قارجى • 17 قاراشا، 2017

2018-2020 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تۇزەتۋلەر ەنگىزىلەدى

1195 رەتكورسەتىلدى

كەشە پارلامەنت سەناتىنىڭ ءتوراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جەتەكشىلىك ەتۋىمەن سەناتتىڭ جالپى وتىرىسى ءوتىپ، وندا پالاتا دەپۋتاتتارى «؛2018-2020 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى»؛ زاڭ جوباسىن تالقىلادى. اتالعان قۇجاتقا بايلانىستى وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى 116 ۇسىنىس تۇسكەندىكتەن زاڭ جوباسى ماجىلىسكە قايتارىلدى.

ەڭ الدىمەن ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى تيمۋر سۇ­؛لەي­؛مەنوۆ سەناتورلارعا ەلىمىز­؛دىڭ 2018-2022 جىلدارعا الەۋ­؛مەت­؛تىك-ەكونوميكالىق دامۋ بول­؛جا­؛مى مەن «؛قازاقستان رەسپۋب­؛ليكا­؛سىنىڭ ۇلتتىق قورىنان 2018-2020 جىلدارعا ارنالعان كەپىل­؛دەندىرىلگەن ترانسفەرت تۋرا­؛لى»؛ زاڭ جوباسىن تانىستىر­؛دى. بايانداماشىنىڭ ايتۋىن­؛شا، ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونو­؛ميكالىق دامۋ بولجامىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن الداعى وسى كەزەڭگە باررەلىنە 45 اقش دوللارى بولاتىنداي مۇناي باعاسىنىڭ دەڭگەيى نەگىزگە الىنىپ وتىر. سوندىقتان دا ۇلتتىق قوردان بولىنەتىن كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرت كولەمى 2018 جىلى 2،6 تريلليون تەڭگە، 2019 جىلى 2،3 تريلليون تەڭگە، 2020 جىلى 2،0 تريلليون تەڭگە دەپ جوسپارلانعان.

ال ۇلتتىق بانك ءتوراعاسى دانيار اقىشەۆ قارجى رەت­؛تە­؛ۋ­؛شىسىنىڭ اقشا-نەسيە ساياساتى تۋرالى دەپۋتاتتاردى حابار­؛دار ەتتى. ۇلتتىق بانكتىڭ نەگىزگى باسىمدىعى باعالاردىڭ تۇراقتىلىعىن قام­؛تاماسىز ەتۋ ەكەنى، 2018 جىلى ينفلياسيانىڭ نىسانالى دياپازونى 5-7 پايىز شەگىندە بەلگىلەنىپ، 2020 جىلعا دەيىن بىرتە-بىرتە 4 پايىزعا دەيىن تومەندەتۋ كوزدەلىپ وتىرعانى ايتىلدى.

اتالعان زاڭ جوباسىن داۋىس­؛قا سالۋ ناتيجەسىندە ءبىراۋىزدان قابىل­؛دانعان سوڭ، قارجى ءمينيس­؛ترى باقىت سۇلتانوۆ «؛2018-2020 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋب­؛لي­؛كالىق بيۋدجەت تۋرالى»؛ زاڭ جوباسى جونىندە باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا، بيۋدجەتتى جاساقتاۋ بارىسىندا تەڭدەستىرىلگەن جانە ايقىن بيۋدجەت جونىندەگى پارلامەنتتىك تىڭداۋدىڭ ۇسىنىستارى، سون­؛داي-اق ەسەپ كوميتەتى مەن ەكونو­؛ميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنىڭ ۇسىنىمدارى ەسكەرىلگەن.

