قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستانداعى تازارتقىش قۇرىلىستارى وتكەن عاسىردىڭ 50-جىلدارىنداعى تەحنولوگيانى پايدالانادى. مامانداردىڭ باعالاۋى بويىنشا, كارىز جەلىلەرى مەن تىكەلەي تازارتقىش قۇرىلىستاردىڭ توزۋى كەمىندە 60%, ال كەيبىر قالالاردا ول 100%-عا جەتكەن. ماسەلەن, قىزىلوردا وبلىسىندا بۇل كورسەتكىش 70%-دى, الماتى جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا 75%-دى, قاراعاندى وبلىسىندا 80%-دى قۇرايدى. شاحتينسك قالاسىنداعى جۇيەلەر مەن قۇرىلىستاردىڭ جابدىقتارى تەحنولوگيالىق رەسۋرسىن تاۋىسقان جانە ت.ب.
توزىعى جەتكەن تازارتقىش قۇرىلىستارى قورشاعان سۋ وبەكتىلەرى مەن جەر ۋچاسكەلەرىن لاستاۋدىڭ ءىرى وشاقتارى بولىپ تابىلادى. بۇل قورشاعان ورتاعا, وسىمدىكتەر مەن جانۋارلار دۇنيەسىنە, حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنا تەرىس ىقپال ەتەدى.
رەسپۋبليكاداعى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق كۇردەلى جاعداي لاستانعان سۋ فاكتورىنىڭ حالىقتىڭ ناۋقاستانۋىنا تيگىزەتىن تىكەلەي جانە جاناما ىقپالىن دالەلدەپ وتىر. ەلىمىزدەگى اۋرۋلاردىڭ جالپى سانىنىڭ ەداۋىر بولىگىن قۇرايتىن جۇقپالى جانە پارازيتتىك, نەسەپ-جىنىس جۇيەسىنىڭ جانە اس قورىتۋ اۋرۋلارىمەن ناۋقاستانۋدىڭ جوعارى دەڭگەيى سۋدىڭ ساپاسىزدىعىنا بايلانىستى.
جەرگىلىكتى اكىمدىكتەردىڭ قولدانىستاعى «وڭىرلەردى دامىتۋدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى باعدارلاماسى» شەڭبەرىندە قابىلداپ جاتقان شارالارىنىڭ تيىمدىلىگى تومەن, ويتكەنى, ولار تەحنولوگيالىق جانە مورالدىق تۇرعىدان ەسكىرگەن جابدىقتىڭ جۇمىس ىستەۋىن قولداۋعا باعىتتالعان, ال جاڭا قۇرىلىستاردى سالۋ مەن قازىرگى زامانعى تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ ەسكەرىلمەيدى.
سونىڭ ىشىندە سارقىندى سۋلار پروبلەماسىن شەشۋگە دە ەشكىم نازار اۋدارمايدى. ال سارقىندى سۋلار تيىمدىلىكپەن پايدالانىلسا ەنەرگيانىڭ, قورەكتىك زاتتار مەن باسقا دا پايدالى جاناما ونىمدەردىڭ تۇراقتى ءارى ەكونوميكالىق پايدالى كوزى بولۋى مۇمكىن. ويتكەنى تەڭىزگە شىعۋ جولدارى جانە ءىرى سۋ وبەكتىلەرى جوق قازاقستان ءۇشىن سۋ رەسۋرستارىن ۇتىمدى پايدالانۋ پروبلەماسى وتە وزەكتى ەكەنى بەلگىلى.
وسى ماسەلەلەردى كورسەتە وتىرىپ, ءبىز ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ق.بوزىمباەۆ پەن ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ج.قاسىمبەككە دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ جانە تابيعي رەسۋرستاردى پايدالانۋدىڭ بۇگىنگى باعىتى تابيعي رەسۋرستاردى باسقارۋدىڭ تۇبەگەيلى جاڭا جۇيەسىن ەنگىزۋدى كوزدەيتىنىن ايتتىق جانە مىنا اقپاراتتاردى بەرۋدى سۇرادىق:
1) ۇكىمەت ەكولوگيالىق زاڭنامانىڭ بۇزۋشىلىقتارىن جويۋ جانە وڭىرلەردەگى كوممۋنالدىق كاسىپورىنداردىڭ تازارتقىش قۇرىلىستارىن تەحنيكالىق جانە تەحنولوگيالىق تۇرعىدان جاڭعىرتۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قانداي شارالار قابىلداپ جاتىر؟
2) ەلىمىزدىڭ ستراتەگيالىق قۇجاتتارىندا باسىم باعىت رەتىندە ايقىندالعان تابيعي رەسۋرستاردى باسقارۋدىڭ جۇيەسىن ەنگىزۋ ماسەلەسى قالاي شەشىلۋدە؟
ارمان قوجاحمەتوۆ,
ءماجىلىس دەپۋتاتى
