مەملەكەت ارداگەرلەر الدىنداعى بورىشىن تەرەڭ سەزىنەدى. كۇندەلىكتى قامقورلىق پەن قولداۋدى قاجەت ەتەتىن اسىل پارىز بۇگىندە ۇكىمەت ۇستانعان الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ ءبىر بولىگىنە اينالىپ وتىر.
الەۋمەتتىك قورعاۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى ۇستىنى زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ بولىپ سانالادى. زاڭنامادا جىل سايىن زەينەتاقى تولەمدەرىن ينفلياتسيا دەڭگەيىنەن 2%-عا ارتىق مولشەردە يندەكساتسيالاۋ كوزدەلگەن. سونىمەن قاتار, 2017 جىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا 2016 جىلمەن سالىستىرعاندا 20%-عا دەيىن ءوسىمىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاسىنا بايلانىستى جانە ەڭبەك سىڭىرگەن جىلدارى ءۇشىن زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ مولشەرى, مەملەكەتتىك بازالىق زەينەتاقى تولەمى ۇلعايتىلدى.
زەينەتكەرلەردىڭ كەدەيلىككە ۇشىراۋىنىڭ الدىن الۋ جانە ازاماتتاردىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندىلىگىن ىنتالاندىرۋ اياسىندا 2018 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ بازالىق زەينەتاقىنىڭ تاعايىنداۋ ءتارتىبى وزگەرەدى جانە ول ەڭبەك ءوتىلى مەن زەينەتاقى جۇيەسىندە قاتىسۋ وتىلىنە سايكەس تاعايىندالاتىن بولادى. بۇل دەگەنىڭىز, كوپ جۇمىس ىستەگەن جانە زەينەتاقى جۇيەسىنە اۋدارىمدار جۇرگىزگەن ازاماتتاردىڭ زەينەتاقىسى كوپ بولادى. سونداي-اق, 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ قۇرامىن قايتا قاراۋ ناتيجەسىندە, ونىڭ ولشەمى 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا 16%-عا دەيىن ارتىپ, بۇل تيىسىنشە بازالىق زەينەتاقىنىڭ, مۇگەدەكتەر ءۇشىن, اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان وتباسىلارعا الەۋمەتتىك جاردەماقىلاردىڭ, مۇگەدەك بالالاردى تاربيەلەۋشىلەرگە بەرىلەتىن جاردەماقىلاردىڭ جانە اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتىڭ مولشەرىن ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. جالپى, اعىمداعى جىلى, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتىڭ مۇمكىندىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ جانە بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك اياسىندا 5 ملرد تەڭگەدەن استام, ونىڭ ىشىندە بىرجولعى ماتەريالدىق كومەك رەتىندە - 2,3 ملرد تەڭگە (160,2 مىڭ ادام); قوعامدىق كولىكتە جەڭىلدەتىلگەن تارتىپتە جول جۇرۋگە - 854,1 ملن تەڭگە (120 مىڭ ادام); ارزان باعادا ءدارى-دارمەكپەن قامسىزداندىرۋعا - 124,8 ملن تەڭگە (19,2 مىڭ ادام); ءتىس جوندەۋگە - 107 ملن. تەڭگە (1,6 مىڭ ادام); شيپاجاي نىساندارىندا ەمدەلۋدەن وتۋگە - 1 ملرد تەڭگە (15,1 مىڭ ادام); تۇرعىن ءۇيدى جوندەۋگە - 14,6 ملن تەڭگە (171 ادام); وتىنمەن قامتۋعا - 119,6 ملن تەڭگە (5,2 مىڭ ادام); كومەكتىڭ باسقا دا تۇرلەرىنە - 394,8 ملن تەڭگە (42,2 مىڭ ادام) قاراجات جۇمساۋ جوسپارلانعان.
قازىرگى تاڭدا جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن قارت ازاماتتار مەن مۇگەدەكتەر ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەرمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. بۇگىنگى تاڭدا 110 ستاتسيونارلى ينتەرنات ءۇي, 53 كۇندىزگى ستاتسيونار جۇمىس جاسايدى, ولاردىڭ قىزمەتىمەن 3,5 مىڭنان استام ەگدە جاستاعى ادام قامتىلعان. الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ بولىمشەلەرى ۇيدە شامامەن 44 مىڭ قاريا مەن مۇگەدەككە قىزمەت كورسەتۋدە. بۇدان تىس, قارت ادامداردى, سونىڭ ىشىندە جالعىزباستى جانە تاسىمالداۋعا كەلمەيتىن ادامداردى كۇندىزگى ستاتسيونار مەن ءۇي ستاتسيونارى جاعدايىندا ەمدەۋگە جاعداي جاسالۋدا. بۇگىندە قازاقستاندا 2,1 ميلليوننان استام جاسى كەلگەن زەينەتكەر ءومىر سۇرەدى.
ەسكە سالا كەتسەك, 1990 جىلى 14 جەلتوقساندا بۇۇ باس اسسامبلەياسى 1 قازاندى حالىقارالىق قارتتار كۇنى دەپ بەلگىلەگەن.