نەگىزگى باياندامادان كەيىنگى سۇراق-جاۋاپ بارىسىندا ءسوز العان سەناتورلار ۇكىمەت مۇشەلەرىنە ەل ىشىندەگى الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق ماسەلەلەردى كوتەردى.
ايتالىق، دەپۋتات ر.ابدىكەروۆ ۇلكەندى-كىشىلى اۋىل-ايماقتاردا ورنالاسقان اپاتتى ۇيلەردىڭ جاي-كۇيىنە ءوز الاڭداۋشىلىعىن ءبىلدىردى. ال ينۆەستيسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ج.قاسىمبەكتىڭ جاۋابىندا جالپى ەلىمىزدە اپاتتى جاعدايدا تۇرعان 7-8 مىڭعا جۋىق ءۇي بار ەكەندىگىن ايتتى.
«؛بۇل ۇيلەردىڭ باسىم بولىگى جەكەمەنشىكتە بولعاندىقتان، وعان تىكەلەي بيۋدجەتتەن قارجى ءبولۋ قاراستىرىلماعان. ءبىراق، مەملەكەت تاراپىنان ءتيىستى باعدارلامالار قولعا الىنىپ، سونىڭ اياسىندا بۇگىنگە دەيىن 2 300-دەن استام اپاتتى تۇرعىن ۇيلەر جوندەلدى. وسى باعىتتاعى جۇمىستاردى جال­؛عاستىرا تۇسەتىن بولامىز»؛، دەدى مينيستر. ال سەناتور س.ەرشوۆ بول­؛سا، ءبىلىم جانە عىلىم مينيس­؛ترىنەن ورتا ءبىلىم بەرۋ ىسىن­؛دەگى ۇستازداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارت­؛تىرۋعا قاراستىرىلعان بيۋدجەت شىعىستارى جايىن ءسوز ەتتى.

«؛تالقىلاپ وتىرعان بيۋدجەتتە ءبىرقاتار پاندەر بويىنشا ءۇش تىلدە وقىتۋ تۇرعىسىندا 6،9 ملرد تەڭگە ەسكەرىلگەن. مۇعالىمدەر ءتيىستى تىلدىك دايىندىقتان وتكەننەن كەيىن، ينفورماتيكا، فيزيكا، حيميا، بيولوگيا پاندەرى بويىنشا اعىلشىن تىلىندە وقىتۋدى قام­؛تاماسىز ەتۋى كەرەك. ياعني، تىل­؛دىك كۋرستاردان وتكەننەن سوڭ ۇستاز­؛دار پاندەردى اعىلشىن تىلىندە وقىتۋدا وسى ءتىلدى ءتيىستى دەڭ­؛گەيدە مەڭگەرۋگە قاۋقارلى بولا ما؟ بيىل بۇل ماقساتتارعا 864 ملن تەڭگە ءبولىندى. الايدا، بيۋد­؛جەتتى ناقتىلاۋ كەزىندە وسى سومادان 728 ملن تەڭگە نەمەسە بولىنگەن كولەمنىڭ 84 پايىزى قىسقارتىلدى. 2018 جىلى وسى ۇستەمەاقىعا 2،3 ملرد تەڭگە جوسپارلانعان. ءبىراق مۇعالىمدەر ءۇشىن قىسقا مەرزىمدەگى كۋرستارىنا قارجى باعىتتاۋ ءتيىمسىز بولۋى مۇمكىن. سەبەبى وسى باعىتتا سوڭعى ناتيجەگە جەتۋ قيىنداۋ. بۇل تۇرعىدا قارجىنى باستاپقىدان اعىل­؛شىن تىلىنە وقىتۋعا نەگىزدەل­؛گەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا پەداگوگتاردى دايارلاۋعا سالعان دۇرىس بولار. سوندا ءتورت جىلدان كەيىن ءبىز اعىلشىن تىلىندە ءپان جۇرگىزە الاتىن مۇعالىمدەر لەگىن قالىپتاستىرامىز»؛، دەدى سەناتور.

وز كەزەگىندە مينيستر ەرلان ساعاديەۆ بۇل باعىتتا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار مەملەكەت ءۇشىن تىڭ قادامدار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«؛بىز بيىل ۇلكەن ەكسپەريمەنتتى باستاپ كەتتىك، ونىڭ ىشىندە مۇعالىمدەردى دايارلاۋ مەن اعىل­؛شىن تىلىندە وقىتۋعا اۋىسۋ شارالارى قامتىلعان. الداعى جىلى مالىمەتتەرگە سۇيەنە وتىرىپ، ۇستازداردى دايارلاۋ كەستەسىنە ءتيىستى تۇزەتۋلەردى ەنگىزەمىز. بيىل­؛دىڭ وزىندە 1 500 ءمۇعالىم اعىلشىن تىلىندە وقىتۋدى باستادى. ال ەندى ۇستازداردى دايارلىقتان وتكىزۋگە توقتالساق، شىنىندا كۋرستار قىسقا مەرزىمدى ەمەس، ءمۇعالىم B2 دەڭگەيىنە دەيىن جەتۋى ءتيىس. ەگەر دە قىسقا مەرزىمدى كۋرس­؛تار وعان ء1-شى دەڭگەيدەن وتۋگە مۇمكىندىك بەرسە، وندا ول كەلەسى كەزەڭگە بارۋى كەرەك. بۇل تۇرعىدا ءمۇ­؛عالىم دە اعىلشىن تىلىندە ءپان جۇرگىزۋگە جانە ونىڭ ۇستىنە ءتيىس­؛تى ۇستەمەاقىعا رۇقساتى بولۋى ءۇشىن قاجەتتى دەڭگەيگە جەتۋى كەرەك»؛، دەدى مينيستر. سونىمەن قاتار ە.ساعاديەۆ ۇستازداردى دايار­؛لاۋ مەن ولارعا ارنالعان قوسىم­؛شا تولەمدەرگە بولىنەتىن قارجى جىل سايىن ارتاتىنىن اتاپ ءوتتى. «؛بۇل باعىتتا ءتيىستى جۇمىستاردى جۇرگىزىپ جاتىرمىز. جالپى، بۇگىندە بايقالعان ناتيجەلەر وڭ كورسەتكىشكە جەتتى»؛، دەپ تۇيىندەدى ءسوزىن مينيستر.

سونداي-اق دەپۋتات مۇرات باقتيارۇلى الداعى جىلدان باس­؛تاپ تۇرعىندار سانى 2 مىڭنان اساتىن اۋىلداردىڭ ءوز بيۋدجەتى بولاتىندىعىن ەسكەرتىپ، ونى يگەرۋ مەن جۇرگىزۋ ىسىندە اكىمدەردىڭ ارەكەتىنە قاتىستى ماسەلەنى كو­؛تەردى. ۇلتتىق ەكونوميكا ءمي­؛نيسترىنىڭ بەرگەن جاۋابىندا وسى كەزگە دەيىن پرەزيدەنت جا­؛نىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىندا جەكە بيۋدجەتى بەكىتىلەتىن اۋىل اكىمدەرىن ارنايى وقىتىلعانى ايتىلدى. ؛

«؛ارينە، ءبىز ولارعا بيۋدجەتتى قالىپتاستىرۋ تەتىگى مەن ونى يگەرۋ جولدارىن وقىتىپ ۇيرەتتىك، تۇسىندىردىك. بۇل باعىتتاعى جۇ­؛مىس­؛تارىمىزدى ءالى دە جالعاستىرا تۇسەمىز. مەنىڭ ويىمشا، ەشقانداي دا پروبلەما بولماۋى ءتيىس»؛، دەدى ت.سۇلەيمەنوۆ.

ال قوسىمشا بايانداما جاساعان قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى ولگا پەرەپەچينا وسى زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ بارىسىندا تۇراقتى كوميتەتتەر مەن دەپۋتاتتاردان 127،7 ملرد تەڭگە سوماسىنداعى وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى 116 ۇسىنىس تۇسكەنىن اتاپ ءوتتى. ءۇش جىلدىق كەزەڭگە 85،6 ملرد تەڭگە، ونىڭ ىشىندە 2018 جىلعا 22 ملرد تەڭگە سوماسىنداعى ۇسىنىستار قولداۋ تاپتى.

«؛2018 جىلى بۇل ۇسىنىستاردى قارجىلاندىرۋ كوزى ۇكىمەتتىڭ رەزەرۆىن 4،8 ملرد تەڭگەگە ازايتۋمەن قاتار، «؛قۇرىق»؛ پورتىنىڭ قۇ­؛رىلىسىنا كوزدەلگەن شىعىستاردى 16،9 ملرد تەڭگەگە دەيىن تومەندەتۋ بولىپ تابىلادى جانە ول بيىلدىڭ وزىندە-اق ىسكە اسىرىلعان بولاتىن»؛، دەدى و.پەرەپەچينا.
ايتا كەتەيىك، ۇسىنىلعان وز­؛گە­؛رىستەر اياسىندا مىنا باعىت­؛تار قارجىلاندىرىلادى دەپ كوز­؛دە­؛لۋدە: ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مەن گيد­؛رو­؛مەتەورولوگيالىق قىزمەت بو­؛لىم­؛شەلەرىن ماتەريالدىق-تەح­؛نيكالىق جابدىقتاۋعا &ndash؛ 6،7 ملرد تەڭگە، وڭتۇستىك قازاقستان، قىزىل­؛وردا جانە اقتوبە وبلىستارىنداعى ەكولوگيالىق قولايسىز اۋداندار تۇرعىندارىنا ۇستەمە بويىنشا قارىزدى وتەۋگە &ndash؛ 3،3 ملرد تەڭگە، ەلىمىزدىڭ ءارتۇرلى ايماقتارىنداعى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە سپورت نىساندارىنىڭ قۇرىلىسى مەن جاڭعىرتۋعا &ndash؛ 2،0 ملرد تەڭگە، سۋمەن جابدىقتاۋ نىساندارىنىڭ، تۇر­؛عىن ۇيلەر، ونىڭ ىشىندە تۇر­؛عىن ءۇي قۇرىلىسى جونىندەگى «؛نۇرلى جەر»؛ باعدارلاماسى ايا­؛سىن­؛داعى ۇيلەر جانە ينجەنەرلىك جەلى­؛لەردىڭ قۇرىلىسى مەن جوندەۋ جۇ­؛مىستارىنا، گازداندىرۋعا &ndash؛ 7،7 ملرد تەڭگە، سۋ كولەمىن ۇلعايتۋ جانە وزەندەردىڭ گيدرولوگيالىق ءتار­؛تىبىن جاقسارتۋعا &ndash؛ 1،6 ملرد تەڭ­؛گە؛ قازاق ءالىپبيىن لاتىن ارپىنە كو­؛شى­؛­؛رۋگە جانە باسقا دا جالپى مەم­؛­؛لەكەتتىك شارالاردى ىسكە اسى­؛رۋعا 0،7 ملرد تەڭگە بولىنەتىن بو­؛لادى. ؛

وسىنداي تۇزەتۋلەر ەنگىزىلۋى ءتيىس دەپ تانىلعان زاڭ جوباسى پارلامەنت ماجىلىسىنە جىبەرىلدى. سودان كەيىن ءسوز العان پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ دە­؛پۋ­؛تاتتارعا زاڭ جوباسىن قولدا­؛عاندارى ءۇشىن العىسىن بىلدىردى.

«؛بۇگىن وزدەرىڭىز تالقىلاعان بيۋدجەت جوباسى ەلىمىز ەكونو­؛مي­؛كاسىنىڭ ودان ءارى دامۋىنا جانە ەلباسى تاپسىرمالارىن تولىق ورىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال بيۋدجەتتى تالقىلاۋ كەزىندە سەناتورلار كوتەرگەن ماسەلەلەردىڭ ءبارى دە ۇكىمەتتە وڭ شەشىمىن تابادى»؛، دەپ سەندىردى ب.ساعىنتاەۆ.
كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان ءۇشىنشى ماسەلە بيۋدجەت زاڭناماسىن قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرى بو­؛يىنشا بولدى. ۇلتتىق ەكونومي­؛كا ءمينيسترى ت.سۇلەيمەنوۆ تانىس­؛تىرعان زاڭ جوباسى ءبىرقاتار وتى­؛نىشتەردى كەلىسۋ مەن بيۋدجەت ۇدەرىستەرىن اكىمشىلەندىرۋدىڭ جەكەلەگەن كەزەڭدەرىن الىپ تاستاۋعا قاتىستى تۇزەتۋلەردى كوزدەيدى. اتاپ ايتقاندا، مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى جوبالارىن جوسپارلاۋ راسىمدەرىن وڭاي­؛لاتۋ ماقساتىندا كەلىسۋ ۇدەرىسىن 5 كەزەڭنەن 3 كەزەڭگە دەيىن قىسقارتۋ ۇسىنىلىپ وتىر.

