ادام كاپيتالىن دامىتۋ تاقىرىبىنا ارنالعان فورۋمعا ەكى ەل وڭىرلەرىنىڭ باسشىلارى, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, ىسكەر توپتاردىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق عىلىم جانە ءبىلىم سالاسىنىڭ ساراپشىلارى مەن ماماندارى قاتىستى.
مەملەكەت باسشىسى فورۋم قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ جانە ىنتىماقتاستىقتىڭ اجىراماس ءارى ماڭىزدى بولىگىنە اينالعانىن ايتتى.
– ادام كاپيتالىن دامىتۋعا باعىتتالعان فورۋمنىڭ چەليابينسكىدە ءوتۋىنىڭ سيمۆولدىق ءمانى بار. ءبىز وسى جەردە 2005 جىلى وتكەن ءىى فورۋمدا ونى جىل سايىن وتكىزۋ جونىندە ۋاعدالاسقان بولاتىنبىز, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ سويلەگەن سوزىندە تالقىلانىپ وتىرعان تاقىرىپ مەملەكەتتەرىمىزدىڭ باستى نازارىندا ەكەنىن جانە ونىڭ قازىرگى تەحنولوگيانىڭ, سونىڭ ىشىندە, تسيفرلىق تەحنولوگيانىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان كەزىندە ماڭىزدى بولىپ وتىعانىن اتاپ ءوتتى.
– ساراپشىلاردىڭ بولجامى بويىنشا, 2030 جىلعا دەيىن ءتۇرلى سالاداعى 60-قا جۋىق ماماندىق جويىلىپ, ولاردىڭ ورنىنا 180-نەن استام جاڭا ماماندىق پايدا بولادى. ادامي دامۋ تۋرالى بايانداماعا سايكەس, تاياۋ 5 جىلدا ەڭبەككە جارامدى ءبىلىم مەن بىلىكتىڭ ۇشتەن ءبىرى وزگەرەدى. بۇل – ءبىز ءۇشىن ۇلكەن سىن. ونى شەشۋ ىنتىماقتاستىعىمىزدىڭ بىردەن-ءبىر ماڭىزدى باسىمدىعى بولۋعا ءتيىس, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
وسى ورايدا, قازاقستان پرەزيدەنتى ادام كاپيتالىنىڭ بارلىق نەگىزگى كومپونەنتتەرى بويىنشا جۇمىستاردى جانداندىرۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى. بۇل دەگەنىمىز – ەڭ الدىمەن, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ەڭبەك نارىعىن جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ جۇيەسىن دامىتۋ.
– بۇگىندە قازاقستاننىڭ 30-دان استام جوعارى وقۋ ورنى رەسەيلىك ارىپتەستەرىمەن بىرلەسىپ, عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋدە. قازاقستان مەن رەسەي عالىمدارىنىڭ پەرسپەكتيۆالى باعىتتار بويىنشا عىلىمي كونسورتسيۋمىن قۇرۋ ماسەلەسىن قاراستىرعان ءجون. اتاپ ايتقاندا, ول بيو جانە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار, ەنەرگەتيكا, عارىش جانە باسقا دا سالالارعا قاتىستى بولۋى كەرەك, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى بۇل رەتتە نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى, يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى, رەسەيدىڭ «سكولكوۆو» ورتالىعى جانە باسقا دا عىلىمي-زەرتتەۋ قۇرىلىمدارى سياقتى يننوۆاتسيالىق كلاستەرلەرىمىزدىڭ الەۋەتىن پايدالانۋعا بولاتىنىن ايتتى. سونداي-اق, بىرلەسكەن جۇمىستارعا «استانا-ەكسپو» ينفراقۇرىلىمىنىڭ بازاسىندا قۇرىلاتىن حالىقارالىق قارجى ورتالىعى, ءىت-ستارتاپتاردىڭ حالىقارالىق تەحنوپاركى جانە «جاسىل» تەحنولوگيالار مەن ينۆەستيتسيالاردى دامىتۋ جونىندەگى حالىقارالىق ورتالىق وزدەرىنىڭ سەپتىگىن تيگىزەتىن بولادى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەلىمىزدىڭ ءبىلىم الۋعا سۇرانىس ارتىپ وتىرعان وڭىرلەرىندە رەسەيلىك جوعارى وقۋ ورىنداردىڭ فيليالدارىن اشۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– ەلدەرىمىزدە حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ حابتارىن قۇرۋعا ىقپال ەتۋدىڭ ماڭىزى زور. ول ءۇشىن ءبىلىم باعدارلامالارى سالاسىندا, سونىڭ ىشىندە ونلاين ءبىلىم بەرۋ كۋرستارىن اشۋ سالاسىندا ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋعا بولادى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى دەنساۋلىق سالاسىندا دا ىنتىماقتاسۋعا پەرسپەكتيۆا بار ەكەنىنە نازار اۋداردى.
– رەسەيدىڭ عىلىمي ورتالىقتارى مەن كلينيكالارىنىڭ الەۋەتىن ەسكەرىپ, بىزگە وسى باعىتتاعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى جولعا قويۋ كەرەك. اتاپ ايتقاندا, ول مەديتسينا سالاسىنداعى يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى يگەرۋگە جانە بىرلەسكەن عىلىمي جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا قاتىستى بولماق, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
سونىمەن بىرگە, نۇرسۇلتان نازارباەۆ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ مەن تەلەمەديتسينانىڭ ورتاق جەلىسىن دامىتۋ جونىندە تاجىريبە الماسۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
– بۇل جۇمىس ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىندا باستالىپ كەتتى. مەن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ تسيفرلاندىرۋ جونىندەگى فورۋمىن كەلەسى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا استانادا وتكىزۋدى ۇسىندىم. قازاقستان مەن رەسەي وسى سالانىڭ لوكوموتيۆىنە اينالۋعا ءتيىس, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
وسى ورايدا, قازاقستان پرەزيدەنتى ءدارى-دارمەكتەر مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ بىرىڭعاي نارىعىن قۇرۋ, سونداي-اق وسى سالاداعى كەلىسىلگەن ورتاق ۇستانىمداردى قالىپتاستىرۋ جانە فارماتسەۆتيكالىق ونىمدەردىڭ ەركىن اينالىمى جولىنداعى كەدەرگىلەردى جويۋ جونىندەگى جۇمىستاردى جالعاستىرۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەڭبەك نارىعى مەن الەۋمەتتىك قورعاۋ جۇيەسىندە بىرقاتار باعىت بويىنشا بىرلەسە جۇمىستار اتقارۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
– ءبىز ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىندا ورتاق ەڭبەك نارىعىن قۇرۋ قاجەت دەپ شەشتىك. ونىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن جۇمىسشىلاردىڭ ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگىنە, ىسكەرلىگىنە قويىلاتىن تالاپتاردى بىرىزدەندىرۋ كەرەك. ۇكىمەتتەرىمىز وسى جۇمىستاردى ۇيلەستىرىپ, ولاردى سايكەستەندىرۋ جونىندە شارالار قابىلداۋى قاجەت, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى وسى تۇرعىدان ورتاق نارىق اياسىندا ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ شوعىرلانۋى حالىقتىڭ ەڭبەك نارىعىنداعى سۇرانىستار مەن ۇسىنىستار جونىندەگى مالىمەتتەردەن حاباردار بولۋىنا بايلانىستى ەكەنىن ايتتى.
– بىزگە ەۋرازيالىق بىرىكتىرىلگەن بىرىڭعاي ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسىن قۇرۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋ كەرەك, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
بۇدان بولەك, مەملەكەت باسشىسى وسىعان دەيىن وڭىرارالىق فورۋم اياسىندا تالقىلانباعان, تسيفرلاندىرۋدان بولەك تاعى دا بىرقاتار ماسەلەلەردىڭ بار ەكەنىنە نازار اۋداردى. سونداي تاقىرىپتىڭ ءبىرى – تۋريزم.
– كوپتەگەن ەلدەردە تۋريزم ىشكى جالپى ءونىمدى قالىپتاستىرىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشىپ, حالىقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋدە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. رەسەيدە دە, قازاقستاندا دا تۋريزم ءۇشىن ادەمى جەرلەر كوپ. مىسالعا, رەسەيلىكتەر جازدا ءبىزدىڭ بۋرابايعا, بالقاشقا, الاكولگە, ال قىستا الماتىداعى شىمبۇلاققا جانە باسقا دا جەرلەرگە دەمالۋعا كەلەدى. تۋريستىك وپەراتورلارىمىز مۇنىڭ ءبارىن ۇيىمداستىرۋىنا بولادى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
وسىعان بايلانىستى نۇرسۇلتان نازارباەۆ كەلەسى وڭىرارالىق فورۋمنىڭ تاقىرىبىن «قازاقستان مەن رەسەيدىڭ ءتۋريزمىن دامىتۋدىڭ جاڭا جولدارى مەن ۇردىستەرى» دەپ بەلگىلەپ, ونى 2018 جىلى قازاقستاننىڭ پەتروپاۆل قالاسىندا وتكىزۋدى ۇسىندى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەكى ەل ىنتىماقتاستىعىمىزدىڭ دامۋىنا سەپتىگىن تيگىزەتىن «قىتاي – قازاقستان – رەسەي – ەۋروپا» جۇردەك تەمىرجول ماگيسترالى جوباسىن قولدايتىنىن اتاپ ءوتتى.
سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى بۇل ءىس-شارا وركەندەۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرىن تاۋىپ, ەلدەرىمىزدە ادام كاپيتالىنىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەتىنىنە سەنىم ءبىلدىرىپ, فورۋمعا قاتىسۋشىلاردىڭ جۇمىسىنا جەمىس تىلەدى.
فورۋمنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تومەندەگىدەي قۇجاتتارعا قول قويىلدى:
- قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى مەن رەسەي فەدەراتسياسى پرەزيدەنتىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن رەسەي فەدەراتسياسى اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستاردىڭ ورناعانىنا 25 جىل تولۋىنا وراي بىرلەسكەن مالىمدەمەسى;
– 1998 جىلعى 6 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن رەسەي فەدەراتسياسى اراسىنداعى جەر قويناۋىن پايدالانۋعا ارنالعان ەگەمەندىك قۇقىقتاردى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا كاسپي تەڭىزى سولتۇستىك بولىگىنىڭ ءتۇبىن مەجەلەۋ تۋرالى كەلىسىمگە حاتتاماعا قوسىمشا حاتتاما;
– قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى م.ۆ. لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قازاقستان فيليالىنىڭ جۇمىس ىستەۋى تۋرالى كەلىسىم;
– قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى «تۋيمازى – ومبى – نوۆوسيبيرسك-2» جانە «ومبى – پاۆلودار» ماگيسترالدىق مۇناي قۇبىرلارىنداعى تەحنولوگيالىق مۇنايدىڭ مارتەبەسىن ايقىنداۋ تۋرالى كەلىسىم;
– 2009 جىلعى 17 قاراشاداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ «بايقوڭىر» كەشەنىن جالعا الۋ جاعدايىندا «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىنىڭ پەرسونالىنا, بايقوڭىر قالاسىنىڭ, تورەتام جانە اقاي كەنتتەرىنىڭ تۇرعىندارىنا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ءتارتىبى تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتاما;
– 1994 جىلعى 10 جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى «بايقوڭىر» كەشەنىن جالعا بەرۋ شارتىنا وزگەرىس ەنگىزۋ تۋرالى حاتتاما;
– قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى 2018-2023 جىلدارعا ارنالعان وڭىرارالىق جانە شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعىنىڭ باعدارلاماسى;
– «قازترانسويل» اكتسيونەرلىك قوعامى مەن «ترانسنەفت» جاريا اكتسيونەرلىك قوعامى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم;
– اقتوبە وبلىسى اكىمدىگى مەن «رۋسسكايا مەدنايا كومپانيا» اكتسيونەرلىك قوعامى اراسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اقتوبە وبلىسىندا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ جونىندەگى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم;
– «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اكتسيونەرلىك قوعامى مەن «روسسيسكي ەكسپورتنىي تسەنتر» اكتسيونەرلىك قوعامى اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم.
