ارينە, اتامىز قازاق «مال الاسى سىرتىندا, ادام الاسى ىشىندە» دەگەندى دە ايتقان, بۇل – ىشكى دۇنيەسىنىڭ قانداي ەكەنىنە كوز جەتكىزبەي ادامنىڭ سىرتقى تۇرىنە الدانبا دەگەنگە ساياتىن ناقىل.
تۋىسقان وزبەك حالقىنىڭ جاڭا پرەزيدەنتى شاۆحات ميرزيوەۆتىڭ تۇسىندەگى ادامي جىلىلىق, جاقىندىق ىسىندە دە كورىنىس بەرىپ, ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى جانداندىرۋعا بەيىلدىلىك بار ەكەنى كورىنىپ تۇر. قازاققا وزبەكتەن جاقىن تۋىس جوق, الايدا ايماقتىق قاۋىپسىزدىك, تەرروريزم مەن ەسىرتكى ترافيگىنە قارسى كۇرەس سياقتى ىستەردە ستراتەگيالىق ارىپتەستىك جالعاسىپ جاتقانىمەن بۇرىن قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ينتەگراتسيا تۋرالى يدەيالارىنا وزبەكستان جاعىنان قىزۋ قولداۋ بولا قويمادى. سوندىقتان دا ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى بەلسەندى قارىم-قاتىناس ءبىرشاما توساڭسىپ, ءتىپتى قازاقستاندا بولعان ءتۇرلى مادەني شارالارعا دا وزبەكستان جاعىنىڭ قاتىسۋى سايابىرسىپ قالعان ەدى. ەندى قازاق-وزبەك قارىم-قاتىناسى جاڭا ساپاداعى وزىق بەلەسكە شىعاتىن سىڭاي تانىتىپ تۇر.
جۋىردا وزبەكستانعا بارعان ساپارىندا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ وتكىزىلگەن كەلىسسوزدەر ەكى ەل اراسىنداعى ءداستۇرلى تاتۋ كورشىلىك پەن دوستىقتى ودان ءارى تەرەڭدەتىپ, نىعايتا تۇسەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى. ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىقتاردىڭ دامۋىن قامتىعان 10 ەكىجاقتى قۇجاتتارعا قول قويىلدى. ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق بەلسەندىلىگىنىڭ وسىلاي تىعىز بولۋى «وزبەك – ءوز اعام» دەيتىن قازاق ءۇشىن تابيعي جاعداي. ال شاۆحات ميرزيوەۆتىڭ «مەن ءسىزدى ماقتان تۇتامىن» دەگەنى دە اعايىندى ەكى حالىقتىڭ اراسىندا ايتىلۋعا ءتيىستى لايىقتى باعا.
التىن, كۇمىس, ۆولفرام, فوسفوريت, ۋران, موليبدەن, تابيعي گاز جانە ت.ب قازبا بايلىقتارىنىڭ قورى جونىنەن الەمدە الدىڭعى ورىنداردىڭ ءبىرىن الاتىن وزبەكستاننىڭ ەكونوميكالىق دامۋ الەۋەتى جوعارى. قازاقستانمەن ىنتىماقتاستىقتى تىعىز ورناتا وتىرىپ, الەۋەتىن وزىق ادىسپەن پايدالانا ءبىلىپ, حالقىنىڭ ءال-قۋاتىن ارتتىرا تۇسسە, وعان قازاقستاندىقتار ريزا بولعاننان باسقا نە ايتسىن.
بۇل عالامدا وزگەرمەيتىن دۇنيە جوق, بۇگىنگى تاڭدا وزبەكستان ەلىنىڭ پەيىل قاقپاسى اشىلىپ, كۇپتى كوڭىلدەر جادىراپ, جارقىن ىستەرگە جول ءتۇسىپ, تۋىسقان ەكى حالىق ءبىر-بىرىنە قايتادان قۇشاعىن جايا باستاعانداي بولىپ وتىر. جاڭا پرەزيدەنت ورىنتاققا وتىرعان ءبىر جىلعا جەتپەيتىن ۋاقىتتا قازاقستان باسشىسىمەن التى رەت كەزدەستى. بۇل بۇرىن بولىپ كورمەگەن, اسا ۇلكەن نازار اۋدارارلىق جايت. ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستار 35 پايىزعا ارتقان. بۇرىن جىلداپ كورىسپەيتىن مەملەكەتتەر باسشىلارى ەندى ءجيى ۇشىراسىپ, ەكى ەل حالقىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا لايىقتى شەشىمدەر قابىلدانىپ جاتىر. سونىڭ ءبىر مىسالى دەپ جۋىردا عانا, 2009 جىلى قول قويىلعان حالىقارالىق اۆتوموبيل قاتىناسى بويىنشا كەلىسىمگە ەنگىزىلگەن حاتتامانىڭ راتيفيكاتسيالانۋىن ايتۋعا بولادى. وسىنىڭ ارقاسىندا بۇرىنعى التى وتكىزۋ بەكەتىنە تاعى دا ەكى بەكەت قوسىلىپ, ەكى ەلدىڭ ءىرى قالالارى اراسىندا اۆتوبۋس مارشرۋتتارى اشىلىپ, حالىقتىڭ بارىس-كەلىسى ارتاتىن بولدى. «بارماساڭ, كەلمەسەڭ جات بولارسىڭ» دەپ دانا قازاق ايتپاقشى ۇزاق جىلدار بويى شەكارانىڭ ار جاعىنداعى تۋىستارىنا, دوستارىنا بارۋ قيىنشىلىق تۋعىزىپ جۇرگەندەرگە ەندى جەڭىلدىك بولدى.
تاشكەنتكە بارعان ساپارىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ەل-جۇرت قۇرمەتى» وردەنىمەن ماراپاتتالعاندىعى دا جاقسى نىشان. ارينە ءبىزدىڭ پرەزيدەنت 1998 جىلى وزبەكستاننىڭ «ايرىقشا ەڭبەگى ءۇشىن» وردەنىن العان. بىراق ول كەزدە قازاقستان دا ءوزىنىڭ «التىن قىران» وردەنىن ي.كاريموۆتىڭ كەۋدەسىنە قاداعان ەدى. ودان بەرى جيىرما جىلعا جۋىق ۋاقىت ءوتىپ, كوپ نارسە وزگەرىپ, كوپ سۋلار اقتى...
سوڭعى وردەن قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ورتاازيالىق ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋعا ءسىڭىرىپ كەلە جاتقان ەرەكشە ەڭبەگىن باعالاعاندىق ەكەنى كورىنىپ تۇر. وردەن بەرىلگەن جارلىقتا «باۋىرلاس ەكى ەل اراسىنداعى ءداستۇرلى دوستىق پەن ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتى تەرەڭدەتۋ, كەڭەيتۋ, سونىمەن قاتار بەيبىتشىلىك ءۇشىن الەمدىك قوعامداستىقتى نىعايتۋداعى ۇلى ەڭبەگى ءۇشىن» دەلىنگەنى دە تەگىن ەمەس. ازىرگە بۇل وردەنمەن 26 ادام ماراپاتتالسا, سونىڭ ىشىندە شەت مەملەكەتتەر باسشىلارى اراسىنان العان جالعىز ن.نازارباەۆ قانا. ماسەلە وردەندە ەمەس, جىلى ءىلتيپات پەن ىستىق ىقىلاستا. تۋىسقان حالىقتار ءبىر-بىرىمەن جاقىن بولىپ, تاتۋ كورشى بولعانعا نە جەتسىن؟ قازاقستان سىرتقى ساياساتىنىڭ جىلدار بويى اڭساعانى دا سول عوي.
