ادەتتە, جىل سايىن اۋىل جاستارىنىڭ فورۋمى وبلىس ورتالىعىندا وتەتىن. بيىلعى باسقوسۋدى ۇيىمداستىرعان قوستاناي وبلىسىنىڭ جاستار رەسۋرستىق ورتالىعى بۇرىن قالىپتاسقان بۇل ۇردىستەن شەگىنىپ, فورۋمدى اۋىلدىڭ وزىندە وتكىزۋدى ءجون ساناپتى. ادەتتە, جاستارعا ارنالعان وسىنداي جيىن-شارالار شۋلى-دۋماندى سيپاتتا ءوتىپ, ارتىنشا ودان ءار جاس نە تۇيگەنىن تۇسىنبەي قالاتىن. ال بۇل جولى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىن باعىتقا الىپ, سوندا ايتىلعان ماسەلەلەرگە ورايلاستىرىلعان فورۋمدا «ۆولونتەرلىك ءىس», «رۋحاني جاڭعىرۋ», «جاستار كاسىپكەرلىگى» دەگەن ءۇش سەكتسيا جۇمىس ىستەدى. ونىڭ ارقايسىسىنا 50-دەن 80 ادامعا دەيىن قاتىستى.
سەكتسيالاردا وبلىس جاستارىنىڭ ۇزدىك وكىلدەرى جانە كاسىپكەرلەرى, «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسىنىڭ ۇمىتكەرلەرى جاستارعا قاجەتتى كوپتەگەن ماسەلەلەر تۋرالى ويلارىن ورتاعا سالدى, سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى. مىسالى, «رۋحاني جاڭعىرۋ» سەكتسياسىندا وتباسىلىق قۇندىلىقتار, اتا-انانى سىيلاۋ, بالا تاربيەلەۋ, سالت-ءداستۇردى ءوز حالقىنىڭ ماڭىزدى قۇندىلىعى, ارتىقشىلىعى دەپ باعالاۋ, جاس ۇرپاق بويىندا تۋعان جەرگە, ەلگە, اۋىلعا جاناشىرلىقتى, پاتريوتتىقتى قالىپتاستىرۋ سەكىلدى قىزىقتى تاقىرىپتار كوتەرىلدى. سەكتسيالارداعى اڭگىمە اۋىل جاستارىمەن سىرلاسۋ سەكىلدى وتە جىلى ءوتتى.
ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم وكىلى گۇلميرا قاپەنوۆا, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى دەنيس كاچەەۆ, زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ءالىمجان بەكماعانبەتوۆ, اۋەسقوي ارحەولوگ دميتري دەي جانە تاعى باسقالارى بۇگىنگى كۇننىڭ جاستارعا قاتىستى ماسەلەلەرىن جەرىنە جەتكىزە ايتتى. مىسالى, «تۋعان جەرگە دەگەن پاتريوتتىق سەزىمدى, ءوزىڭ وسكەن اۋىلدى جاقسى كورۋدى ۇلكەن ىستەرمەن دالەلدەيمىن دەمەي-اق قوي. جاساندىلىققا ۇرىنبا. ءوز ءۇيىڭدى, پاتەرىڭدى تازا ۇستاۋعا, جاقسارتۋعا تىرىساسىڭ. ونى ءسال كەڭىرەك ويلاپ كوردىڭ بە؟ بىرەۋ سەن تۇراتىن اۋىلدىڭ كوشەسىن لاستاپ, اعاشتى كەسىپ, ورماندى ورتەپ جاتسا, سوعان شىن كوڭىلمەن, جۇرەگىڭمەن جانىڭ اشىسا, ونى قورعاۋعا ۇمتىلساڭ – ازاماتتىعىڭ دا, پاتريوتتىعىڭ دا وسىدان باستالادى. اركىم وسىلاي ويلاسا, وسىلاي ىستەسە رۋحاني جاڭعىرۋعا, ماڭگىلىك ەل بولۋعا قادام جاسالدى دەپ ءبىلىڭىز» دەگەن دميتري دەيدىڭ ءسوزى جاستاردىڭ جۇرەگىندەگى وتتى قوزعاعانداي بولدى.
فورۋمعا وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ قاتىستى, ول بۇگىنگى جاستاردىڭ ۋاقىت تالابىنا ىلەسۋگە تالپىنىسى جوعارى ەكەندىگىن ايتتى.
– وبلىستا 184 جاستىڭ ەسىمى «قوستاناي وبلىسى جاستارىنىڭ التىن كىتابىنا» ەندى. قازىر ەكونوميكا سالالارىنىڭ دامۋىن قامتاماسىز ەتەتىن مەملەكەتتىك كوپتەگەن باعدارلامالاردىڭ جۇزەگە اسۋى جاستارسىز مۇمكىن ەمەس. اگرونوم, ۆەتەرينار, زووتەحنيك, مەحانيزاتور بولماسا اۋىل شارۋاشىلىعى قالاي داميدى؟ ال مۇعالىمسىز, سپورتشىسىز, مادەنيەت قىزمەتكەرىنسىز, دارىگەرسىز اۋىلدى دا تۇل ساناڭىز. بۇل ماماندىق يەلەرى ءبىزدىڭ زامانىمىزدىڭ تۇلعالارىنا اينالعان, – دەدى ارحيمەد بەگەجان ۇلى.
ايماق باسشىسىنىڭ بۇل سوزىنە مىسال وبلىستان كوپتەپ تابىلادى. قامىستى اۋدانىنىڭ «التىنسارينو» شارۋاشىلىعى وبلىس ورتالىعىنان دا, اۋدان ورتالىعىنان دا شالعايدا جاتىر. رەسەيدىڭ چەليابى قالاسىندا ءبىلىم العان نايل بايازيتوۆ ءوز اۋىلىنا كەلدى, قازىر شارۋاشىلىقتىڭ بەلدى ءبىر مەحانيزاتورى. وسى فورۋمدا ول وبلىس اكىمىنىڭ العىس حاتىمەن ماراپاتتالعانداردىڭ ءبىرى بولدى.
– اتا-انام قارتايدى, ولارعا قاراۋىم كەرەك. وتباسىم بار, بالالارىم, اتا-انام جانىمدا. جۇمىسىم بار, مال ۇستايمىن. ءوز اۋىلىم وزىمە ۇنايدى, جاستار ءۇشىن جاعدايدىڭ بارلىعى دا بار, باسقا نە كەرەك؟, دەيدى نايل.
ن اۋىل جاستارىنىڭ پروبلەماسى جوق دەسەك, شىندىققا قيانات بولارى حاق. تاران اۋدانىنان كەلگەن مادەنيەت قىزمەتكەرى بەيبىتحان ارعىنبەك اۋىلدا دارىندى جاستار تۇرادى, بىراق ولاردى تانىتۋ, تالانتىن ۇشتاۋ جۇمىسى نازاردان تىسقارى قالاتىنىن ايتتى. ال جاستار قوناعى بولعان قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى سايران بۇقانوۆ اۋىل جاستارى قالالىق تۇستاستارىنان ەشقانداي كەم ەمەس ەكەنىن, ولارمەن جۇرگىزىلەتىن جۇمىستىڭ كەمشىندىگىنە وكپەلى ەكەنىن جاسىرمادى.
– قالادا جاستار ىسىمەن اينالىساتىن ۇيىم كوپ. ال اۋىل جاستارى ءوز قازانىندا ءوزى قايناپ, ولاردىڭ بارلىعىنان تىس قالادى. «اۋىل بالاسى قالاداعى قۇرداسىنان گورى ءبىر تابان ارتتا جۇرەدى» دەگەن قاتە پىكىر بار. ولاي ەمەس, اۋىلدا نەبىر تالانتتى, دارىندى بالالار ءجۇر, كەز كەلگەن اۋىل بالاسى شىمىر, دايىن سپورتشى. بىراق ءدال قالاداعىداي جاستارمەن اينالىسىپ جاتقان ەشكىم جوق, – دەيدى سايران بالكەن ۇلى. سونىمەن قاتار اۋىلداعى جاستاردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەسى دە كوپ جەردە سىن كوتەرە بەرمەيدى. اۋىلدا ءۇي سالىنبايدى. جاس ماماننىڭ تۇراقتامايتىنىنا باستى سەبەپ تە وسى ەكەنىن جاسىرۋدىڭ قاجەتى جوق. اۋىل – ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدىڭ بەسىگى, ۇياسى. «گۇلدەنسە اۋىل – گۇلدەنەمىز ءبارىمىز!» دەگەن بي-اعانىڭ ۇرانداي ءسوزىنىڭ ماڭىزىنا ءالى دۇرە تيگەن جوق.
فورۋمدا وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ ۇزدىك جاستاردى العىس حاتتارمەن ماراپاتتادى. جاستىق سالتاناتىنا ساي ءان مەن كۇيگە دە ورىن بەرىلدى.
ء نازيرا جارىمبەت,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي وبلىسى,
سارىكول اۋدانى
