ۇكىمەت باسشىسى اۋەلى تاراز قالاسىنداعى جاڭادان سالىنعان «اراي» شاعىن اۋدانىنىڭ كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەرىنىڭ قۇرىلىسىن كورىپ, وڭىردە «نۇرلى جەر» تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى باعدارلاماسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىمەن تانىستى. باقىتجان ءابدىر ۇلىنا جامبىل وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى عالىمجان ءابدىرايىموۆ قۇرىلىستىڭ قازىرگى جاعدايى مەن كەلەشەگى جونىندە بايانداي كەلە, بيىلعى جىلى وبلىستا «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى بويىنشا 17,7 مىڭ م2-قا 258-دەن استام پاتەردى پايدالانۋعا بەرۋ بويىنشا ءتورت جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتقانىن, سونىمەن قاتار جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى بويىنشا 922 جەر تەلىمى بولىنگەنىن, ال كەلەر جىلى 13 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن اياقتاۋ نەمەسە 1070 پاتەردى پايدالانۋعا بەرۋ كوزدەلگەنىن ايتىپ ءوتتى. جالپى, اعىمداعى جىلدىڭ 10 ايىندا ەلىمىزدە قۇرىلىس قارقىنىنىڭ كورسەتكىشتەرى وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 1,8 پايىزعا جاقسارعان. سونداي-اق, بارلىعى 8,8 ميلليون م2 تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن.
بۇدان كەيىن پرەمەر-مينيستر وليمپيادا رەزەرۆىن دايىندايتىن «اتلەتيك» وقۋ-جاتتىعۋ كەشەنىنە باردى. مۇندا 2 مىڭنان استام سپورتشى گرەك-ريم كۇرەسىمەن, كيكبوكسينگپەن, تاەكۆوندومەن, ارمرەستلينگپەن جانە سپورتتىڭ وزگە دە تۇرلەرىمەن اينالىسادى. بۇل جەردە ۇكىمەت باسشىسىنا وبلىستا سپورتتى دامىتۋ كەلەشەگى تۋرالى باياندالدى. ايتا كەتەيىك, بۇگىنگى تاڭدا جامبىل وبلىسىندا ورنالاسقان 46 سپورت مەكەمەسىندە 22 مىڭعا جۋىق سپورتشى جۇيەلى تۇردە ءتۇرلى سپورت تۇرلەرىمەن اينالىسادى.
جامبىل وبلىسىنا جۇمىس ساپارى بارىسىندا پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ وڭىردەگى ءىرى كاسىپورىن «قازفوسفات» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ ەلىمىزدەگى جالعىز مينەرالدى تىڭايتقىشتار زاۋىتىن ارالاپ كوردى. اتالعان حيميا زاۋىتى اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان مينەرالدى تىڭايتقىشتار مەن جەمشوپتىك فتورسىزداندىرىلعان فوسفاتتار وندىرەدى. ۇكىمەت باسشىسىنا «قازفوسفات» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى مۇقاش ەسكەندىروۆ ەلىمىزدىڭ يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا وتكەن جىلى زاۋىتتى قايتا جوندەۋ ءوندىرىس كولەمىن 2 ەسەگە ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرگەنىن, اعىمداعى جىلى 300 مىڭ توننا فوسفورلى مينەرالدى تىڭايتقىشتار وندىرىلگەنىن, ال وندىرىلگەن ءونىمنىڭ 108 مىڭ تونناسى قازاقستاننىڭ قاجەتتىلىكتەرىن 100 پايىز قامتي وتىرىپ, ىشكى نارىقتا وتكىزىلەتىنىن باياندادى. سونىمەن قاتار, مۇنداعى 200 مىڭ تونناعا جۋىق ءونىم قىتاي, رەسەي, اۋعانستان, ۋكراينا, ۋرۋگۆاي جانە ارگەنتينا ەلدەرىنە ەكسپورتتالسا, بۇگىنگى تاڭدا زاۋىتتا رۋمىنيا, چەحيا, بولگاريا, يران نارىقتارىن يگەرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. ال كەلەر جىلى فوسفورلى مينەرالدى تىڭايتقىشتار ءوندىرىسى كولەمىن 500 مىڭ تونناعا دەيىن ۇلعايتۋ جوسپارلانعان. بۇدان كەيىن جامبىل وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى تيمۋر جانكە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا اعىمداعى جىلى وڭىردە 1448 جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرا وتىرىپ, 18,8 ميلليارد تەڭگەگە 13 جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعانىن ايتىپ ءوتتى. جىل باسىنان بەرى وڭىردە 8,3 ميلليارد تەڭگەگە 6 جوبا ەنگىزىلىپ, 398 جۇمىس ورنى قۇرىلعان.
سونداي-اق, باقىتجان ءابدىر ۇلى وبلىستىق پەريناتالدىق ورتالىقتا بولدى. ورتالىقتى ارالاۋ بارىسىندا ۇكىمەت باسشىسىنا وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى مارات جۇمانقۇلوۆ وڭىردە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن دامىتۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى باياندادى. حالىقارالىق تالاپتاردى ەسكەرە وتىرىپ 2015 جىلى سالىنعان جاڭا كلينيكا ءبىر ۋاقىتتا 200 ەمدەلۋشىگە قىزمەت كورسەتەتىن قاجەتتى زاماناۋي جابدىقتارمەن جاراقتاندىرىلعان.
وڭىرگە جۇمىس ساپارى بارىسىندا پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ توراعالىعىمەن م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە اۋىلشارۋاشىلىعى وندىرىستىك كووپەراتيۆىن دامىتۋ جونىندە جەكە كەڭەس ءوتتى. مۇندا ۇكىمەت باسشىسى وڭىرلىك كاسىپكەرلەرمەن جانە ەلىمىزدەگى بىرقاتار شارۋا قوجالىقتارىنىڭ جەتەكشىلەرىمەن كەزدەسىپ, اتالعان سالانىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەسىنە باسا نازار اۋداردى. سونداي-اق, باقىتجان ءابدىر ۇلى اۋىلشارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن اۋەلى ساپالى ءونىمنىڭ كەرەكتىگىن, سونداي-اق ەت ەكسپورتى ماسەلەسىن قولعا الۋ قاجەتتىگىن ايتىپ ءوتتى. ء«بىزدىڭ ەلىمىز بۇگىنگى تاڭدا ءتيىمدى اۋماقتا تۇر. سوندىقتان اۋىلشارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن ساپالى ءونىم كەرەك. ەگەر ءونىم ساپالى بولماسا, ونى ەشكىم المايدى. ال ساپالى ءونىم شىعارۋ ءۇشىن ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە عىلىمدى دامىتۋ قاجەت», دەدى پرەمەر-مينيستر.
بۇدان كەيىن جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى كارىم كوكىرەكباەۆ وبلىستىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ بۇگىنگى جاي-كۇيى جانە ونى دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى جونىندە سويلەدى. ءوز سوزىندە اكىم ءوڭىردىڭ اۋىلشارۋاشىلىعى سالاسى جىل ساناپ دامۋ ۇستىندە ەكەنىن, بۇعان اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋى وڭ سەپتىگىن تيگىزىپ وتىرعانىن ايتىپ ءوتتى. «باعدارلاما اياسىندا بيىلعى جىلى سالانى دامىتۋعا 16 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىندى. مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ناتيجەسىندە, بۇگىنگى كۇنى 220 ميلليارد تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلىپ, ءونىم كولەمى 3,6 پايىزعا ارتتى. كەلەر جىلعا وبلىستىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 10,5 ميلليارد تەڭگە قاراستىرۋ جوسپارلانۋدا», دەدى اكىم.
ءوز سوزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قايرات ايتۋعانوۆ اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا ەلىمىزدەگى اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ 10 ايلىق قورىتىندىسىن باياندادى. سونىمەن قاتار, «كەڭ دالا» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى قاليبەك الپىسباەۆ قانت قىزىلشاسىن ەگۋدە مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ وتىرعان قولداۋ تۋرالى ايتسا, «مەركە ەت» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى بەرىك ەگەمبەرديەۆ ەت ەكسپورتى تۋرالى اڭگىمەلەدى. ايتا كەتەيىك, اتالعان كومبينات بيىلعى جىلى بىرىككەن اراب امىرلىگىنىڭ باحرەين كورولدىگىنە 22 توننا, يران مەملەكەتىنە 123 توننا قوي ەتىن جىبەردى. ال «اقتوبە ي ك» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى نۇرلان ىزدىباەۆ تەحنيكا الۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك نەسيەلەندىرۋ بارىسىنا توقتالدى. سونداي-اق, جيىن بارىسىندا الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى سەرىكجان بەسكەمپىروۆ, جامبىل وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى مادەن مۇساەۆ, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى دارحان ساتىبالدى جانە قىزىلوردا وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى سەرىك قوجانيازوۆتار وڭىرلەردەگى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ دامۋى تۋرالى باياندادى.
جۇمىس ساپارىنىڭ ەكىنشى كۇنى پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ وڭىرلىك كەڭەسى مۇشەلەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. كەزدەسۋ بارىسىندا ءونىمدى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى, «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» جانە يندۋستريالىق ايماقتار مەن مونوقالالاردى دامىتۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. بۇگىنگى تاڭدا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن كورسەتۋ اياسىندا 800 ميلليارد تەڭگەدەن استام قاراجاتقا 13 مىڭنان استام بيزنەس جوبا جاراقتاندىرىلعان. ال اتاۋلى مولشەرلەمەسى 6 پايىزدان اسپايتىن 18 ميلليون تەڭگەگە دەيىن شاعىن نەسيەلەر ۇسىنىلادى. سونداي-اق, بيزنەستى قايتا رەتتەۋ بويىنشا زاڭنامالىق شارالار قابىلدانۋدا. سونىمەن قاتار, ليتسەنزيالار مەن رۇقساتتار سانى 3 ەسەدەن استام قىسقارعانى دا ايتىلدى. كەڭەستە مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىكتى دامىتۋ ماسەلەلەرى دە تالقىلانىپ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ بويىنشا كاسىپكەرلەردىڭ ۇسىنىستارى تىڭدالدى. ال «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى تولەمىس شوتانوۆ ەلىمىزدەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋدىڭ اعىمداعى جاعدايى تۋرالى ايتتى. كەزدەسۋ بارىسىندا كاسىپكەرلەر قويعان سۇراقتارعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا ۆيتسە-ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ, جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى كارىم كوكىرەكباەۆ, اۋىل شارۋاشىلىعى ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى قايرات ايتۋعانوۆ, ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى ايباتىر جۇماعۇلوۆ جانە تاراز قالاسىنداعى «اۋليە-اتا» حالىقارالىق اۋەجايىنىڭ ديرەكتورى داۋلەت حامزين جاۋاپ بەردى. جيىندى قورىتىندىلاي كەلە پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ جاۋاپتى تۇلعالارعا شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنىڭ بارلىق ماسەلەلەرى مەن ۇسىنىستارىن باقىلاۋعا الۋدى جانە اتالعان باعىتتا كەشەندى جۇمىستار جۇرگىزۋدى تاپسىردى.
حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى
