ايماقتاعى زيالى قاۋىم وكىلدەرى مەن مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر باس قوسقان جيىندا وبلىس اكىمى نۇرلان نوعاەۆ ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسى اياسىندا قولعا الىنىپ جاتقان جۇمىستاردى باياندادى. «لاتىن الىپبيىنە كوشۋ – قازاق ءتىلىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىلۋىنا جول اشادى. مەملەكەت باسشىسى ايتقانداي, ءبىزدىڭ رۋحاني نەگىزىمىز بولىپ وتىرعان قازاق ءتىلىنىڭ حالىقارالىق مارتەبەسىن كوتەرۋ – الەمدىك وركەنيەتكە جەتۋىمىزدىڭ ايقىن جولى», دەدى ايماق باسشىسى.
حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ اتىراۋ وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى ءابىلحان تولەۋىشوۆ «قازاق ءتىلىنىڭ جاڭا الىپبيگە كوشۋى – تاۋەلسىز مەملەكەت پەن قازاق قوعامىنىڭ جەكە دارا ءىسى مەن تاڭداۋى. بۇعان قازاق قوعامى ىشتەي دايىن وتىر. جاڭا الىپبيگە كوشۋ – ۇلكەن ۇلتتىق نارتاۋەكەل. ۋاقىتتى سوزباي پارلامەنتتىك تىڭداۋدا ۇسىنىلعان جاڭا ءالىپبيدى جان-جاقتى تالقىلاپ, ءاربىر ءارىپتى, ءار تاڭبا مەن بەلگىنى تەرەڭ تالداۋىمىز قاجەت. سەبەبى, ءتىل جانە جاڭا ءالىپبي ماسەلەسىندە ەشقانداي قاتەلىك بولماۋى ءتيىس. ءالىپبيدى وزگەرتۋ – ءوز ەرەكشەلىگىمىزدى ساقتاپ قالۋ, الەمدىك ينتەگراتسيا, اقپارات الۋ مۇمكىندىكتەرىن دامىتۋعا جاعداي جاسايدى», دەدى. ال فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى جۇمازيا ابدراحمانوۆا ء«تىپتى ءوز مەملەكەتتىك ءالىپبيى بار ەلدەر دە شەت تىلدەرىن ۇيرەنگەندە, عىلىم مەن تەحنيكا, مەديتسينا سالالارىن يگەرگەندە لاتىن ءارپىن ۇيرەنۋدى جانە قولدانۋدى قاجەت ەتەدى, – دەگەن ويىمەن ءبولىستى.
– وسى جاعىنان العاندا ونى حالىقارالىق ءالىپبي دەسە دە بولادى. الەمدەگى حالقى ەڭ كوپ قىتاي مەن قارىشتاپ دامىعان جاپونيا ءوز وقۋشىلارىنا بەيىمدەلگەن لاتىن ءارپىن ۇيرەتەدى ەكەن. عالامتور مەن حالىقارالىق جەدەلحات ءارپى دە لاتىنشا. ءبىزدىڭ ەلىمىز دە لاتىن قارپىن قولدانۋدىڭ ازداعان جىلدار بولسا دا تاريحي تاجىريبەسىنەن وتكەنى تاريحتان ءمالىم. لاتىنعا كوشۋدىڭ تاعى ءبىر ۇتىمدى جەرى بۇكىل تورتكۇل دۇنيەگە تارىداي شاشىلعان قازاقتاردىڭ ءبىر جازۋدى قولدانۋ مۇمكىندىگى. ورتاق جازۋ ارقىلى شەتەلدىك قازاقتار ءوز ۇلتىنىڭ تىلىندە, ءوز وتانىنان كۇندەلىكتى اقپاراتتى جانە لاتىن قارپىمەن جازىلعان ادەبي جانە باسقا دا تۋىندىلارمەن تانىسۋعا مۇمكىندىك الار ەدى. وسىنىڭ ارقاسىندا الەمدەگى قازاقتار انا تىلىندەگى ورتاق كەڭىستىككە يە بولادى. بۇل قازاق ءتىلىن بىلەتىن جانە ونى بىلگىسى كەلەتىن قازاق ۇلتىنىڭ وكىلى ءۇشىن الەمنىڭ قاي بۇرىشىندا جۇرسە دە, قازىرگى اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردىڭ ارقاسىندا وڭاي ءارى ءتيىمدى ىسكە اساتىن مۇمكىندىك بولادى».
«تحونيل» ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى ليۋدميلا لي «قازاق ءتىلى ءالىپبيىن لاتىنعا كوشىرۋ – گرافيكانى عانا ەمەس, تۇتاس قوعامدىق سانانى, مادەنيەتتى قايتا جاڭعىرتۋ. بۇل – زامان تالابىنان تۋعان باستاما. ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, ءبىر ادامنىڭ انا ءبىر قيىندىقسىز 3-5 ءتىلدى مەڭگەرۋگە مۇمكىندىگى جەتەدى. ول ءۇشىن نيەت كەرەك. دەمەك, لاتىن گرافيكاسىنىڭ ناقتى ۇلگىسىن جاسار كەزدە, ءتىلدىڭ تازالىعى, ارىپتەردىڭ دۇرىس دىبىستالۋىنا نازار اۋدارۋ ماڭىزدى دەپ ويلايمىن», دەدى.
«مەنىڭ بايقاعانىم – جاستاردىڭ لاتىن الىپبيىنە دەگەن كوزقاراسى مۇلدەم بولەك. وسىدان بەس-التى جىل بۇرىن بالالاردىڭ لاتىن ارپىمەن جازاتىنىن كورىپ, العاشىندا تاڭعالعانمىن. كەيىن جاستاردىڭ لەگىنە ىلەسىپ, ولارعا لاتىنشا جاۋاپ بەرۋگە ماشىقتانا باستادىم. ءبىر قىزىعى, ساباقتى ناشار وقيتىن وقۋشىنىڭ ءوزى قۇربىلارىنا جازعان حابارلامالارىن لاتىن الفاۆيتىمەن جازىپ وتىرادى. بۇل بالالاردىڭ جاڭالىقتى تەز قابىلدايتىنىن بىلدىرەدى», دەيدى اتىراۋ وڭىرلىك «رۋحاني جاڭعىرۋ» جوبالىق كەڭسەسىنىڭ باس مەنەدجەرى ورىنتاي بيمانوۆا.
باقىتگۇل باباش,
«ەگەمەن قازاقستان»
اتىراۋ