قازاق كينوسىن تسيفرلاۋ

دوڭگەلەك ۇستەلدە اتالمىش ينس­تيتۋتتىڭ باس ديرەكتورى اند­رەي حازبۋلاتوۆ تسيفرلى كينوكوللەكتسيا قالىپتاستىرۋ جوباسىنىڭ بيىل باستالعانىن ايتتى. ء«بىزدىڭ ينستيتۋت فيلمدەردىڭ ءتىزىمىن انىق­تاۋ ءۇشىن عىلىمي-زەرتتەۋ جۇ­مىس­تارىن جۇرگىزدى. بۇگىنگى كۇنى «قا­زاق­فيل­م­دە» 1,5 مىڭ شاماسىندا كور­كەم, دە­رەكتى جانە عىلىمي-تا­نىم­دىق في­لمدەر بار. ولار تسيفر­لان­باعان كۇيى ساقتاۋلى تۇر», دەپ مالىمدەدى ول.

قازاق كينوسىنىڭ تاريحى بەرىدەن باس­تالاتىنىن كوپشىلىك بىلەدى. ال­عاش­قى كينولار سۇراپىل سوعىس جىل­دارىندا تۇسىرىلە باستاعانى بەل­گىلى. ايت­سە دە وسى جەتپىس جىلدىڭ ءوزى دە كي­نو­تاسپالار ساپاسىنىڭ ناشارلاۋىنا جەتىپ جاتىر. ولار ۇزاعاندا 100 جىلعا شىداس بەرەر, بىراق ءارى قاراي قيىنداۋ. بۇل تۇرعىدان العاندا قا­زاق كينوسىن تسيفرلاۋ ماسەلەسى دەر كە­زىندە كوتەرىلدى. حازبۋلاتوۆتىڭ سو­زىنە قاراعاندا, فيلمدەردى تسيفرلاۋ تۋرالى جوبا ءۇش جىلعا جاسالعان. وسى ءۇش جىلدىڭ ىشىندە 1,5 مىڭ شا­ما­سىندا فيلمدەر تسيفرلى جۇيە­گى كوشىرىلدى. بۇل فيلمدەردى كە­لە­سى عاسىرلارعا ويلانباي تابىستاۋ دە­گەن­دى بىلدىرسە كەرەك.

دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسقان كينو ماماندارى تسيفرلاۋعا ۇسىنىلعان فيلمدەردىڭ ءتىزىمىن قاراپ شىعىپ, ءوز ويلارىن ءبىلدىردى. مىسالى, كي­نو­رەجيسسەر سلامبەك تاۋەكەل في­لمدەردى سۇرىپتاۋ تۋرالى ويلا­رىن ايتسا, قازاق ۇلتتىق ونەر ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ دوتسەنتى, كينوتانۋشى ءنازيرا راحمانقىزى كەيبىر في­ل­مدەردىڭ كوپنۇسقالىلىعىنا قا­تىستى پىكىرىن باياندادى: «قاراش-قاراش» ءفيلمىنىڭ ءبىر كورىنىسىندە ەر ادام ءان ايتىپ وتىرادى. وسى ءفيلمنىڭ قازاقشا نۇسقاسىندا الگى ادام قازاقشا ءان ايتسا, ورىس تىلىندەگى نۇسقاسىندا «ماناستى» جىرلايدى. قازاقشا نۇسقاسىندا باسقا, ورىسشا نۇسقاسىندا باسقاشا كورىنىستەر كەلتىرىلگەن وسىعان ۇقساس تالاي مىسالدار بار. ەگەر سونداي فيلمدەر كەزدەسىپ جاتسا, وندا ولاردىڭ بارلىق نۇسقاسىن تسيفرلاۋ قاجەت دەپ ويلايمىن. بۇل ءبىزدىڭ كينوتاريحىمىز ءۇشىن وتە قاجەت. تسيفرلاۋعا ۇسىنىلعان فيلمدەردىڭ تىزىمىندە ءبىر ءفيلمنىڭ اتى بىرنەشە رەت قايتالانادى. بۇل جوعارىدا ايتقانىمداي, ەكى ءتۇرلى نە ودان دا كوپ نۇسقامەن تۇسىرىلگەن في­لم­دەر بولۋى مۇمكىن, دەدى ءنازيرا راحمانقىزى.

دوڭگەلەك ۇستەل جيىنى قاتى­سۋ­شىلار تسيفرلاۋعا قاتىستى ەڭ وزەك­­تى ماسەلەلەر سول سالانىڭ ءوز ما­­ماندا­رى­نىڭ قاتىسۋىمەن شە­شى­لەت­ىنىن تىلگە تي­ەك ەتتى. تسيفرلاۋدى جۇيە­مەن جاساۋ­دى ۇسىندى.