مەديتسينا • 06 قازان, 2017

ەم الۋشىلار تالابى ءبىرىنشى كەزەكتە ەسكەرىلەدى

432 رەت
كورسەتىلدى
14 مين
وقۋ ءۇشىن
ەم الۋشىلار تالابى ءبىرىنشى كەزەكتە ەسكەرىلەدى

ەلجان امانتاي ۇلى, دەنساۋلىق ساق­تاۋ ءمينيسترى بولىپ قىزمەت ات­قارىپ كەلە جاتقانىڭىزعا ءبىرشاما ۋا­قىت بولدى. وسى كەزەڭ ىشىندە تۇيگەن وي, جاساعان بايلامىڭىز قانداي؟

– دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى ادامي كا­پيتالدى دامىتۋدا, ادامنىڭ الەۋەتىن ارت­تىرۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. ءار­بىر ازاماتتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ جا­نە نىعايتۋ وتانىمىزدىڭ الەمدەگى 30 باسەكەگە قابىلەتتى مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا كىرۋ جونىندەگى ماقساتىن ىسكە اسىرۋ بولىپ سانالادى. وسى ماق­سات­تى جانە ەلباسىنىڭ بيىلعى حا­لىق­قا جولداۋىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سا­لا­سىنىڭ الدىنا قويعان مىندەتتەردى ورىن­داۋ ءۇشىن ءبىز بەس نەگىزگى باعىتتى انىق­تاعان بولاتىنبىز. ءبىرىنشى – دەن­ساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن ەمدەلۋشىنىڭ مۇد­دەسىنە قاراي ينتەگراتسيالاۋ. بۇل ال­عاشقى پروفيلاكتيكالىق كەزەڭنەن باس­تاپ, بارلىق مەديتسينالىق كومەك كور­سەتۋدىڭ بىرىكتىرىلگەن جۇيەسىن ەن­­گى­زۋدى قاراستىرادى. سالانى تسيف­ر­لاۋ جانە اقپاراتتاندىرۋ جونىندەگى شارالار ءوز جالعاسىن تاۋىپ, ەمحانالارعا تىركەۋ ەرەجەلەرى وڭتايلاندىرىلادى. ەكىنشىدەن, ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنىڭ ۇسىنىستارىنا ساي ستاندارتتاردى سايكەستەندىرۋ. بۇل شارالار اياسىندا جەكە مەديتسينانى دامىتۋداعى كەدەرگىلەردى جويۋ, مەملەكەتتىك فۋنكتسيالاردى تاۋەلسىز كاسىبي ورتاعا بەرۋ, ءدارى-دارمەك جانە مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ باعاسىن رەتتەۋ قاجەت. ۇشىنشىدەن, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ينفراقۇرىلىمدىق جانە كادرلىق ساياساتتى قايتا قاراۋ. جەكە جانە شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ, مەم­لەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىن دامىتۋ, عىلىم مەن مەديتسينالىق ءبىلىمدى جەتىلدىرۋ. تورتىنشىدەن, ناتيجەگە نەگىز­دەلگەن قارجىلاندىرۋدىڭ وڭتايلى جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ. بەسىنشىدەن, ەمدەلۋشىگە ەسەپ بەرەتىن جانە اشىقتىقتى قاراستىراتىن جۇيەنى قۇرۋ. وسىعان بايلانىستى مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىن بەرە وتىرىپ, كورپوراتيۆتىك باسقارۋ جۇيەسى ەنگىزىلۋى ءتيىس.

اتالعان باستامالاردى كوتەرۋدەگى نەگىزگى ماقسات مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ حا­لىق­قا قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا بەلگىلەنگەن مىن­دەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتان­دىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ بويىنشا ەل ىشىندە كەڭ اۋقىمدى اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. اقپاراتتىق جۇيەلەردى ينتەگراتسيالاۋ, بىرىڭعاي دەرەكتەر بازاسىنا كىرۋ نۇكتەسىن قۇرۋ بويىنشا دۇنيە­جۇ­زىلىك بانك جوباسىنىڭ شەڭبەرىندە ين­تەر­­وپەرابەلدىك پلاتفورما ەنگىزىلۋدە. مي­نيسترلىكتىڭ قولدانىستاعى اقپاراتتىق جۇيە­لەرىمەن پلاتفورمانى ينتەگراتسيالاۋ, «ەلەكتروندى ۇكىمەت» پورتالىنىڭ جە­كە كابينەتىمەن جانە جەرگىلىكتى مەديتسي­نا­لىق اقپاراتتىق جۇيەلەرىمەن ينتەگرا­تسيا­لاۋ بويىنشا جۇمىستار شەشىمىن تابۋدا. سونداي-اق مينيسترلىك الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەسىن قۇرۋ بويىنشا دا ءىس-شارالارعا ۇيىتقى بولۋدا. 

دارىلىك زاتتاردىڭ باعالارىن رەتتەۋ ءۇشىن حالىق دەنساۋلىعى جانە دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى كودەكسكە جا­نە كاسىپكەرلىك كودەكسىنە وزگەرىستەر ەن­گى­زى­لۋدە. ءتيىمدى زاڭ جوبالارىن ازىرلەۋ بويىن­شا جۇمىس توبى قۇرىلدى. جول كار­تاسى بەكىتىلدى, سونداي-اق زاڭ جوباسىنا تۇجىرىمداما دايىندالدى.

2020 جىلعا دەيىن قازاقستان دامۋى­نىڭ ستراتەگيالىق ماقساتتارىنا قول جەت­كىزۋ ءۇشىن سالانى دامىتۋدىڭ 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان «دەنساۋلىق» مەم­لە­كەتتىك باعدارلاماسى جۇيەلى جۇمىس جاساۋ­دا. وندا ۇسىنىلاتىن مەديتسينالىق قىز­مەتتەردىڭ ساپاسى مەن قولجەتىمدىلىگىن جاق­سارتۋ باستى باعىت بولىپ سانالادى. سونىمەن قاتار ەكونوميكالىق ىن­تىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمى ەلدەرىنىڭ ستان­دارتتارىن كەزەڭ-كەزەڭمەن ەنگىزۋ, دەن­ساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن باسقارۋ مەن قارجىلاندىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, سونداي-اق قولدا بار رەسۋرستاردى ۇتىمدى پايدالانۋ قاجەت. مۇنىڭ ءبارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىندا بەلگىلەنگەن شارالاردى مۇلتىكسىز جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان.

مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساق­تاندىرۋدى ەنگىزۋدىڭ وزەكتى ماسە­لە­لەرى, ازاماتتاردىڭ ءمامس جۇيەسى بوي­­ىنشا ەمدەلەتىن مەكەمەنى تاڭداۋ قۇ­قىعى جايلى دا ايتا كەتسەڭىز. بۇعان ەل­باسى ۇلكەن ءمان بەرىپ وتىر ەمەس پە؟ 

– ءيا, مەملەكەت باسشىسى 2017 جىلعى 4 قىركۇيەكتە پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ ۇدەمەلىلىگىن ايتا كەلە, ۇكىمەتكە ءمامس جۇيەسىنە بارلىق ساناتتاعى ازاماتتاردىڭ تەڭ دارەجەدە قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. ءبىرىنشى كەزەكتە ەلباسى مەديتسينالىق كومەككە قولجەتىمدىلىك جانە ء«وزىن-ءوزى قامتاماسىز ەتۋ» ساناتىنا جاتاتىن 2,7 ميلليوننان استام قازاقستاندىقتىڭ ءمامس جۇيەسىنە قاتىسۋ شارتتارى تۋرالى ماسەلەلەرگە ەرەكشە ءمان بەردى. سول تاپسىرمانى دەر كەزىندە ورىنداۋ ماقساتىندا پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ, سايا-
سي پارتيالاردىڭ, ساراپشىلاردىڭ, جەكەمەنشىك مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن «مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدى ەنگىزۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى» تاقىرىبىندا دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزدىك. پىكىر الماسۋ الاڭىندا ساقتاندىرۋ مەديتسيناسىن ەنگىزۋ اسپەكتىلەرى تۋرالى, تۇرعىنداردىڭ ءوزىن-ءوزى قامتاماسىز ەتەتىن بولىگىنىڭ مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋ تەتىكتەرىن قايتا قاراپ, اتالعان ساناتتاعى تۇلعالاردى ەل ەكونوميكاسى دامۋىنا قاتىستىرۋ, بيزنەس جۇكتەمەسىن جەڭىلدەتۋ, بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ دەرەكتەر قورىن بىرىكتىرۋ جانە وزەكتى قىلۋ, ونىڭ ىشىندە ءونىمسىز ءوزىن-ءوزى قامتاماسىز ەتۋشىلەردى تولىق قاتىستىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

بۇگىنگى كۇنى سول بويىنشا ناقتى ۇسىنىستار ازىرلەپ جاتىرمىز. 

مينيسترلىك جۇرگىزىپ جاتقان دايىندىق جۇمىستارى شەڭبەرىندە بىرقاتار نور­ما­تيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەر, سونىڭ ىشىن­دە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساق­تاندىرۋ جۇيەسىندە مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ سۋبەك­تىلەرىنەن قىزمەتتەردى ساتىپ الۋ قا­عي­داسى دايىندالۋدا.

ول الەۋەتتى مەديتسينالىق قىزمەتتەر ۇسىنۋشىلاردىڭ بىرىڭعاي تىركەلىمىنىڭ (امقۇبت) قاعي­دا­لارىنا سايكەس, كەلەسى جىلدىڭ تامىز ايىندا ىسكە قوسۋ نيەتىنىڭ بارىن اي­تا كەتسەم دەيمىن. امقۇبت تىركەلگەن مەديتسينالىق ۇيىمدارعا حالىقتى بەكىتۋدى ء(مامس جۇيەسىندە مەديتسينالىق قىزمەتتەردى تۇتىنۋشىلار) وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ, دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارى اعىمداعى جىلدىڭ قىركۇيەك-قازان ايلارىندا تانىستىراتىن بولادى.

امبۋلاتورلىق-ەمحانالىق دەڭگەيدە جوس­پارلى مەديتسينالىق كومەك ەمدەلۋ­شى تىركەلگەن (تۇرعىلىقتى جەرى, جۇ­مىس, وقۋ ورنى بويىنشا) ەمحانادا كور­سە­تىلەدى. بۇل رەتتە مەديتسينالىق-ساني­تارلىق ال­عاش­­قى كومەك بەرەتىن ۇيىم­دار قىز­مە­تى­نىڭ اۋماقتىق قاعيداتى ازا­مات­تارعا تۇر­­عىلىقتى جەرى نەمەسە تىر­كەل­گەن ورنى بوي­ىنشا مەديتسينالىق جار­دەمنىڭ قول­جەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماق­ساتىندا ونىڭ تىركەلگەن ورنى ساق­تا­لاتىن بولادى.

ەگەر ەمدەلۋشى باس­قا ەل­دى مەكەنگە كەتكەن جاعدايدا (ىسساپار­عا, قوناققا جانە ت.ب.), بولماسا اۋىرىپ قال­عاندا كەلگەن جەرىندەگى مەدي­تسي­نالىق ۇيىم­عا جۇگىنۋىنە نەمەسە جەدەل مە­دي­تسينالىق جاردەم بريگاداسىن شا­قىر­تا الادى.

ستاتسيونارلىق كومەككە قاتىستى اي­تا­رىم: جوسپارلى ەم الۋعا جاتقىزۋ مە­دي­تسي­نالىق مەكەمە ەم الۋعا تىلەك بىل­­دىرگەن ازاماتتىڭ قۇقىعى ەسكەرىلە وتىرىپ جوسپارلانادى. جاتىپ ەم الاتىن كۇندى انىقتاپ پورتالعا جولدامانى تىركەۋ ارقىلى مەديتسينالىق-سا­نيتارلىق العاشقى كومەك نەمەسە ەم­حانانىڭ كلينيكالىق-دياگنوستيكالىق بو­لىمشەسىنىڭ بەيىندى ماماندارىنىڭ بەل­گىلەپ بەرگەن جولداماسى بويىنشا ىسكە اسى­رىلادى. شۇعىل جاعدايلاردا ەمدەلۋشى ستا­تسيونارعا جەدەل مەديتسينالىق جار­دەم ستانساسىنىڭ بريگاداسى, وتە قاجەت بول­عان جاعدايدا سانيتارلىق اۆياتسيانىڭ دا­رىگەرلەرى جۇمىلدىرىلادى.

وتكەن جىلى شەشىمىن تاپقان پەدياتريا ماماندىعىنىڭ جايى قالاي بولىپ جاتىر؟ 

– جىل سايىن ەلىمىزدە ينتەرناتۋرادان كەيىنگى شامامەن 280 پەدياتر جانە رەزيدەنتۋرادان كەيىن ارنايى پەدياتريالىق بەيىندەگى 530 مامان (نەوناتولوگ, بالالار حيرۋرگى, بالالار ەندوكرينولوگى, گاستروەنتەرولوگ جانە ت.ب.) وقۋدى ءتامامداپ شى­عادى. مەديتسينالىق-سانيتارلىق ال­عاشقى كومەك دەڭگەيىندە پەدياتردىڭ قاجەتتىلىگىن تولىقتىرۋ ءۇشىن اعىمداعى جىل­دان باستاپ پەدياتريا بويىنشا ينتەر­نا­تۋرانى بىتىرگەن تۇلەكتەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا رۇقسات بەرىلدى.

وسى جىلدىڭ قىركۇيەگىنەن باستاپ س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىندە جاڭا ۇلگىدەگى وقۋ جوسپارى بويىنشا پەدياتريا ماماندىعىن وقىتۋ جۇرگىزىلە باستايدى. بولاشاق پەدياترلار 5 جىل باكالاۆرياتتا, 2 جىل ينتەرناتۋرادا وقيدى. پەدياتريالىق باعىتتاعى كافەدرالار قايتا قالپىنا كەلتىرىلەدى. پەداگوگتار جەتكىلىكتى, سەبەبى پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامى ساقتالعان, ولار كەزىندە جالپى مەديتسينا ماماندارىن دايارلاۋعا اۋىستىرىلعان بولاتىن.

اعزا الماستىرۋدا جەتىستىكتەر از ەمەس. ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى ارقىلى ادام ءومىرىن ساقتاپ قالۋدى جۇرت بولىپ ويلاستىرساق دەگەن نيەتكە قالاي قارايسىز؟

– بۇل بۇگىنگى كۇننىڭ وزەكتى ماسەلەسى. ادام ءومىرى, ونىڭ ىشىندە جاس ۇرپاقتىڭ دەنى ساۋ بولۋدان ارتىق نە بار. جوعارى تەحنولوگيالى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدە سۇرانىسقا يە تۇرلەرىنىڭ ءبىرى – ترانسپلانتولوگيا (اعزا الماستىرۋ) بولىپ تابىلادى. قازاقستاندا ترانسپلانتاتسيا 1979 جىلى باس-
تالدى. 2012 جىلى اعزالاردى جانە تىندەردى ترانسپلانتتاۋدى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا بۇل سالادا ەلىمىز بويىنشا ۇيلەستىرۋ جۇيەسى ەنگىزىلدى. 2012-2015 جىلدار ارالىعىندا 9 ترانسپلانتاتسيا ورتالىعى قۇرىلدى. قازىرگى تاڭدا قازاقستاندا جۇرەك, وكپە, باۋىر, بۇيرەك, ۇيقى بەزى, تىندەردىڭ ترانسپلانتاتسياسى جاسالىپ كەلەدى. مىسالى, 2012 جىلى – 65, 2013 جىلى – 164, 2014 جىلى – 224, 2015 جىلى – 298, 2016 جىلى – 306, 2017 جىلعى 1-ءشى جارتىجىلدىعىندا 98 ترانسپلانتاتسيا جاسالعان.

مينيسترلىك وتانىمىزدا ترانسپلانتولوگيا قىزمەتىن رەگلامەنتتەيتىن زاڭعا قاجەت اكتىلەردى جەتىلدىرۋ ءىسىن قولعا الىپ, نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ جۇمىستارىن ىلگەرى جىلجىتۋدا. سونىمەن قاتار بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن, ەرىكتىلەر قوزعالىسىن, قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرلەرىن تارتا وتىرىپ, اعزالىق دونورلىقتىڭ ءرولى, ەرىكتى وتەۋسىز دونور بولۋدىڭ قاجەتتىلىگى تۋرالى دا حالىققا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى كەڭ تۇردە جۇرگىزۋدە. 

ءدال قازىر قازاقستاندا سىرقاتقا شالدىعۋ جونىنەن قانداي اۋرۋلار الدا تۇر؟ الەۋمەتتىك سيپاتى بار اۋرۋلار ازايىپ كەلە مە؟

– سۇراققا جاۋاپتى ناقتى دالەلدەرمەن بەرەيىن. 2017 جىلدىڭ باسىنداعى ستاتيس­تي­كالىق مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, العاش تىركەلگەن اۋرۋلاردىڭ ىشىندە تىنىس جولدارىنىڭ, ءزار شىعارۋ, اسقازان-ىشەك اۋرۋلارى مەن جاراقات پەن ۋلانۋ الدىڭعى قاتاردا تۇر. سوڭعى 10 جىلدا رەسمي ستاتيستيكا بويىنشا تۋبەركۋلەز سىرقاتىنا قاتىستى كورسەتكىش – 2,4 ەسەگە, ءولىم ماسەلەسى 5,3 ەسەگە تومەندەدى. ەلىمىزدە 6 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 15-49 جاس اراسىندا ايتۆ-ينفەكتسياسىنىڭ تا­را­لۋىنىڭ كورسەتكىشى 0,204 پايىزدى قۇ­رادى, ياعني دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دا­مىتۋدىڭ 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان «دەنساۋلىق» باعدارلاماسىنىڭ 0,2-0,6 پايىز بەلگىلەنگەن ينديكاتورلارىنىڭ شەگىن ساقتاپ تۇر دەۋگە بولادى. 

قاتەرلى ىسىك اۋرۋلارى كورسەتكىشى اعىمداعى جىلعى 6 ايىندا رەسپۋبليكا بويىنشا 100 مىڭ حالىققا شاققاندا 191,0 پايىزدى (17 151 ناۋقاس) قۇرادى (2016 جىلى – 205,2 پايىزدى, ياعني 18 171 ناۋ­قاس بولعان ەدى). 2017 جىلعى 6 ايدا ءولىم كور­سەتكىشى 100 مىڭ ادامعا شاققاندا 79,6 پاي­ىزعا تومەندەدى.

ال بۇل 2016 جىلى 84,6 پايىز ەدى. 
ءسىز ءبىر سۇحباتىڭىزدا دارىگەر الدىنا كەلگەن ادامدارمەن مادەنيەتتى سويلەسۋى كەرەكتىگىن, بىراق ولار كوبىنە اپپاراتپەن تەكسەرۋگە جىبەرىپ, كوپ ۋا­قىتىن كارتوچكا تولتىرۋمەن وتكى­زە­تى­نىن ايتىپ قالعان ەدىڭىز. جالپى, دارى­گەر­دىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋدىڭ باس­تى قاعيداسى قانداي؟

– مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جۇكتە­مە­سىن تومەندەتۋ جانە ۋاقىتىن ۇنەمدەۋ ماق­ساتىندا ءبىز ەسەپتىك قۇجاتتامالاردى 22 پاي­ىزعا, دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ مە­ديتسينالىق قۇجاتتاماسىن 30 پايىزعا قىس­قارتتىق. قۇجاتتار ەلەكتروندى جۇيەگە اۋىستىرىلۋدا. مەديتسينا قىزمەتكەرى الەمدەگى ەڭ كۇردەلى ماماندىق يەسى ەكەنى بەلگىلى. سوندىقتان ادامدارعا دەگەن قامقورلىق, مەيىرباندىق, مىقتى ءبىلىم, جاۋاپكەرشىلىك جانە شەبەرلىك – مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ بويىندا وسى قاسيەتتىڭ بارلىعى بولۋ كەرەك. وسى ماماندىققا جۇرەك قالاۋىمەن كەلۋ كەرەك. مەن وسى جايلارعا باسا نازار اۋدارىپ, ەم الۋعا كەلگەن ادامنىڭ ەڭ الدىمەن جان دۇنيەسىنە ءۇڭىلۋ كەرەك دەگەندى ءار كەز ايتىپ جۇرەمىن. ديدارىڭداعى مەيىرىم, جىلى ءسوز ەمنىڭ ۇلكەنى ەمەس پە؟

ەلباسىنىڭ سانانى جاڭعىرتۋ جو­نىن­دەگى يدەياسىن دەنساۋلىق ساقتاۋ سا­­لا­­سىندا دا ناسيحاتتاي وتىرىپ, سا­لا­­مات­­تى ءومىر سالتىن قا­لى­پ­­­تاستىرۋدى حا­لىقتىق ىسكە اي­نال­­­دىر­ساق دەگەن تۇجى­رىم­عا ايتار پىكى­رى­ڭىز قانداي؟

– ەلباسى ءوزىنىڭ ماقالاسىندا كە­مەل­دىكتى قوزعادى. ءتول تاريحىمىزعا, با­بالارىمىزدىڭ ءومىر سالتىنا ءبىر ءسات ءۇڭى­لىپ كورسەك, شىنايى پراگماتيزمنىڭ تا­لاي جارقىن ۇلگىلەرىن تابۋعا بولادى. ناق­تى ماقساتقا جەتۋگە, ءبىلىم الۋعا, سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋعا, كاسىبي تۇرعىدان جەتىلۋگە باسىمدىق بەرە وتىرىپ, وسى جولدا ءار نارسەنى ۇتىمدى پايدالانۋ – مىنەز-ق ۇلىقتىڭ پراگماتيزمى دەگەنىڭىز دە وسى. سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ – قازىرگى قوعامدا ءومىر تىرشىلىگى قىزمەتىنىڭ باستى باعىتى ەكەنى انىق. بۇگىن ءاربىر قازاقستاندىق سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋى, ول ءوز دەنساۋلىعىن ساقتاۋ, ەڭبەككە قابىلەتتىلىك پەن كاسىبي ومىرشەڭدىككە جەتۋ جولى بولىپ تابىلادى. 

اڭگىمەلەسكەن 
سۇلەيمەن مامەت, 
«ەگەمەن قازاقستان»
 

سوڭعى جاڭالىقتار