قازاقستان • 22 قىركۇيەك, 2017

سۇڭقارقيا

900 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇل سۋرەتتى 2000 جىلداردىڭ باسىندا ماعان ولكەتانۋشى كلارا امىرقىزى بەرگەن ەدى. فوتونى قولىما ۇستاتاردا اپاي ءسال ويلانىپ قالعان. سودان سوڭ ىلە-شالا قالامىن قولىنا الىپ, ەسكەرتكىشكە دەپ ءبىر-ەكى اۋىز جىلى ءسوز جازعان. سويتكەن دە اتاقتى ارقا, ونداعى تابيعات تاڭعاجايىپتارى تۋرالى تەبىرەنىپ, ۇزاق اڭگىمە ايتقان. سونىڭ ءبارى جادىمدا. ارادا ءبىراز ۋاقىت وتسە دە ءالى ۇمىتقانىم جوق. 

 

سۇڭقارقيا

– بۇل جەر, – دەگەن-ءتىن جارىق­تىق, يىعىن­داعى وزىنە جاراستى ءتۇبىت ءشالىسىن تۇزەپ قويىپ, – ءبىر قاراعان ادامعا شەكسىز دە شەت­سىز دالا بولىپ كورىنەدى. بىراق ونىڭ جوتالى جوندارىندا قاداۋ-قاداۋ عاجايىپتار از ەمەس. سونىڭ ءبىرى ءارى بىرەگەيى دەپ ەرەي­­مەنتاۋداعى ادەمى تابيعات سۋرەتتەرىن ايتۋعا بولادى. ەستە جوق ەسكى زاماننان بەرى بابالارىمىز قويعان اتاۋمەن كەلە جاتقان ولار سول جەر بەدەرىنە قالاي دال­مە-ءدال كەلەدى دەسەڭشى! قويتاس دەگەن الاپقا بارساڭ, جايىلىپ جۇرگەن شوپان اتا ت ۇلىگىنىڭ وتا­رى كوزگە ەلەستەيدى. كۇنشالعان قى­راتىنا زەر سالساڭ, باسقا توبە­لەردەن بيىك تۇرعاندىقتان, وعان تاڭعى شاپاق نۇرى ەرتە تۇسەتىنىن بايقايسىڭ. بۇلتسىز كۇندەرى كەشكە قاراي ايعىرجال وڭىرىنە قاراعان ادام راسىندا دا جالىن توگىل­تىپ, قۇيعىتىپ بارا جاتقان جىلقىنى كوزگە ەلەستەتەرى انىق. سونداي-اق ەرەيمەنتاۋدىڭ كوپتەگەن شوقىلارى ونداعى اڭ مەن قۇستىڭ اتىمەن اتالاتىنى بار. مىسالى, كوجەگى كوپ جەر – قوياندى, جىرتقىش قۇستار ۇيا سالعان جاقپارتاس – بۇركىتتى دەپ كەتە بەرەدى. ال, مىناۋ... ءيا, بۇل – سۇڭ­قارقيا!

– عاجاپ!.. كەرەمەت  سۋرەت ەكەن! سوندا ول ەرەيمەننىڭ قاي ماڭايىندا, اپاي؟

– بۇرىنعى اۋماقتىق ءبولىنىستى ەسكە الساق, اقمولا وڭىرىندە سىلەتى اتتى اۋدان بولعان. قا­زىر ول جوق. مىنە, سونداعى يزو­بيلنوە دەگەن شارۋاشىلىق وسى سۇڭقارقياعا ەڭ جاقىن قونىس دەپ ەسەپتەلەدى. ءارى ول ەرەي­مەن­تاۋ­دىڭ شەتكى نۇكتەسى دە. رەتى كە­لىپ, مۇم­كىندىك تۋىپ جاتسا, بارىپ كور, قاراعىم. وكىنبەيسىڭ. ويت­كە­نى ول تاماشالاۋعا تۇراتىن جەر.

...سودان باستاپ ولكەتانۋشى اپامىز ايتقان ايماققا بارۋعا تالاي تالاپتانعانبىز. بىراق ءتۇرلى سەبەپتەرمەن ەش رەتى كەلمەي-اق قويعان. تەك وسى جازدا عانا ول جەرگە ساپار شەگۋدىڭ ءساتى تۇسكەنى بار. دىتتەگەن جەرگە جەتىپ, تاۋ ەتەگىنەن بيىك بەتكەيگە قارادىق. بايقايمىز, سۇڭقارقيا ءبىزدىڭ قولىمىزداعى سۋرەت كورىنىسىنەن كوپ وزگەرمەگەن. بارلىق بولمىس-ءبىتىمى بۇزىلماي, سول كۇيىندە تۇر دەۋگە بولادى. قىران قۇسقا ءتان تەمىر توپشى, اۋانى ءتىلىپ ۇشار ءسۇيىر تۇمسىق, قۋاتتى كۇش­پەن قومدالعان قوس قانات... وسىنىڭ ءبارى الدەبىر تىلسىم كۇش قۇدى­رەتىمەن تاستان قاشالىپ جاسا­لىنعان دا قويعان. ارينە, بۇعان ىقىلىم زامانداردان بەرى ۇيىتقي سوققان وكپەك جەلدىڭ ءمۇجۋ اسەرى بولعان شىعار. سونداي-اق مۇندا تالاي ۋاقىت بويعى جىل مەزگىلدەرىندە جاۋعان قار مەن جاڭبىر سۋىنىڭ دا وزىندىك سالعان ىزدەرى بار ەكەندىگى انىق. بىراق قالاي دەسەك تە وعان ادام قولى تيمەگەن. سۇڭقار قۇس كەيپىندەگى بۇل تاس قيا – جارىقتىق تابيعات انانىڭ ءوز ءتول تۋىندىسى. ول مىنە, وسى قاسيەتىمەن قۇندى, وسى ەرەكشەلىگىمەن قىمبات.

جوعارىدا ءبىز سۇڭقارقيانىڭ قولى­مىزداعى وسىدان كوپ جىل بۇرىنعى سۋرەتتەن كوپ وزگەر­مە­گەنىن ايتقان ەدىك. ءيا, سولاي. وز­گەرگەن تەك ءبىر عانا كورىنىس. ول – ويپاتتاعى ورمان. ونىڭ سيرەپ كەتكەن مۇشكىل ءحالى. جول­باس­شىمىز, ولكەتانۋشى قاسىم اعا تاۋكەنوۆتىڭ ايتۋىن­شا وعان كىنالى – ءورت. سوڭعى ۋاقىتتا بۇل وڭىردە ول كوبەيىپ كەتكەن. سول سەبەپتى جالعىز سۇڭ­قارقيا ەمەس, ەرەيمەننىڭ كوپ بوكتەرىندەگى اعاش­تار سيرەپ, تاۋ ەتەكتەرى ءتۇ­رىلىپ قالعان. مۇن­داي كورىنىستى كورۋ, ارينە كوڭىل­سىز. قيىن. بار قولىمىزدان كەلەرى: «ەندىگىسى امان بولسا ەكەن», دەيمىز ىشتەي.

جانبولات اۋپباەۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»

اقمولا وبلىسى,
ەرەيمەنتاۋ اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار