– ەلجان امانتاي ۇلى, دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى بولىپ قىزمەت اتقارىپ كەلە جاتقانىڭىزعا ءبىرشاما ۋاقىت بولدى. وسى كەزەڭ ىشىندە تۇيگەن وي, جاساعان بايلامىڭىز قانداي؟
– دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى ادامي كاپيتالدى دامىتۋدا, ادامنىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. ءاربىر ازاماتتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ جانە نىعايتۋ وتانىمىزدىڭ الەمدەگى 30 باسەكەگە قابىلەتتى مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا كىرۋ جونىندەگى ماقساتىن ىسكە اسىرۋ بولىپ سانالادى. وسى ماقساتتى جانە ەلباسىنىڭ بيىلعى حالىققا جولداۋىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ الدىنا قويعان مىندەتتەردى ورىنداۋ ءۇشىن ءبىز بەس نەگىزگى باعىتتى انىقتاعان بولاتىنبىز. ءبىرىنشى – دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن ەمدەلۋشىنىڭ مۇددەسىنە قاراي ينتەگراتسيالاۋ. بۇل العاشقى پروفيلاكتيكالىق كەزەڭنەن باستاپ, بارلىق مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدىڭ بىرىكتىرىلگەن جۇيەسىن ەنگىزۋدى قاراستىرادى. سالانى تسيفرلاۋ جانە اقپاراتتاندىرۋ جونىندەگى شارالار ءوز جالعاسىن تاۋىپ, ەمحانالارعا تىركەۋ ەرەجەلەرى وڭتايلاندىرىلادى. ەكىنشىدەن, ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنىڭ ۇسىنىستارىنا ساي ستاندارتتاردى سايكەستەندىرۋ. بۇل شارالار اياسىندا جەكە مەديتسينانى دامىتۋداعى كەدەرگىلەردى جويۋ, مەملەكەتتىك فۋنكتسيالاردى تاۋەلسىز كاسىبي ورتاعا بەرۋ, ءدارى-دارمەك جانە مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ باعاسىن رەتتەۋ قاجەت. ۇشىنشىدەن, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ينفراقۇرىلىمدىق جانە كادرلىق ساياساتتى قايتا قاراۋ. جەكە جانە شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ, مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىن دامىتۋ, عىلىم مەن مەديتسينالىق ءبىلىمدى جەتىلدىرۋ. تورتىنشىدەن, ناتيجەگە نەگىزدەلگەن قارجىلاندىرۋدىڭ وڭتايلى جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ. بەسىنشىدەن, ەمدەلۋشىگە ەسەپ بەرەتىن جانە اشىقتىقتى قاراستىراتىن جۇيەنى قۇرۋ. وسىعان بايلانىستى مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىن بەرە وتىرىپ, كورپوراتيۆتىك باسقارۋ جۇيەسى ەنگىزىلۋى ءتيىس.
اتالعان باستامالاردى كوتەرۋدەگى نەگىزگى ماقسات مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ حالىققا قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا بەلگىلەنگەن مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ بويىنشا ەل ىشىندە كەڭ اۋقىمدى اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. اقپاراتتىق جۇيەلەردى ينتەگراتسيالاۋ, بىرىڭعاي دەرەكتەر بازاسىنا كىرۋ نۇكتەسىن قۇرۋ بويىنشا دۇنيەجۇزىلىك بانك جوباسىنىڭ شەڭبەرىندە ينتەروپەرابەلدىك پلاتفورما ەنگىزىلۋدە. مينيسترلىكتىڭ قولدانىستاعى اقپاراتتىق جۇيەلەرىمەن پلاتفورمانى ينتەگراتسيالاۋ, «ەلەكتروندى ۇكىمەت» پورتالىنىڭ جەكە كابينەتىمەن جانە جەرگىلىكتى مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەرىمەن ينتەگراتسيالاۋ بويىنشا جۇمىستار شەشىمىن تابۋدا. سونداي-اق مينيسترلىك الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەسىن قۇرۋ بويىنشا دا ءىس-شارالارعا ۇيىتقى بولۋدا.
دارىلىك زاتتاردىڭ باعالارىن رەتتەۋ ءۇشىن حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى كودەكسكە جانە كاسىپكەرلىك كودەكسىنە وزگەرىستەر ەنگىزىلۋدە. ءتيىمدى زاڭ جوبالارىن ازىرلەۋ بويىنشا جۇمىس توبى قۇرىلدى. جول كارتاسى بەكىتىلدى, سونداي-اق زاڭ جوباسىنا تۇجىرىمداما دايىندالدى.
2020 جىلعا دەيىن قازاقستان دامۋىنىڭ ستراتەگيالىق ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن سالانى دامىتۋدىڭ 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان «دەنساۋلىق» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى جۇيەلى جۇمىس جاساۋدا. وندا ۇسىنىلاتىن مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قولجەتىمدىلىگىن جاقسارتۋ باستى باعىت بولىپ سانالادى. سونىمەن قاتار ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمى ەلدەرىنىڭ ستاندارتتارىن كەزەڭ-كەزەڭمەن ەنگىزۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن باسقارۋ مەن قارجىلاندىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, سونداي-اق قولدا بار رەسۋرستاردى ۇتىمدى پايدالانۋ قاجەت. مۇنىڭ ءبارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىندا بەلگىلەنگەن شارالاردى مۇلتىكسىز جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان.
– مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدى ەنگىزۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى, ازاماتتاردىڭ ءمامس جۇيەسى بويىنشا ەمدەلەتىن مەكەمەنى تاڭداۋ قۇقىعى جايلى دا ايتا كەتسەڭىز. بۇعان ەلباسى ۇلكەن ءمان بەرىپ وتىر ەمەس پە؟
– ءيا, مەملەكەت باسشىسى 2017 جىلعى 4 قىركۇيەكتە پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ ۇدەمەلىلىگىن ايتا كەلە, ۇكىمەتكە ءمامس جۇيەسىنە بارلىق ساناتتاعى ازاماتتاردىڭ تەڭ دارەجەدە قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. ءبىرىنشى كەزەكتە ەلباسى مەديتسينالىق كومەككە قولجەتىمدىلىك جانە ء«وزىن-ءوزى قامتاماسىز ەتۋ» ساناتىنا جاتاتىن 2,7 ميلليوننان استام قازاقستاندىقتىڭ ءمامس جۇيەسىنە قاتىسۋ شارتتارى تۋرالى ماسەلەلەرگە ەرەكشە ءمان بەردى. سول تاپسىرمانى دەر كەزىندە ورىنداۋ ماقساتىندا پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ, سايا-
سي پارتيالاردىڭ, ساراپشىلاردىڭ, جەكەمەنشىك مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن «مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدى ەنگىزۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى» تاقىرىبىندا دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزدىك. پىكىر الماسۋ الاڭىندا ساقتاندىرۋ مەديتسيناسىن ەنگىزۋ اسپەكتىلەرى تۋرالى, تۇرعىنداردىڭ ءوزىن-ءوزى قامتاماسىز ەتەتىن بولىگىنىڭ مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋ تەتىكتەرىن قايتا قاراپ, اتالعان ساناتتاعى تۇلعالاردى ەل ەكونوميكاسى دامۋىنا قاتىستىرۋ, بيزنەس جۇكتەمەسىن جەڭىلدەتۋ, بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ دەرەكتەر قورىن بىرىكتىرۋ جانە وزەكتى قىلۋ, ونىڭ ىشىندە ءونىمسىز ءوزىن-ءوزى قامتاماسىز ەتۋشىلەردى تولىق قاتىستىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
بۇگىنگى كۇنى سول بويىنشا ناقتى ۇسىنىستار ازىرلەپ جاتىرمىز.
مينيسترلىك جۇرگىزىپ جاتقان دايىندىق جۇمىستارى شەڭبەرىندە بىرقاتار نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەر, سونىڭ ىشىندە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىندە مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ سۋبەكتىلەرىنەن قىزمەتتەردى ساتىپ الۋ قاعيداسى دايىندالۋدا.
ول الەۋەتتى مەديتسينالىق قىزمەتتەر ۇسىنۋشىلاردىڭ بىرىڭعاي تىركەلىمىنىڭ (امقۇبت) قاعيدالارىنا سايكەس, كەلەسى جىلدىڭ تامىز ايىندا ىسكە قوسۋ نيەتىنىڭ بارىن ايتا كەتسەم دەيمىن. امقۇبت تىركەلگەن مەديتسينالىق ۇيىمدارعا حالىقتى بەكىتۋدى ء(مامس جۇيەسىندە مەديتسينالىق قىزمەتتەردى تۇتىنۋشىلار) وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ, دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارى اعىمداعى جىلدىڭ قىركۇيەك-قازان ايلارىندا تانىستىراتىن بولادى.
امبۋلاتورلىق-ەمحانالىق دەڭگەيدە جوسپارلى مەديتسينالىق كومەك ەمدەلۋشى تىركەلگەن (تۇرعىلىقتى جەرى, جۇمىس, وقۋ ورنى بويىنشا) ەمحانادا كورسەتىلەدى. بۇل رەتتە مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك بەرەتىن ۇيىمدار قىزمەتىنىڭ اۋماقتىق قاعيداتى ازاماتتارعا تۇرعىلىقتى جەرى نەمەسە تىركەلگەن ورنى بويىنشا مەديتسينالىق جاردەمنىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ونىڭ تىركەلگەن ورنى ساقتالاتىن بولادى.
ەگەر ەمدەلۋشى باسقا ەلدى مەكەنگە كەتكەن جاعدايدا (ىسساپارعا, قوناققا جانە ت.ب.), بولماسا اۋىرىپ قالعاندا كەلگەن جەرىندەگى مەديتسينالىق ۇيىمعا جۇگىنۋىنە نەمەسە جەدەل مەديتسينالىق جاردەم بريگاداسىن شاقىرتا الادى.
ستاتسيونارلىق كومەككە قاتىستى ايتارىم: جوسپارلى ەم الۋعا جاتقىزۋ مەديتسينالىق مەكەمە ەم الۋعا تىلەك بىلدىرگەن ازاماتتىڭ قۇقىعى ەسكەرىلە وتىرىپ جوسپارلانادى. جاتىپ ەم الاتىن كۇندى انىقتاپ پورتالعا جولدامانى تىركەۋ ارقىلى مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك نەمەسە ەمحانانىڭ كلينيكالىق-دياگنوستيكالىق بولىمشەسىنىڭ بەيىندى ماماندارىنىڭ بەلگىلەپ بەرگەن جولداماسى بويىنشا ىسكە اسىرىلادى. شۇعىل جاعدايلاردا ەمدەلۋشى ستاتسيونارعا جەدەل مەديتسينالىق جاردەم ستانساسىنىڭ بريگاداسى, وتە قاجەت بولعان جاعدايدا سانيتارلىق اۆياتسيانىڭ دارىگەرلەرى جۇمىلدىرىلادى.
– وتكەن جىلى شەشىمىن تاپقان پەدياتريا ماماندىعىنىڭ جايى قالاي بولىپ جاتىر؟
– جىل سايىن ەلىمىزدە ينتەرناتۋرادان كەيىنگى شامامەن 280 پەدياتر جانە رەزيدەنتۋرادان كەيىن ارنايى پەدياتريالىق بەيىندەگى 530 مامان (نەوناتولوگ, بالالار حيرۋرگى, بالالار ەندوكرينولوگى, گاستروەنتەرولوگ جانە ت.ب.) وقۋدى ءتامامداپ شىعادى. مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك دەڭگەيىندە پەدياتردىڭ قاجەتتىلىگىن تولىقتىرۋ ءۇشىن اعىمداعى جىلدان باستاپ پەدياتريا بويىنشا ينتەرناتۋرانى بىتىرگەن تۇلەكتەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا رۇقسات بەرىلدى.
وسى جىلدىڭ قىركۇيەگىنەن باستاپ س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىندە جاڭا ۇلگىدەگى وقۋ جوسپارى بويىنشا پەدياتريا ماماندىعىن وقىتۋ جۇرگىزىلە باستايدى. بولاشاق پەدياترلار 5 جىل باكالاۆرياتتا, 2 جىل ينتەرناتۋرادا وقيدى. پەدياتريالىق باعىتتاعى كافەدرالار قايتا قالپىنا كەلتىرىلەدى. پەداگوگتار جەتكىلىكتى, سەبەبى پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامى ساقتالعان, ولار كەزىندە جالپى مەديتسينا ماماندارىن دايارلاۋعا اۋىستىرىلعان بولاتىن.
– اعزا الماستىرۋدا جەتىستىكتەر از ەمەس. ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى ارقىلى ادام ءومىرىن ساقتاپ قالۋدى جۇرت بولىپ ويلاستىرساق دەگەن نيەتكە قالاي قارايسىز؟
– بۇل بۇگىنگى كۇننىڭ وزەكتى ماسەلەسى. ادام ءومىرى, ونىڭ ىشىندە جاس ۇرپاقتىڭ دەنى ساۋ بولۋدان ارتىق نە بار. جوعارى تەحنولوگيالى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدە سۇرانىسقا يە تۇرلەرىنىڭ ءبىرى – ترانسپلانتولوگيا (اعزا الماستىرۋ) بولىپ تابىلادى. قازاقستاندا ترانسپلانتاتسيا 1979 جىلى باس-
تالدى. 2012 جىلى اعزالاردى جانە تىندەردى ترانسپلانتتاۋدى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا بۇل سالادا ەلىمىز بويىنشا ۇيلەستىرۋ جۇيەسى ەنگىزىلدى. 2012-2015 جىلدار ارالىعىندا 9 ترانسپلانتاتسيا ورتالىعى قۇرىلدى. قازىرگى تاڭدا قازاقستاندا جۇرەك, وكپە, باۋىر, بۇيرەك, ۇيقى بەزى, تىندەردىڭ ترانسپلانتاتسياسى جاسالىپ كەلەدى. مىسالى, 2012 جىلى – 65, 2013 جىلى – 164, 2014 جىلى – 224, 2015 جىلى – 298, 2016 جىلى – 306, 2017 جىلعى 1-ءشى جارتىجىلدىعىندا 98 ترانسپلانتاتسيا جاسالعان.
مينيسترلىك وتانىمىزدا ترانسپلانتولوگيا قىزمەتىن رەگلامەنتتەيتىن زاڭعا قاجەت اكتىلەردى جەتىلدىرۋ ءىسىن قولعا الىپ, نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ جۇمىستارىن ىلگەرى جىلجىتۋدا. سونىمەن قاتار بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن, ەرىكتىلەر قوزعالىسىن, قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرلەرىن تارتا وتىرىپ, اعزالىق دونورلىقتىڭ ءرولى, ەرىكتى وتەۋسىز دونور بولۋدىڭ قاجەتتىلىگى تۋرالى دا حالىققا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى كەڭ تۇردە جۇرگىزۋدە.
– ءدال قازىر قازاقستاندا سىرقاتقا شالدىعۋ جونىنەن قانداي اۋرۋلار الدا تۇر؟ الەۋمەتتىك سيپاتى بار اۋرۋلار ازايىپ كەلە مە؟
– سۇراققا جاۋاپتى ناقتى دالەلدەرمەن بەرەيىن. 2017 جىلدىڭ باسىنداعى ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, العاش تىركەلگەن اۋرۋلاردىڭ ىشىندە تىنىس جولدارىنىڭ, ءزار شىعارۋ, اسقازان-ىشەك اۋرۋلارى مەن جاراقات پەن ۋلانۋ الدىڭعى قاتاردا تۇر. سوڭعى 10 جىلدا رەسمي ستاتيستيكا بويىنشا تۋبەركۋلەز سىرقاتىنا قاتىستى كورسەتكىش – 2,4 ەسەگە, ءولىم ماسەلەسى 5,3 ەسەگە تومەندەدى. ەلىمىزدە 6 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 15-49 جاس اراسىندا ايتۆ-ينفەكتسياسىنىڭ تارالۋىنىڭ كورسەتكىشى 0,204 پايىزدى قۇرادى, ياعني دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان «دەنساۋلىق» باعدارلاماسىنىڭ 0,2-0,6 پايىز بەلگىلەنگەن ينديكاتورلارىنىڭ شەگىن ساقتاپ تۇر دەۋگە بولادى.
قاتەرلى ىسىك اۋرۋلارى كورسەتكىشى اعىمداعى جىلعى 6 ايىندا رەسپۋبليكا بويىنشا 100 مىڭ حالىققا شاققاندا 191,0 پايىزدى (17 151 ناۋقاس) قۇرادى (2016 جىلى – 205,2 پايىزدى, ياعني 18 171 ناۋقاس بولعان ەدى). 2017 جىلعى 6 ايدا ءولىم كورسەتكىشى 100 مىڭ ادامعا شاققاندا 79,6 پايىزعا تومەندەدى.
ال بۇل 2016 جىلى 84,6 پايىز ەدى.
– ءسىز ءبىر سۇحباتىڭىزدا دارىگەر الدىنا كەلگەن ادامدارمەن مادەنيەتتى سويلەسۋى كەرەكتىگىن, بىراق ولار كوبىنە اپپاراتپەن تەكسەرۋگە جىبەرىپ, كوپ ۋاقىتىن كارتوچكا تولتىرۋمەن وتكىزەتىنىن ايتىپ قالعان ەدىڭىز. جالپى, دارىگەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋدىڭ باستى قاعيداسى قانداي؟
– مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جۇكتەمەسىن تومەندەتۋ جانە ۋاقىتىن ۇنەمدەۋ ماقساتىندا ءبىز ەسەپتىك قۇجاتتامالاردى 22 پايىزعا, دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ مەديتسينالىق قۇجاتتاماسىن 30 پايىزعا قىسقارتتىق. قۇجاتتار ەلەكتروندى جۇيەگە اۋىستىرىلۋدا. مەديتسينا قىزمەتكەرى الەمدەگى ەڭ كۇردەلى ماماندىق يەسى ەكەنى بەلگىلى. سوندىقتان ادامدارعا دەگەن قامقورلىق, مەيىرباندىق, مىقتى ءبىلىم, جاۋاپكەرشىلىك جانە شەبەرلىك – مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ بويىندا وسى قاسيەتتىڭ بارلىعى بولۋ كەرەك. وسى ماماندىققا جۇرەك قالاۋىمەن كەلۋ كەرەك. مەن وسى جايلارعا باسا نازار اۋدارىپ, ەم الۋعا كەلگەن ادامنىڭ ەڭ الدىمەن جان دۇنيەسىنە ءۇڭىلۋ كەرەك دەگەندى ءار كەز ايتىپ جۇرەمىن. ديدارىڭداعى مەيىرىم, جىلى ءسوز ەمنىڭ ۇلكەنى ەمەس پە؟
– ەلباسىنىڭ سانانى جاڭعىرتۋ جونىندەگى يدەياسىن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا دا ناسيحاتتاي وتىرىپ, سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋدى حالىقتىق ىسكە اينالدىرساق دەگەن تۇجىرىمعا ايتار پىكىرىڭىز قانداي؟
– ەلباسى ءوزىنىڭ ماقالاسىندا كەمەلدىكتى قوزعادى. ءتول تاريحىمىزعا, بابالارىمىزدىڭ ءومىر سالتىنا ءبىر ءسات ءۇڭىلىپ كورسەك, شىنايى پراگماتيزمنىڭ تالاي جارقىن ۇلگىلەرىن تابۋعا بولادى. ناقتى ماقساتقا جەتۋگە, ءبىلىم الۋعا, سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋعا, كاسىبي تۇرعىدان جەتىلۋگە باسىمدىق بەرە وتىرىپ, وسى جولدا ءار نارسەنى ۇتىمدى پايدالانۋ – مىنەز-ق ۇلىقتىڭ پراگماتيزمى دەگەنىڭىز دە وسى. سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ – قازىرگى قوعامدا ءومىر تىرشىلىگى قىزمەتىنىڭ باستى باعىتى ەكەنى انىق. بۇگىن ءاربىر قازاقستاندىق سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋى, ول ءوز دەنساۋلىعىن ساقتاۋ, ەڭبەككە قابىلەتتىلىك پەن كاسىبي ومىرشەڭدىككە جەتۋ جولى بولىپ تابىلادى.
اڭگىمەلەسكەن
سۇلەيمەن مامەت,
«ەگەمەن قازاقستان»