قايعىلى جاعداي قايتالانباسىن دەسەك...
تابيعات تامىلجىپ, جەردىڭ باۋىرىنان قۇت ورگەن جاز مەزگىلىندە دە جان جابىرقاتقان جايلار كەزدەسەدى. تىلسىم تابيعاتتىڭ نەبىر كەرەمەتتەرىنىڭ دە ادامعا اپات اكەلەتىن, ءومىرىن قياتىن ساتتەرى بار. بۇل مەزگىلدە, اسىرەسە, ءورت پەن سۋ قاۋپىنىڭ كۇشەيەتىنى بەلگىلى. ءتىلسىز جاۋمەن قانشا كۇرەسكەنمەن, جامبىل وڭىرىندە بۇگىندە قايعىلى جاعدايلار ورىن الىپ وتىر.
وڭىردە بيىل دا جان جابىرقاتقان جايلار مەن كوڭىل كۇرسىندىرگەن كورىنىستەر بار. بيىلدىڭ وزىندە 25 ادام سۋ ايدىندارىنا كەتىپ, قايتىس بولعان. ەڭ وكىنىشتىسى, ولاردىڭ 14-ءى بالالار ەكەن. بالالاردىڭ سۋعا كەتۋ وقيعاسى بايزاق, ت.رىسقۇلوۆ, شۋ جانە مەركى اۋداندارىندا ءجيى ورىن العان.
وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتىنشە, شومىلۋعا تىيىم سالىنعان ورىنداردا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرگە سۋداعى قاۋىپسىزدىك تاقىرىبىنا 82 ەسكەرتۋ بەلگىلەرى مەن 12 بيلبورد ورناتىلعان. سونداي-اق, شومىلۋ ماۋسىمىنا بايلانىستى تاراز قالاسىنداعى «زەربۇلاق» كولى, قاراتاۋ قالاسىنداعى «جارتاس» كولى جانە جاڭاتاس قالاسىنداعى جاعاجايلار «جەدەل قۇتقارۋ جاساعى» مەكەمەسى قۇتقارۋشىلارىنىڭ قاراۋىندا ەكەن.
جالپى, جامبىل وبلىسى اۋماعىندا ەكى جۇزگە جۋىق سۋ ايدىنى بار. ال تالاس, شۋ, اسا وزەندەرى جانە اقكول, بيلىكول, بالقاش كولىنىڭ ءبىر بولىگى, سونداي-اق, تەرىس-اششىبۇلاق, تاسوتكەل سۋ قويمالارى سۋ ايدىندارىنىڭ ەڭ ىرىلەرى بولىپ ەسەپتەلەدى. سونىمەن قاتار, تاراز قالاسى اۋماعىنان وتەتىن تالاس وزەنىنىڭ قاۋىپتى ايماقتارى دا بەلگىلەنگەن. تەكتۇرماس, قانت زاۋىتى, گيدروۋزەل, اۆتوبەكەت جانە ءشولدالا ايماقتارى تالاس وزەنىنىڭ قاۋىپتى ارنالارى بولىپ سانالادى. سۋعا ءتۇسۋ كەزىندە قايعىلى جاعدايلاردى بولدىرماۋ ماقساتىندا تاراز قالاسى مەن جۋالى اۋدانىندا 29 قوعامدىق قۇتقارۋشىلاردىڭ 9 بەكەتى قۇرىلعان. الايدا, وزگە اۋدانداردا مۇنداي جۇمىس جۇيەلى جولعا قويىلماعان.
جاز كەلسە سۋعا ءتۇسۋ كوپ ادامدار ءۇشىن ادەتكە اينالعان. بىراق ول جەردىڭ تابيعاتى قانداي, ادام تاعدىرىنا قاۋىپتى مە, جوق پا, مۇنى كوبىسى ويلاي بەرمەيدى. ءتىپتى ارنايى دەمالىس ورىندارىنىڭ وزىندە ءسپيرتتى ىشىمدىك ءىشىپ, سۋعا ءتۇسىپ جۇرگەندەردى كەزدەستىرۋگە بولادى.
اكىمدەر جاۋاپكەرشىلىكتەن جالتارماۋى كەرەك
ءتىلسىز جاۋدىڭ تاعى ءبىر ءتۇرى – ءورت. بولماشى نارسەدەن تۇتانىپ, دەس بەرمەي كەتەتىن ءورت, اسىرەسە, دالالى, ورماندى جەرلەردە كوپ بولادى. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن وبلىستىڭ دالالىق القاپتارىندا 660 گەكتار جەردە 57 جانۋ وقيعاسى, 11275 گەكتار جەردە 4 ورمان ءورتى جانە 3 دالا ءورتى ورىن العان. ورمان ءورتى سالدارىنان 9 ميلليون 373 مىڭ تەڭگە, ال دالا ءورتى سالدارىنان 8 ميلليون 370 مىڭ تەڭگە شىعىن كەلگەن. اۋدانداردا جانە اۋىلداردا ورتكە قارسى ءتۇرلى شارالار ۇيىمداستىرىلىپ جاتقانىمەن, ءتىلسىز جاۋدىڭ قاي قيىردان كەلىپ قالاتىنى بەلگىسىز.
جۋىردا عانا وڭىردەگى قوسقۇدىق ورمان شارۋاشىلىعى مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ ورمان قورىندا نايزاعايدىڭ اسەرىنەن ءورت بولعان ەدى. ارادا شامالى ۋاقىت وتكەندە ءورتتىڭ كولەمى ۇلعايىپ, مويىنقۇم مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ جەرىنە كىرگەن. ءتىلسىز جاۋدى اۋىزدىقتاۋعا 121 ادام, 28 تەحنيكا قاتىستىرىلىپ بارىپ, ءورت ارەڭ دەگەندە وقشاۋلانعان. بىراق ءورت بولعان كۇنى مويىنقۇم اۋدانىنىڭ اكىمى باقىتجان نۇركەنوۆ پەن شۋ اۋدانىنىڭ اكىمى قايرات دوساەۆ جاۋاپكەرشىلىكتى ءبىر-بىرىنە سىلتەگەن ەكەن. دالانى ءورت الىپ جاتقاندا قوس اكىمنىڭ ءورت سالدارىن ءوز اۋماقتارىنان الىپ قاشۋىن وبلىس اكىمى كارىم كوكىرەكباەۆ تا سىنعا العان بولاتىن. الايدا, كەيىننەن ءورتتىڭ باسىم بولىگى مويىنقۇم اۋدانىنا تيەسىلى بولعانى انىقتالعان. ءورتتىڭ كەسىرىنەن سول مويىنقۇم دالاسىنىڭ ءبىر بايلىعى بولىپ سانالاتىن ءبىراز سەكسەۋىل ورتكە ورانعان. بۇدان بولەك, جۋالى جانە بايزاق اۋداندارىندا دا ءورت بولعان. اتالعان اۋدانداردا ورىن العان ءورتتىڭ قىزمەتتىك تەكسەرۋ ماتەريالدارى بۇگىندە ىشكى ىستەر ورگاندارىنا جىبەرىلىپ, ورتكە جول بەرگەنى ءۇشىن قوسقۇدىق, جۋالى جانە بايزاق اۋداندارىنداعى ءتيىستى مەملەكەتتىك مەكەمەلەر ديرەكتورلارىنا قاتاڭ سوگىس بەرىلىپتى.
ارينە, ءورتتى اۋىزدىقتاۋعا دا ءتيىستى قاراجات ءبولىنىپ كەلەدى. جۇمىس كۇشى دە جەتكىلىكتى. ەندى ءورت شىققان جاعدايدا اۋدان باسشىلارى وقيعا باسىندا بولسا, ءتىلسىز جاۋدى اۋىزدىقتاۋ شارالارى تىڭعىلىقتى ۇيىمداستىرىلار ەدى.
حاميت ەسامان,
"ەگەمەن قازاقستان"
جامبىل وبلىسى