جيىن سوڭىندا سەناتور س.جاق­؛سىبەكوۆ بيۋدجەتتىك زاڭنامانى ودان ءارى جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇ­؛مىس توبىن قۇرۋ قاجەتتىلىگى تۋرا­؛لى، سەناتور ج.نۇرعاليەۆ اۋىل شا­؛­؛رۋاشىلىعى كەشەنىن سۋبسيديا­؛لاۋ جۇيەسىندەگى تۇيتكىلدى ماسە­؛لەلەر جونىندە جانە سەناتور گ.كيم جول قاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى دە­؛پۋ­؛تاتتىق ساۋالدارىن جاريا ەتتى.

نۇرلىبەك دوسىباي،
«؛ەگەمەن قازاقستان»؛

سوڭعى جاڭالىقتار

تاۋشىق اۋىلى 80 جىلدىعىن تويلادى

ايماقتار • بۇگىن، 16:35

اباي دۇكەنى – بەلگيادا

رۋحانيات • بۇگىن، 16:32

گەرولد بەلگەرگە كوشە بەرىلدى

قازاقستان • بۇگىن، 15:57

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ريزا يساەۆا

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 15:50

ەڭ قىسقا اڭگىمە. نۇربيكە قۇدايبەرگەنوۆا

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 15:45

ەڭ قىسقا اڭگىمە. داۋرەن داريابەك

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 15:39

ەڭ قىسقا اڭگىمە. نازەركە سانيازوۆا

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 15:37

ەڭ قىسقا اڭگىمە. اقىلبەك شاياحمەت

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 15:22

ەڭ قىسقا اڭگىمە. الدابەرگەن كەمپىرباي

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 13:00

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ەركەعالي بەيسەنوۆ

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:42

ەڭ قىسقا اڭگىمە. كوگەداي شامەرحان

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:39

ەڭ قىسقا اڭگىمە. جاسۇلان سەرىك

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:37

ەڭ قىسقا اڭگىمە. اقجول قالشابەك

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:28

ەڭ قىسقا اڭگىمە. نۇربەك نۇرجانۇلى

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:24

ەلباسى تاكەو كاۆامۋرامەن كەزدەستى

پرەزيدەنت • بۇگىن، 11:34

ساعىنايدىڭ بەيىتى تابىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 10:52

اقمولانىڭ استىعىنا سۇرانىس مول

ايماقتار • بۇگىن، 10:22

كۇلكى كەرۋەنى № 7

رۋحانيات • بۇگىن، 10:20

اتالماي نەگە قالسىن مۇسا اتى؟!

رۋحانيات • بۇگىن، 10:01

جاقسى ءداستۇر جالعاسادى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:49

الاشتانۋشى عالىمنىڭ بەلەسى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:47

يگىلىكتى ەڭبەك يەسى

قوعام • بۇگىن، 08:46

نامازالى وماشۇلى: ەل شەجىرەسى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:42

تاراز شاھارىنداعى تاماشا ءتۇن

ايماقتار • بۇگىن، 08:39

تۇڭعىش ءتىل فورۋمى وتەدى

قوعام • بۇگىن، 08:36

پاتريارحتىڭ ورىندالعان پارىزى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:33

كەدەرگىسىز كەلەشەك

قوعام • بۇگىن، 08:31

جوشى حانعا ەسكەرتكىش ورناتىلادى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:24

قازاقتاردىڭ اتقا ءمىنۋ مادەنيەتى

قازاقستان • بۇگىن، 08:22

ەۋرونى ساتىپ الۋشىلار كوبەيدى

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:20

اQR: 14 بانكتى «ساۋىقتىرۋ» كەرەك پە؟

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:15

ۇقساس جاڭالىقتار