قوعام بولعان سوڭ, بالاما پىكىردىڭ بولۋى دا زاڭدى. اراسىندا سىننىڭ دا ايتىلاتىنى بار. دەگەنمەن, ءتۇپتىڭ-تۇبىندە مەملەكەت باسشىسى باستامالارىنىڭ دۇرىستىعىن ءومىردىڭ ءوزى دالەلدەپ بەرىپ جاتادى. سونداي باستامالاردىڭ ءبىرى, لاتىن الىپبيىنە كوشۋگە جول اشقان ەلباسى جارلىعىنىڭ جاريا بولۋى دەپ سانايمىز. جارلىقتىڭ جارىق كورۋى تاۋەلسىز قوعامدىق سانانىڭ رۋحاني جاڭعىرۋىنىڭ ەرەكشە ماڭىزدى كەزەڭىن تۋدىردى.
ءتىل ساياساتى – ەل باسقارۋدىڭ ەرەكشە ءبىر تەتىگى. تاريحتان بەلگىلىسى, وتارلاۋشى ەلدەردىڭ باسىم بولىگى جازبا مادەنيەتى دامىماعان حالىقتى ءوز ىرقىنا يكەمدەۋ ارقىلى ولاردىڭ ساناسىن بيلەدى. رەسەي پاتشالىعى, كەيىنگى بولشەۆيكتىك بيلىك جاعدايىندا قازاق ەلى دە ونى باستان وتكەردى. قازاق ءتىلى مەكتەپتە ءپان رەتىندە, ساۋات اشۋ رەتىندە قولدانىستا بولدى دا, ماماندىق الۋ ءۇشىن جاستارىمىز ارنايى, جوعارى وقۋ ورىندارىندا ورىس تىلىندە وقۋعا ءماجبۇر ەدى. بۇل ساياسات قوعامنىڭ بار سالاسىن قامتىدى. ءسويتىپ قازاق ءتىلى كەڭەستىك ساياسات نەگىزىندە تۇرمىستىق دەڭگەيدە, فولكلور توڭىرەگىندە قالىپ, ونى دامىتۋعا ىنتا بارىنشا تومەندەتىلدى.
وسىنىڭ اياسىندا ۇستەم ۇكىمەت الدىندا جارامساقتانۋ ارقىلى ولاردىڭ تىلىنە جاعىمپازدانۋ الدىڭعى قاتارعا شىقتى. بۇل جونىندە قارىمدى قايراتكەرىمىز ءابىش كەكىلباي ۇلى: «ۇستەم تىلگە اسىرە جاعىنۋ مەن اسىرە تابىنۋ مەترولوگيالىق بيۋروكراتيانىڭ الدىندا جاقسى اتانۋدى كورسەتەدى. ۇلتتىق ەليتا ءوز مادەنيەتىن, ءوز ءتىلىن ءوزى قومسىنىپ, سول ارقىلى ءوز حالقىن ءوزى كەمسىتۋگە ادەتتەندى. ءوزى بولىپ ءومىر سۇرۋگە ارلانىپ, وزگە بولىپ كورىنۋگە تىرىساتىن سىرتى جالتىراق, ءىشى قالتىراق رۋحاني الىپساتارلىق, مىنە, وسىلاي قالىپتاسادى. ءوزى ۇلتتىق ەليتانى ۇلتقا قىزمەت ەتپەيتىن ۇستەم مادەنيەتتىڭ جاعىمپاز جاندايشابىنا, نەدەن دە بولسا تايىنبايتىن تىلالعىش قولبالاسىنا اينالدىرادى» – دەگەن ەدى.
كيريلليتسا ءالىپبيى ۇلت ساناسىنداعى باسقاعا تاۋەلدىلىكتىڭ دەڭگەيىن ايقىن بەينەلەسە, ەندى لاتىن قارپى سانا تاۋەلسىزدىگىنىڭ دە دەڭگەيىن ايقىن كورسەتەدى دەپ ويلايمىن. ويتكەنى لاتىن تاڭباسىنىڭ ەنۋى ءتىلىمىزدىڭ ۇلتتىق رەڭىنە قاراي جاڭعىرۋى بولماق. وسىنداي ۇردىستەر ارقىلى ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق سيپاتتارىمىزدى باسقالارعا مويىنداتا باستايمىز. كەزىندە كەڭەستىك بيلىكتىڭ جالعىز ادىلەتتى مەملەكەت, قالعانى جان-جاقتان قورشاعان قاتىگەز كاپيتاليستىك قوعام دەۋىنەن بويىمىزعا سىڭگەن الەمدىك قاۋىمداستىققا ۇركە قاراۋ قاسىرەتىمىزدەن تولىققاندى ارىلۋعا مۇمكىندىك تۋدى.
سونىمەن قاتار, ءوز بولمىسىمىزدى جاڭعىرتا وتىرىپ, ۇلتتىق شەكتەلۋدەن شىعىپ, جالپى ادامزاتتىڭ اقىل-وي جەتىستىكتەرىنە بويلاي ەنۋگە جول اشىلدى. ىقىلىم زاماننان كەلە جاتقان ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدىڭ ادامزات قۇندىلىقتارىمەن تەڭ دارەجەدە ىقپالداسۋىنا قول جەتكىزەمىز. سول ارقىلى الەمدىك وركەنيەتتىڭ قۇرامداس بولىگى رەتىندە ءوز-ءوزىمىزدى سەزىنىپ, باسقاعا ۇلتىمىزدى تانىتا تۇسەمىز. ياعني, رەسمي تاۋەلسىزدىگىمىزدى سانا تاۋەلسىزدىگىمەن نىعايتا الامىز.
ناۋرىزباي بايقاداموۆ,
قىزىلوردا وبلىستىق
ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى
