پولشا-قازاقستان 3:0, جوعارىدا ايتقانداي, رۋمىنيا-قازاقستان 3:1.
ەندى 8 قازانداعى ءوز الاڭىمىزدا ارمەنيا قۇراماسىمەن وتكەن سوڭعى ىرىكتەۋ ويىنىنا كەلەيىك. قوناقتار ەكى جەڭىس, ياعني, 6 ۇپايمەن الدىمىزدى وراپ تۇر. بۇل جولى قايتسەك تە ۇتىپ, جانكۇيەرلەردىڭ ابدەن سۋىعان كوڭىلىن ازداپ بولسىن بەرى قاراتۋىمىز كەرەك. وسى كەزدە ءا دەگەننەن جاندوس-كوممەنتاتوردىڭ دا ۇيرەنشىكتى «تاماشاسى» كەتتى دەرسىڭ. تىرناق استىنان كىر ىزدەگەنىمىز ەمەس. بىراق, قولىمىزعا قاعاز بەن قالام الىپ, الدىن الا ءىشىمىز سەزىپ, ءبىلىپ وتىرعان وسى «تاماشالارىن» ماتچ بويى ساناپ كورسەك دەگەن ءبىر توسىن ويدىڭ دا باسىمىزعا كەلە قالعانى.
سونىمەن, قوس كوممەنتاتور قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە كەزەكتەسىپ, شامامەن ءبىر-ءبىر تايمنان سويلەگەننىڭ وزىندە باقانداي 47 رەت «تاماشاسىن» اۋزىنان تاستاماعان ءبىزدىڭ جىگىتىمىز ايدى اسپانعا ءبىر-اق شىعاردى. قايتا ويىننىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە ءبىزدىڭ قۇراما ادەتتەگىدەي 1:0 ەسەبىمەن ۇتىلىپ جاتقاسىن با, 20 رەت اۋىزعا الىنعان «تاماشا» ەكىنشى كەزەڭدە تۇرىسبەكوۆ قارسىلاستار قاقپاسىنا گول سالعان سوڭ ءتىپتى ۇدەپ كەتتى ( 27). «تاماشا سوققى», «جىگىتتەرىمىز تاماشا ويناپ جاتىر», «تاماشا, ءسوز جوق, تاماشا...».
ءاۋ, تاماشا ويناسا, تىم بولماسا سوڭعى ويىندا جانكۇيەرلەرىن قۋانتىپ, جەڭىس سىيلاماي ما؟! استانانىڭ تورىندە ازەر دەگەندە تەڭ تۇسكەنى, ايتەۋىر, قۇداي ساقتاپ كەزەكتى جەڭىلىستەن امان قالعانى دا تاماشا بولىپ پا؟! باياعىدا اسكەردە ەكى ءسوزىنىڭ بىرىندە «تو ەست», «تو ەست» دەپ قايتالاي بەرەتىن, ونى جانە ءوزى دە سەزبەيتىن روتا ستارشيناسى بولىپ ەدى. سول سياقتى, جاڭاعى 47 مارتە تاماشانى قىرىق بەس مينۋتتىق ءبىر تايمعا بولسەك, مينۋتىنا ءبىر تاماشادان كەلەدى ەكەن. ءارى ەكى تاماشاسى ارتىلىپ قالادى.
بۇل ارينە, كوممەنتاتورلىقتىڭ جاقسى ءۇردىسى ەمەس. ونىڭ وزىندە بۇرا تارتىپ, سول «تاماشالاردىڭ» ەكى-ۇشەۋىن عانا قارسىلاستارعا قيساق... قازاقستاندا ءالى بوداندىق بۇعاۋىندا بولعان سوناۋ جەتپىسىنشى, سەكسەنىنشى جىلداردىڭ وزىندە ومىرزاق جولىمبەتوۆ, رابات جانىبەكوۆ, قىناباي ارالباەۆ سياقتى جاقسى كوممەنتاتورلار بولعان. ولاردىڭ فۋتبول رەپورتاجدارىنان كەيىن بۇلاي قينالمايتىنبىز, كەيىمەيتىنبىز.
قازىرگى كورەرمەن بۇرىنعىدان دا ساۋاتتى. ويتكەنى, ينتەرنەت عاسىرى. كوزى ەكراندا, قۇلاعى سوزىڭدە. ءاربىر ءا دەگەنىڭدى زەردەسىمەن ەلەپ-ەكشەپ وتىرادى. سوندىقتان تىكەلەي ەفيردەن وسىنى اسىعا توسقان مىڭداعان كورەرمەنگە بۇل ويىندى سەن سويلەتىپ بەرەدى ەكەنسىڭ, مۇنى باسىڭا قونعان ۇلكەن باق دەپ ءبىلىپ, قايتكەندە دە وسى سەنىمنەن شىعۋدى ويلاۋىڭ, شارشاماي-شالدىقپاي ىزدەنۋىڭ كەرەك. ول ءۇشىن ءوزىڭ جۇرگىزگەن رەپورتاجدى قايتالاپ كور, كەمشىلىگىن تۇزە, ون شاقتى «كەرەمەتى» تاعى بار, ءجون-جوسىقسىز «تاماشالارىڭدى» ساناپ شىق...
نەگە وسى ءبىزدىڭ كوممەنتاتورلاردىڭ سويلەگەن ءسوزى مەن فۋتبولشىلاردىڭ الاڭداعى ءىس-قيمىلى كەيدە ءوزارا قابىسپاي, بولەك جاتادى. ويتكەنى ءبىردى ايتىپ بىرگە كەتەدى, ءبىر كولدەنەڭ اڭگىمەنى باستايدى دا, سوزىپ تۇرىپ الادى, ءسويتىپ, ويىنعا ىلەسپەي جاتادى. وسىندايدا جوعارىدا ايتقان ءوز اعالارىمىزبەن بىرگە, ويىمىزعا كەشەگى فۋتبول كورسەك, ءبىزدىڭ بالا قيالىمىزدى تەربەگەن ورىستىڭ نيكولاي وزەروۆ, ۆلاديمير ماسلاچەنكو سياقتى اتاقتى كوممەنتاتورلارى نەگە تۇسە كەتەدى؟ سەبەبى, ولار الاڭداعى ويىننىڭ بار سۋرەتىن وزدەرىنە جاراسىمدى تەمپەرامەنت, شىنايىلىقپەن ادەمى ۇيلەستىرىپ, جەتىك بەرە بىلەتىن. ارينە, ءبىز وسىنى مەڭزەگەندە ءبىزدىڭ جىگىتتەردەن اتى اڭىزعا اينالعان نيكولاي وزەروۆتىڭ شەبەرلىگىن تالاپ ەتىپ وتىرعان جوقپىز. ول ءازىر مۇمكىن دە ەمەس.
بىراق, ۋەفا-عا مۇشەلىككە وتكەن 2002 جىلدان بەرى فۋتبولىمىز قانشا تۇزەلمەي قويسا دا, تىم بولماسا, كوممەنتاتورلارىمىزدىڭ ءسوز ساپتاسى تۇزەلۋى كەرەك. نەگە دەسەڭىز, فۋتبول رەپورتاجدارىنداعى تاۋسىلمايتىن وسى ءبىر «تاماشالار» ءبىزدىڭ قازىرگى ويىنىمىزعا ساي ەمەستىگىن ۇلكەن تۇگىلى بالا دا بىلەدى عوي.
قايىرباي تورەعوجا,
جۋرناليست