بۇگىنگى تاڭدا, ءۇشىنشى مىڭجىلدىقتىڭ ەسىگىن اشىپ, ءححى عاسىر تابالدىرىعىن اتتاپ كىرگەن شاعىمىزدا وركەنيەتتى ەلدەرمەن تەرەزەمىز تەڭ بولۋ ءۇشىن باسقا تىلدەردى دە مەڭگەرۋ مىندەتى الدىمىزدا تۇر. 2007 جىلى ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ «جاڭا الەمدەگى جاڭا قازاقستان» جولداۋىندا «تىلدەردىڭ ءۇش تۇعىرلىعى» مادەني جوباسىن قولعا الۋدى ۇسىنعان بولاتىن. ەلىمىز ءۇشىن ۇشتۇعىرلى ءتىل – ەلدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىككە ۇمتىلۋداعى ءبىرىنشى قادامى دەپ ايتساق بولادى. سەبەبى بىرنەشە تىلدە ەركىن سويلەي دە, جازا دا بىلەتىن قازاقستاندىقتار ءوز ەلىندە دە, شەتەلدەردە دە باسەكەگە قابىلەتتى تۇلعاعا اينالادى. ءۇش ءتىلدى قاتار مەڭگەرۋ الەمدەگى ەڭ دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋدى جەدەلدەتە تۇسەتىنى ءسوزسىز.
وسىعان وراي سەمەي قالاسىندا تىلدەردى وقىتۋ ورتالىقتارى اشىلىپ, مەملەكەتتىك ءتىلدى جانە باسقا دا تىلدەردى وقىتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. سونىڭ ىشىندە قالالىق ورتالىقتاندىرىلعان كىتاپحانا جۇيەسىندە اعىمداعى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا اعىلشىن ءتىلىن وقىتۋ ۇيىرمەسى اشىلعان بولاتىن. ءبىر ەرەكشەلىگى, اتالمىش ۇيىرمەگە كەلۋشىلەر 58-80 جاس ارالىعىنداعى زەينەتكەرلەر. اشىلعان كۇنى 5 وقۋشىسى بولعان ۇيىرمەنىڭ بۇگىنگى كۇنى 15 ۇنەمى كەلەتىن قاتىسۋشىسى بار.
كىتاپحانا ديرەكتورى گۇلنيسا مولجىگىتوۆانىڭ ايتۋىنشا, وسىدان ءبىر جىل بۇرىن زەينەتكەرلەرگە كومپيۋتەر ساۋاتتىلىعىن وقىتۋ ۇيىرمەسى اشىلىپ, وعان زەينەتكەرلەردىڭ ۋاقىتىندا كەلۋ ءتارتىبى, ىزدەنىمپازدىقتارى, قىزىعۋشىلىقتارى كىمدى بولسىن قايران قالدىرادى. سونداي-اق ۇجىممەن كەلىسە كەلە جانە زەينەتكەر وقىرمانداردىڭ ۇسىنىسى بويىنشا اعىلشىن ءتىلىن وقىتۋ ۇيىرمەسى دە اشىلدى.
ۇيىرمەگە قاتىسۋشى ايگىلى تەمىرجولشى مويىنباەۆتار اۋلەتىنىڭ وكىلى, ۇزاق جىل سەمەي ۆوكزالىنىڭ باسشىسى بولعان قازىرگى زەينەتكەر, انالار كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى ناعيما ابدۋايتقىزى: «ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا مىنا جاھاندانۋ زامانىندا ۇلتىمىز باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ ءۇشىن, «تسيفرلى قازاقستان», ء«ۇش تىلدە ءبىلىم بەرۋ», «مادەني جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىم» سياقتى باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋ قاجەتتىگى ايتىلعان. ءبىزدىڭ اعىلشىن ءتىلىن وقىپ, ۇيرەنگەنىمىز مىنا ءوسىپ كەلە جاتقان وسكەلەڭ ۇرپاققا ۇلگى بولسىن, قاي جاستا بولسىن ءبىلىم الۋعا كەش ەمەس دەگەن ويمەن وقىپ جۇرگەن جايىمىز بار. سونداي-اق ولار ەلىمىزدىڭ يگىلىگى ءۇشىن تالاپتانسىن, كوپتىڭ ىشىندە بىرەۋى ەمەس, بىرەگەيى بولۋىنا ۇمتىلسىن», دەيدى.
ال, قىرىق جىل ءان-كۇي پانىنەن ساباق بەرگەن رىسكۇل قۇدىسوۆا «قازىرگى زاماندا قايدا بارساڭ دا, اعىلشىنشا ءبىلۋ قاجەت. قازىر نە كوپ, كومپانيا كوپ. بارىنە كىرگىڭ كەلەدى, ءبىز دە قارتايدىق دەمەي, تابىس تاپقىمىز كەلەدى. بالا, نەمەرە, شوبەرە بار, سولارعا كومەكتەسكىمىز كەلەدى. ءبىز سياقتى ولار دا تالاپتانىپ, نيەتتەنسىن دەيمىز. ارينە, ءبىزدىڭ جاسىمىزعا كەلگەندە شەت ءتىلىن ۇيرەنۋ قيىن عوي, الايدا تالاپتانىپ وقىپ ءجۇرمىز. قازىرگى تاڭدا, ومىرگە ەڭ قاجەتتى وسى ينتەرنەت پەن اعىلشىن ءتىلى بولىپ تۇر», دەيدى.
تىلگە تيەك ەتسەك, دارىستەر تەگىن جۇرگىزىلەدى, اپتاسىنا ەكى رەت وتكىزىلەدى. وقىتۋ كۋرسى اياقتالعان سوڭ تۇلەكتەرگە ارنايى كۋالىك سالتاناتتى تۇردە تابىستالادى. قازىرگى زاماندا ءۇش ءتىلدى ءبىلۋ اركىمنىڭ دەربەس تابىستىلىعىنىڭ مىندەتتى شارتى بولىپ وتىر. تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋ باعدارلاماسىنىڭ نىسانالىق ينديكاتورلارىنا كوز جۇگىرتسەك, 2020 جىلعا قاراي مەملەكەتتىك ءتىلدى بىلەتىن قازاقستاندىقتار سانى 95%-عا جەتىپ, اعىلشىن ءتىلىن بىلەتىن تۇرعىندار سانى كەمىندە 20%-دى قۇراۋى ءتيىس.
ەرتەڭگى كۇننىڭ بولاشاعى بۇگىنگىدەن دە نۇرلى بولۋىنا زەينەتكەر اجەلەرىمىز وسىلايشا ءوز ۇلەسىن قوسىپ, ءبىلىم ورىستەرىن كەڭەيتۋدە.
انار قۋانعاليەۆا,
سەمەي قالاسىنىڭ مادەنيەت جانە
تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ باس مامانى
