كينو • 14 شىلدە, 2017

ەۋرازيانىڭ كينو ەندىگى

260 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

22-28 شىلدەدە استانادا كينو مەيرام فەنومەنىنە اينالعان ايگىلى «ەۋرازيا» كينوفەستيۆالى وتەدى. بۇل تۋرالى فەستيۆالدىڭ دايىندىق جۇمىستارىنا بايلانىستى وتكىزىلگەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا حابارلاندى.

ەۋرازيانىڭ كينو ەندىگى

بيىلعى حالىقارالىق باي­قاۋ­دىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – پرە­م­ەر­الىق فيلمدەر اراسىنداعى با­سە­­كە كۇشتى بولماق. فەستيۆالدىڭ باع­­دارلامالىق ديرەكتورى ەلەنا لارينوۆانىڭ ايتۋىنشا, كينوفەستيۆال كورسەتىلىمىنە الىس جانە جاقىن شەتەلدەر, قازاقستان مەن ورتالىق ازيادا تۇسىرىلگەن 296 في­لم ەنگەن. ولاردىڭ ىشىنەن ىرىك­تەلىپ الىنعان 101 فيلم نە­گىزگى كونكۋرسقا قاتىسادى. 14 ءفي­لم­­نىڭ الەمدىك پرەمەراسى, 11 كي­نو­تۋىندىنىڭ ازيالىق تۇساۋ­كە­سەرى وتپەك. بۇلاردان بولەك كورەرمەن نازارىنا تاعى بىرنەشە باعدارلاما اياسىندا ءتۇرلى جانرداعى فيلمدەر ۇسىنىلماق. اتاپ ايتار بولساق, «استانا ەكسپو-2017» ۇلتتىق كومپانياسىمەن بىرىگىپ ۇيىمداستىرعان «6 پلازا» دامۋشى ەلدەر باع­دار­لا­ماسىنا 66 ەل قاتىسىپ, ەڭ ۇزدىك في­لمدەر انىقتالماق. تاعى ءبىر قى­زىق جوبالاردىڭ قاتارىندا «بەس قۇرلىق» بالالار فيلمدەرىنىڭ باي­قاۋ­ىن اتاۋعا بولادى. سونداي-اق, كي­نە­ماتوگرافيانىڭ جانە وتاندىق كي­نونىڭ دامۋىنا قوماقتى ۇلەس قوس­قان جەتىستىكتەرى ءۇشىن وتاندىق كينەماتوگرافتارعا بەرىلەتىن ۇلتتىق «تۇلپار» جۇلدەسىن ساراپقا سالۋعا قاتىساتىنداردىڭ دەنى جاس رەجيس­سەرلەر بولىپ وتىر. الماتىدا قىر­كۇيەك ايىندا سالتاناتتى تۇردە تابىستالاتىن ۇلتتىق ماراپاتقا 14 قازاقستاندىق كارتينا, تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ اتىنان 4 فيلم ۇسىنىلعان.

بيىلعى بايقاۋدىڭ نەگىزگى كون­­كۋرسىنا ءسابيت قۇرمانبەكتىڭ «ورال­مان» ءفيلمى قازاقستان اتى­نان قاتىسادى. رەجيسسەردىڭ اي­تۋىن­شا, فيلم يدەياسىنا ازاتتىق سايتى­ندا جاريالانعان اۋعانستاندا اتا-اناسى سوۆەت بيلىگىنەن قاشقان ەتني­كالىق قازاق – ء«ۋالي كوماندير» تۋرالى ماقالا تۇرتكى بولعان. «ورالمان» ءفيلمى بيىل يراندا وتكەن حالىقارالىق «فادجر» كينو­فەس­تيۆالىندە «ازيانىڭ ۇزدىك ءفي­لمى» جۇلدەسىنە يە بولعان-تۇعىن. كون­­ك­ۋرسقا قاتىسۋشىلاردىڭ ارا­سىن­دا قىرعىزستان, يسپانيا, ۆە­تنام, يندونەزيا, قىتاي, جا­پو­نيا, كورەيا, تۇركيا, رەسەي كي­نە­ماتوگرافيستەرىنىڭ في­لمدەرى كىر­گەن.

