ەكسپو-عا راحمەت, بيىل بۇرىن-سوڭدى بولماعان نەبىر تاماشا تارتۋلارعا كۋا بولدىق. ەلوردادا حالىقارالىق, دۇنيەجۇزىلىك, رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى تەاتر فەستيۆالدارى دۇركىرەپ ءوتتى. بىراق بۇگىنگى اڭگىمەمىزدە ءبىز كوڭىلگە شۋاق ۇيالاتقان جارقىن ساتتەردەن باسقا سونداعى كەي اكتەرلەردىڭ ءوز رولدەرىنە سايكەس كەلمەۋى, ياعني كاستينگتەگى اقاۋلار مەن اتتەگەن-ايلار حاقىندا قوردالانعان ويىمىزدى ورتاعا سالۋدى ءجون كورىپ وتىرمىز. بۇل جەردە تەاترلاردىڭ ىشكى كاسىبي جۇمىسىنان كىنارات ىزدەپ, رەجيسسەرلەردىڭ تالعام-تارازىسىنا سىن تاعايىق دەگەن ويدان قۇداي ساقتاسىن, بىراق «ايتپاساڭ – ءسوزدىڭ اتاسى ولەدى» دەمەكشى, ءوزىمىز كۋا بولعان كەلەڭسىزدەۋ جايتقا ءمان بەرمەي, ءۇن-ءتۇنسىز قالا بەرۋگە تاعى ءداتىمىز شىدامادى. جانە مۇنىڭىزعا بالانىڭ ءوزىن سەندىرۋ, يلاندىرۋ مۇمكىن بولماي جاتسا, ءتىپتى جامان ەكەن.
انشەيىندە زالدىڭ ورتاسىنا قاراي جايعاسىپ ۇيرەنگەن باسىمىز بۇل جولى قايدان عانا ءبىرىنشى قاتارعا جايعاسىپ قالعانىمىزعا قايرانبىز. الدىڭعى ورىندا وتىرۋدىڭ ەرەكشەلىگى, مۇنداعى ويناپ جاتقان اكتەرلەردىڭ ءاربىر ءىس-ارەكەتىن قاباعىڭمەن باعىپ, جۇتقان دەمى مەن تىنىسىنا دەيىن سەزىنىپ, ونەر الەمىنىڭ كوشىمەن بىرگە ءوزىڭنىڭ دە كەرۋەنىڭ العا وزىپ بارا جاتقانداي كۇيگە بولەنەتىنىڭ راس. سوسىن تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, جۇرتتىڭ الدىڭعى قاتارعا وتىرۋعا ۇمتىلاتىنى – وزدەرى عانا ەمەس كوزدەرى دە سويلەپ تۇراتىن كەيىپكەرلەردىڭ جان-دۇنيەسىن, جۇزىندەگى قۋانىش پەن مۇڭدى, كۇلكى مەن جاستى جاقىننان تياناقتاپ كورۋدىڭ اسەرى الابوتەن.
...ساحنادا – تاريحي دراما. كەنەت تاياعىنا سۇيەنگەن قارت انانىڭ اڭىراعان ازالى ۇنىنە جۇرت داۋرىعىپ ەلەڭ ەتىستى. نەتكەن اششى, زارلى ءۇن ەدى. اۋىزىن ايعا بىلەگەن ادۋىن كەمپىر جۇلقىنا سويلەپ, كەۋدەسىن العا سوزىپ-سوزىپ جىبەرەدى. بەلىن بۇكشيتەدى, اياق-قولدارىن ەربەڭ-ەربەڭ ەتكىزەدى. قارت كىسىنىڭ كەيپىن اينىتپاي سول قالپىندا بەينەلەۋگە بايعۇس ءارتىس بار ونەرىن سالىپ-اق الەكتەنۋدە. الايدا بىردە-بىرەۋى كوڭىلگە قونبايدى. شىنايى قابىلدانبايدى. جاساندى, جالعان ەكەنى تايعا تاڭبا باسقانداي كورىنىپ تۇر. نەگە؟ ويتكەنى مىنا رولگە وينايتىن اكتەردى تاڭداۋدا, سۇرىپتاۋدا قاتەلىككە جول بەرىلگەن. كىلتيپان – كاستينگتە. و زامان دا بۇ زامان كارى ادامنىڭ ءرولىن ۋىزداي جاستىڭ ويناعانىن كوردىڭىزدەر مە؟ سوڭعى ۋاقىتتا بۇنداي تاپتاۋرىن ۇلگىگە كادىمگىدەي ونەر وشاقتارىنىڭ تىم ۇيىرسەكتەنىپ بارا جاتقانى قانداي وكىنىشتى. الدە ايتەۋىر ءتۇر-ءتۇسىن ەپتەپ سوعان ۇقساتساق بولدى ەمەس پە دەگەن ماقسات قويا ما ەكەن شىركىندەر الدارىنا؟ تۇسىنىكسىز. مۇندايلارعا وزدەرىڭدى اياماساڭدار مەيلى, تىم بولماسا قاراپايىم حالىقتىڭ نە جازىعى بار بۇل جەردە دەگەن ساۋالدى الدارىنا توسقىڭ-اق كەلەدى. جاپ-جاس بويجەتكەننىڭ بەت-اۋزىن گريمدەپ, باسىنا اق كيمەشەك, ۇستىنە كويلەك, بەشپەت كيگىزىپ قويعاننان ول ۇلكەن ەل اناسىنا, بولماسا تاعدىردىڭ تالاي-تالاي تاۋقىمەتىن تارتقان ونەگەلى كورەگەن قارياعا اينالىپ شىعا كەلەدى دەي مە ەكەن-اي. قازاقتا: «كوتەرە المايتىن شوقپاردى بەلىڭە بايلاما» دەگەن ءسوز بار ەمەس پە؟ سول ايتپاقشى, مىناداي قادامعا ولاردىڭ نە ءۇشىن بارعانىن تۇسىنسەك بۇيىرماسىن. الدە بىزدە ەگدە اكتەرلەر جەتىسپەي مە دەگەن ويمەن بارلاي ۇڭىلسەك, تەاترلاردىڭ, قۇدايعا شۇكىر, بۇل جاعىنان ءباسى تومەن كورىنبەيتىن ءتارىزدى. بارىنەن بۇرىن وسىلاردى الدىڭعى قاتاردا سىناي وتىرىپ تاماشالاعان اۋىرلاۋ ەكەن. الگى كەمپىر كەيپىنە ەنگەن جاس ءارتىس كونەنىڭ كوزىن كورگەن سالتپەن الدەنەنى سويلەپ جاتىر, بىراق ونىڭ ءۇنى تىم سولعىن, ءالسىز, قارت كىسىنىڭ قابىرعاسىن قاقىراتا توگىلەتىن وي قازىناسىنا مۇلدە ۇقسامايدى. بايقاپ قاراساق, ءدال مۇنداي جاعداي سپەكتاكلدەردەن ءجيى قىلاڭ بەرىپ قالىپ ءجۇر ەكەن. سوندا بۇلار نەگە مۇنشالىق ونداي ارەكەتتەرگە بارادى؟ جاسى ۇلكەن كەيىپكەردىڭ رولىنە لايىقتى اكتەرلەر بولا تۇرا جاستار نەلىكتەن قاريانى ويناۋعا ماجبۇرلەنەدى؟ راس, بىزدە تەك جاستاردان عانا قۇرالعان تەاتر ۇجىمدارى بار. ولار قايتەدى؟ دەرسىز, ارينە. مۇنداي جاعدايدا نە ىستەيمىز دەپ قارا اسپاندى جەرگە ءتوندىرىپ شوشۋدىڭ قاجەتى جوق. قازاقستاندا 56 تەاتر بار. بۇلار ءبىر-بىرىمەن تىعىز شىعارماشىلىق بايلانىستاعى تۇتاس اعزا ىسپەتتى. ەندەشە لايىقتى ونەرپازدى سولاردان قولقا سالىپ نەگە الدىرماسقا؟! ول تۇگىلى شەتەلدەن ارنايى رەجيسسەر شاقىرتىپ, سپەكتاكل قويدىرتۋ ۇيرەنشىكتى ۇردىسكە اينالىپ كەتكەن جوق پا؟ مۇنىڭ جانىندا ول نە ءتايىرى؟ قايتا كەرىسىنشە, ءبىر-بىرىمەن ارالاسىپ-قۇرالاسۋدان ۇتپاسا, ەشكىمنىڭ ۇتىلماسى انىق... ۇلكەن كىسىلەردىڭ بەينەسىن جاستار كەلىستىرىپ ويناپ جاتسا, مۇنشاما وي قوزعاپ نەمىز بار, ارينە؟ بىرىنشىدەن, جاس ادامنىڭ بەتىن قانشا جەردەن باتتاستىرىپ گريمدەگەنمەن ونىڭ ار جاعىنان كارىلىكتىڭ بەلگىسى ءبىلىنىپ تۇرماعان سوڭ, ءبارى بەكەر, ەڭبەگىڭ ەش, تۇزىڭ سور بولماق. ەكىنشىدەن, داۋىستى, ءسوزدى قايدا اپارىپ قويماقسىز؟ اكتەردىڭ ءبارى بەكجان تۇرىس ەمەس قوي, قاريانىڭ ءرولىن داۋىسىمەن دە, سىرتقى بەت-الپەتىمەن دە اينىتپاي سالا بىلەتىن. بولماسا ساحنادا كەمپىردىڭ بەينەسىن سومداعاندا الدىنا جان سالدىرماعان مارقۇم قۇدايبەرگەن سۇلتانباەۆقا جەتۋ قايدا دەيسىز...
