ەلىمىزدەگى اتاۋلى داتانىڭ تاريحى 1920 جىلعى 8 قاراشادان باستالادى. قازاق اكسر ۇكىمەتى قازاقستانداعى بىرىڭعاي ورتالىقتانعان ستاتيستيكا جۇيەسىنىڭ باستاۋى بولعان «قازاكسر-دەگى مەمستاتيستيكا تۋرالى ەرەجەنى» قابىلداعاندىقتان, وسى كۇن ەلىمىزدىڭ ستاتيستيكا سالاسى ءۇشىن تاريحي داتا رەتىندە بەلگىلەنىپ, كاسىبي مەرەكەلەردىڭ قاتارىنا ەنگەن.
جالپى العاندا, ستاتيستيكا ۇكىمەت ءۇشىن عانا ەمەس, قوعام ءۇشىن دە ماڭىزدى. سەبەبى كەز كەلگەن ايماقتىق, ۇلتتىق جانە الەمدىك دەڭگەيدەگى ستاتيستيكا ساياسي جانە بيزنەس شەشىم قابىلداۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. سونىمەن قاتار مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ستراتەگياسىن بەلگىلەۋدە دە اتالعان سالانىڭ ءرولى زور. اسىرەسە مەملەكەتتىك باسقارۋ ورگاندارىنىڭ, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ, قوعامدىق جانە عىلىمي ۇيىمداردىڭ, حالىقتى ەڭبەكپەن قامتۋ جانە جۇمىسسىزدىق, كەدەيشىلىك, باعا, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى, ينۆەستيتسيا, تولەم بالانسى, سىرتقى ەكونوميكا جانە تاعى باسقالار جونىندە ساپالى جانە جەدەل ستاتيستيكالىق اقپاراتتاردىڭ مەملەكەتتىك ستاتيستيكا جۇيەسىندە وزىندىك ورنى بار.
مەملەكەت ستاتيستيكالىق مالىمەتتەر بويىنشا ءتۇرلى سالالار مەن ۆەدومستۆولاردىڭ جۇمىسىن باقىلاپ وتىرۋعا مۇمكىندىك الادى. سول ارقىلى بيۋدجەت ءبولىنىسىن دە رەتتەيدى. مەملەكەتتەن باسقا ستاتيستيكالىق قىزمەت جۇمىسىنا حالىقارالىق ۇيىمدار مەن بيزنەس-قۇرىلىمدار جۇگىنەدى. سوندىقتان دا ستاتيستەردىڭ جۇمىسى ناقتىلىقتى, تالداۋدىڭ دۇرىستىعىن تالاپ ەتەدى.
ستاتيستيكا قاجەتتى مالىمەتتەرمەن قامتاماسىز ەتەدى. دەگەنمەن ول بەلگىلى ءبىر كورسەتكىشتەردىڭ ايناسى بولىپ قانا قويماي, شەشىم شىعارۋ ءۇشىن دە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. سوندىقتان ستاتيستيكا عىلىمى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق قۇبىلىستاردى تالداۋدى وزىندىك ءادىس-تاسىلدەر, ەرەجەلەر جيىنتىعى ارقىلى جاسايدى. ءتىپتى ونى باسقا دا عىلىمدار ءوز زەرتتەۋلەرىندە, تاجىريبەسىندە قولداناتىنىن ەسكەرسەك, ستاتيستيكانىڭ ءبىزدىڭ ومىرىمىزدە الار ورنى زور ەكەنىن بايقايمىز.
ءجۇز جىلعا جۋىق ۋاقىت ىشىندە قازاقستاننىڭ ستاتيستيكا جۇيەسى حالىقارالىق تالاپتارعا ساي وزگەردى. بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ بۇل سالاسىندا زاڭ جۇيەسى, نارىقتىق ەكونوميكا ەلدەرىنە ساي ستاتيستيكا سالالارى, ستاتيستيكالىق ادىستەمەلەرى بار. سونىمەن قاتار ستاتيستيكا جاساۋ ءۇشىن قاجەتتى زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جۇمىستارى دا ءساتتى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
مەملەكەتتىك ستاتيستيكا – ستاتيستيكالىق اقپاراتتى جيناۋ مەن وڭدەۋدىڭ ورتالىقتاندىرعان جۇيەسى. قازاقستاننىڭ قازىرگى ستاتيستيكا جۇيەسىندە ستاتيستيكا جونىندەگى اگەنتتىك وسى سالاداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى قالىپتاستىرىپ, ىسكە اسىرۋشى وكىلەتتى ورگان سانالادى جانە ەلدەگى بۇكىل ستاتيستيكالىق قىزمەتتى ۇيىمداستىرىپ, ۇيلەستىرىپ, باعىتتاپ وتىرادى.
قازاقستاندا مەملەكەتتىك ستاتيستيكا ورگاندارىنىڭ جۇمىسىن «مەملەكەتتىك ستاتيستيكا تۋرالى» زاڭ رەتتەيدى. بۇگىنگى تاڭدا ستاتيستيكالىق قىزمەتتىڭ دامۋى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارىنا ساي جۇزەگە اسىرىلادى. بۇل جوسپاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جىل سايىن ءاربىر مەملەكەتتىك ورگان ناقتى ارەكەتتەر بەلگىلەپ, وپەراتسيالىق جوسپار قۇرادى.
رەسپۋبليكامىزدىڭ ستاتيستيكا ورگاندارى ەكونوميكا, الەۋمەتتىك جانە دەموگرافيالىق ينديكاتور, اۋىل شارۋاشىلىعى مەن حالىق تۇرمىسى سەكىلدى ءتۇرلى سالالار بويىنشا حالىقارالىق تالاپتارعا ساي وبەكتيۆتى جانە تولىق مالىمەت بەرە الادى.
ءبىر ايتا كەتەرلىگى, 2003 جىلى ەۋروستات قازاقستاننىڭ ستاتيستيكالىق جۇيەسىنە العاش رەت جان-جاقتى تالداۋ جاساپ, باعا بەردى. حالىقارالىق ۇيىمنىڭ ۇسىنىسى قازاقستانداعى ستاتيستيكا جۇيەسىن دامىتۋ جانە جەتىلدىرۋگە ارنالعان باعدارلامالاردى جاساۋ بارىسىندا دا ەسكەرىلىپ وتىردى.
گۇلنۇر قۋانىشبەكقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
