بۇرناعى كۇندەرى قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى قىرىمبەك كوشەرباەۆ باستاعان دەلەگاتسيا جۇمىس ساپارىمەن يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا ارنايى باردى. سىربويىلىق كاسىپكەرلەر گ ۇلىستان جانە مازانداران پروۆينتسيالارىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعى, ءوندىرىس ورىندارىن ارالاپ كورىپ, يراننىڭ بيزنەس-قاۋىمداستىعىنا ورتاق جوبالاردى تانىستىردى.
قىزىلوردالىق دەلەگاتسيا گ ۇلىستان پروۆينتسياسىندا اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن وڭدەۋ, مال شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ءىرى كومپانيالاردىڭ باسشىلارىمەن كەزدەسىپ, پروۆينتسيانىڭ گۋبەرناتورى سەيد مانوف حاشەميمەن بىرلەسكەن جۇمىستاردى تالقىلادى.
مۇنان بولەك «قىزىلوردا وبلىسى مەن گ ۇلىستان پروۆينتسياسى اراسىنداعى ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق بايلانىس» تاقىرىبىندا بيزنەس-فورۋم ءوتتى. فورۋم اياسىندا ناقتى جوبالار بويىنشا مەموراندۋمدارعا قول قويىلدى.
– ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ يران پرەزيدەنتى حاسان رۋحانيمەن ساياسي كەلىسىمدەرىنىڭ ارقاسىندا وسىنداي ايماقتىق قارىم-قاتىناستارعا نەگىز قالانعان. بولاشاقتا بۇل ەلمەن بىرگە ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستى ودان ءارى دامىتۋعا مۇمكىندىك بار. ويتكەنى قازاقستاننىڭ, تۇرىكمەنستاننىڭ جانە يراننىڭ بىرىگىپ سالعان «جاڭاوزەن – قىزىلقيا – بەرەكەت – ەترەك – گورگان» تەمىر جولى بار. اقتاۋ تەڭىز پورتىنىڭ مۇمكىندىكتەرى دە كەڭەيىپ كەلە جاتىر. سوندىقتان ءبىز وسىنى دۇرىس پايدالانىپ, ەكونوميكامىزعا قاجەتتى جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك الىپ وتىرمىز. بىزدەر وتكەن جىلى يران كۇرىشىنىڭ سورتىن 70 گەكتار جەرگە ەگىپ, جاقسى ءونىم الدىق. قازىر يران يسلام رەسپۋبليكاسى جىلىنا 3 ميلليون توننا كۇرىشتى ەكسپورتتايدى. ال ونىڭ باعاسى ءبىزدىڭ كۇرىشتىڭ باعاسىنان 10 ەسە قىمبات. سوندىقتان بۇل بىزگە وتە ءتيىمدى. قازىر يرانعا قىزىلوردادان كۇرىش جەتكىزۋ تۋرالى كەلىسىمگە كەلدىك, يران تاراپى بىزبەن جۇمىس ىستەۋگە مۇددەلى ەكەندىكتەرىن كورسەتىپ, ءتيىستى كەلىسىمدەرگە قول قويىلدى, – دەدى قىرىمبەك ەلەۋ ۇلى.
مۇنان باسقا دەلەگاتسيا گورگان قالاسىنىڭ ەسكى شاھارىن ارالاپ, «اققالا» يندۋستريالىق ايماعىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, گ ۇلىستاندا تۇراتىن قازاق دياسپوراسىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى.
مازانداران پروۆينتسياسىندا سىربويىلىق دەلەگاتسيا گۋبەرناتور رابيە فاللاح دجەلوۋدورىنىڭ قابىلداۋىندا بولىپ, «گارە بۋرۋن» كووپەراتيۆىنىڭ بەكىرە تۇقىمداس بالىقتاردى ءوسىرۋ جانە ۋىلدىرىق شىعارۋ جۇمىستارىن كورىپ, ءسۇت ونىمدەرىن شىعاراتىن «Kale Dairy Company» كومپانياسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. مازانداران پروۆينتسياسىندا دا بيزنەس-فورۋم ۇيىمداستىرىلىپ, ورتاق جوبالار بويىنشا مەموراندۋمدارعا قول قويىلدى.
قاراشا ايىندا يراندىق كاسىپكەرلەر «بايقوڭىر» ينۆەستيتسيالىق فورۋمىنا قاتىسۋ ءۇشىن جانە قول قويىلعان مەموراندۋمدار بويىنشا جۇمىستى باستاۋعا ارنايى قىزىلوردا وبلىسىنا كەلەتىن بولدى.
ايتا كەتۋ كەرەك, بيىل يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا «تورەم حوشەمي» سورتىنان 60 توننا كۇرىش ەكسپورتتاۋ جوسپارلانۋدا. 2020 جىلعا قاراي يراندىق كۇرىش القاپتارىن 5 مىڭ گەكتارعا دەيىن ۇلعايتىپ, ەكسپورت كولەمىن 8 مىڭ تونناعا جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر.
وسىنداي جۇمىستار جۇگەرى ەگىپ, وڭدەۋگە قاتىستى دا جۇرگىزىلەتىن بولادى. مۇنان بولەك, «فاراگير ينچەبورون» يراندىق كومپانياسىمەن مال ەكسپورتتاۋ تۋرالى كەلىسىم جاسالدى. تامىز ايىندا «كۇشىمباەۆ اگرو» كووپەراتيۆى يرانعا مالدىڭ العاشقى لەگىن جىبەردى. اتاپ ايتقاندا 812 باس مال ەكسپورتتالدى. بيىل جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 10 مىڭ باس مال جىبەرۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونىمەن قاتار يراندىق ارىپتەستەرمەن قىزىلوردا قالاسىندا ەت كومبيناتىن جانە جەمىس-جيدەكتەردى ساقتاۋ, جەتكىزۋ ماقساتىندا ساۋدا-لوگيستيكالىق ورتالىق سالۋ كوزدەلۋدە.
وسىنداي كەلەلى كەلىسىمدەردىڭ ىسكەرلىك بايلانىسقا ۇلاسىپ, ايماق ەكونوميكاسىنىڭ جاڭاشا دامۋىنا سەرپىن بەرەرى ءسوزسىز.
ەرجان بايتىلەس,
"ەگەمەن قازاقستان"
قىزىلوردا