قازاقستاندىق كينوجوبالار نا­­رىعىنا قاتىسۋعا ەۋروپا مەن ازيانىڭ كينوبيزنەس سالاسىنداعى الدىڭعى قاتارداعى ماماندارى كەلمەك. ولار كينوقورلار مەن ءىرى كينو نارىعىنىڭ باسشىلارى, تانىمال پروديۋسەرلەر, ساتۋ بويىنشا اگەنتتەر مەن ديستريبيۋتورلار قازاقستان كينووندىرىسىمەن ەتەنە تانىسىپ, كەي جوبالاردى بىرگە ۇيىمداستىرماق. ىرىكتەلىپ الىنعان جوبالاردىڭ اشىق تۇساۋكەسەر-پيت­چينگ كەزىندە اۆتورلارى تانىستىرىپ, حالىقارالىق ساراپشىلار تارا­پىنان ۇزدىك تانىلعان جوبا «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىنىڭ قولداۋىنا يە بولادى. وسى ورايدا فەستيۆالدىڭ قازىلار القاسىنىڭ مۇشەسى, بەلگىلى رەجيسسەر تالعات تەمەنوۆ قانداي فەستيۆال بولماسىن قازاق كينوونەرىنىڭ وركەندەۋىنە جۇمىس ىستەگەنى ءجون ەكەندىگىن ايتادى.

– ءبىز راشيد نۇعىمان ەكەۋمىز فەس­تيۆال باستالعالى بىرگە كەلە­مىز. تالاي جۇلدىزدار, تالاي ەسىم­دەر اشىلدى. الەمدىك كينو جۇل­دىزدارى قازاقستانعا ارنا­يى شا­قى­رىلىپ وتىر. ولارمەن بۇرىن­نان تانىس بولساق تا, ولار ءۇشىن قازاقستان مادەنيەتى – جاڭالىق. مەم­لەكەتىمىزدىڭ تاۋەلسىز ەل بول­عا­نىنا ەندى عانا 25 جىل تولدى. كي­نو­فەستيۆالدەر – كينو ونەرى تۋرا­لى كوزقاراستار مەن پايىمداردى ءبىر ارناعا توعىستىراتىن الاڭ. ەڭ باستىسى, كورەرمەندەردىڭ جاڭا كينوتۋىندىنى اشۋى فەستيۆالدىڭ نەگىزگى ءمانى بولماق, – دەيدى قازىلار القاسىنىڭ مۇشەسى تالعات تەمەنوۆ.

ايدىك فەستيۆالدىڭ باس قوناعى رەتىندە گولليۆۋدتىڭ تانىمال اكتەرلارى شاقىرىلعان. «التىن گلوبۋس» (2003), «وسكار» (2003) لاۋ­رەاتى نيكولاس كەيدج, 40-تان اس­تام فيلمدە ويناعان امەريكالىق اكتەر ەدريەن بروۋدي, قىتايلىق كەلبەتىمەن تانىلعان اتاقتى باي لين سىندى مەگاجۇلدىزداردىڭ قا­تى­­سۋىمەن بولاتىن شەبەرلىك سى­نىپ­­تارى مەن شىعارماشىلىق كەش­تەر سياقتى ارنايى باعدارلامالار جوس­پار­لانعان.

حIII حالىقارالىق «ەۋرازيا» كينوفەستيۆالى حالىقارالىق قازىلار القاسىنا كانن كينوفەستيۆالىنىڭ لاۋرەاتى سۋلەيمان سيسسە جەتەكشىلىك ەتپەك. مۇنىڭ ءوز كەزەگىندە ازيا مەن ەۋروپا, اقش ەلدەرىنىڭ جەمىستى ىن­تىماقتاستىعى ءۇشىن جاڭا مۇم­كىن­دىكتەر اكەلەتىندىگىن ايتقان حالىق­ارالىق فەستيۆالدىڭ باس ديرەكتورى فەستيۆال دەڭگەيى جىل وتكەن سايىن بيىكتەپ كەلە جاتقانىن العا تارتادى.

– «ەۋرازيا» كينوفەستيۆالىن وت­كىزۋدەگى باستى ماقسات – قازاق­ستان­دىق كينو ءوندىرىستى دامىتۋ. كەلەتىن قوناقتار دا كوپ. الەمنىڭ ءار تۇكپىرىنەن كاسىبي ماماندار, الەمگە ايگىلى ونەر جۇلدىزدارى قاتىسادى. وسى اپتا قىزۋ بولعالى تۇر, – دەيدى راشيد نۇعىمان.

XIII حالىقارالىق «ەۋرازيا» كينوفەستيۆالى قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرىسىمەن «ۇلت­تىق كينەماتوگرافيا ونەرى مەن عىلىمدارىنىڭ اكادەمياسى» قو­عام­دىق بىرلەستىگىمەن ىسكە اسىرىلادى. ەكسپو-2017 كورمەسىنە ورايلاستىرىلىپ ءوتىپ جاتقان حالىقارالىق كينوفەستيۆالدىڭ «مادەنيەتتەر كوپىرى» تاقىرىبى وتاندىق كينو­بيز­نەستىڭ دامۋىنا, سونداي-اق, كينوفەس­تيۆال دەمەۋشىلەرىنىڭ ونىمدەرىن جارنامالاۋعا جول اشا تۇسەتىنى ءسوزسىز.

ايا ءومىرتاي,
«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار