بيىلعى حالىقارالىق بايقاۋدىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – پرەمەرالىق فيلمدەر اراسىنداعى باسەكە كۇشتى بولماق. فەستيۆالدىڭ باعدارلامالىق ديرەكتورى ەلەنا لارينوۆانىڭ ايتۋىنشا, كينوفەستيۆال كورسەتىلىمىنە الىس جانە جاقىن شەتەلدەر, قازاقستان مەن ورتالىق ازيادا تۇسىرىلگەن 296 فيلم ەنگەن. ولاردىڭ ىشىنەن ىرىكتەلىپ الىنعان 101 فيلم نەگىزگى كونكۋرسقا قاتىسادى. 14 ءفيلمنىڭ الەمدىك پرەمەراسى, 11 كينوتۋىندىنىڭ ازيالىق تۇساۋكەسەرى وتپەك. بۇلاردان بولەك كورەرمەن نازارىنا تاعى بىرنەشە باعدارلاما اياسىندا ءتۇرلى جانرداعى فيلمدەر ۇسىنىلماق. اتاپ ايتار بولساق, «استانا ەكسپو-2017» ۇلتتىق كومپانياسىمەن بىرىگىپ ۇيىمداستىرعان «6 پلازا» دامۋشى ەلدەر باعدارلاماسىنا 66 ەل قاتىسىپ, ەڭ ۇزدىك فيلمدەر انىقتالماق. تاعى ءبىر قىزىق جوبالاردىڭ قاتارىندا «بەس قۇرلىق» بالالار فيلمدەرىنىڭ بايقاۋىن اتاۋعا بولادى. سونداي-اق, كينەماتوگرافيانىڭ جانە وتاندىق كينونىڭ دامۋىنا قوماقتى ۇلەس قوسقان جەتىستىكتەرى ءۇشىن وتاندىق كينەماتوگرافتارعا بەرىلەتىن ۇلتتىق «تۇلپار» جۇلدەسىن ساراپقا سالۋعا قاتىساتىنداردىڭ دەنى جاس رەجيسسەرلەر بولىپ وتىر. الماتىدا قىركۇيەك ايىندا سالتاناتتى تۇردە تابىستالاتىن ۇلتتىق ماراپاتقا 14 قازاقستاندىق كارتينا, تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ اتىنان 4 فيلم ۇسىنىلعان.
بيىلعى بايقاۋدىڭ نەگىزگى كونكۋرسىنا ءسابيت قۇرمانبەكتىڭ «ورالمان» ءفيلمى قازاقستان اتىنان قاتىسادى. رەجيسسەردىڭ ايتۋىنشا, فيلم يدەياسىنا ازاتتىق سايتىندا جاريالانعان اۋعانستاندا اتا-اناسى سوۆەت بيلىگىنەن قاشقان ەتنيكالىق قازاق – ء«ۋالي كوماندير» تۋرالى ماقالا تۇرتكى بولعان. «ورالمان» ءفيلمى بيىل يراندا وتكەن حالىقارالىق «فادجر» كينوفەستيۆالىندە «ازيانىڭ ۇزدىك ءفيلمى» جۇلدەسىنە يە بولعان-تۇعىن. كونكۋرسقا قاتىسۋشىلاردىڭ اراسىندا قىرعىزستان, يسپانيا, ۆەتنام, يندونەزيا, قىتاي, جاپونيا, كورەيا, تۇركيا, رەسەي كينەماتوگرافيستەرىنىڭ فيلمدەرى كىرگەن.
قازاقستاندىق كينوجوبالار نارىعىنا قاتىسۋعا ەۋروپا مەن ازيانىڭ كينوبيزنەس سالاسىنداعى الدىڭعى قاتارداعى ماماندارى كەلمەك. ولار كينوقورلار مەن ءىرى كينو نارىعىنىڭ باسشىلارى, تانىمال پروديۋسەرلەر, ساتۋ بويىنشا اگەنتتەر مەن ديستريبيۋتورلار قازاقستان كينووندىرىسىمەن ەتەنە تانىسىپ, كەي جوبالاردى بىرگە ۇيىمداستىرماق. ىرىكتەلىپ الىنعان جوبالاردىڭ اشىق تۇساۋكەسەر-پيتچينگ كەزىندە اۆتورلارى تانىستىرىپ, حالىقارالىق ساراپشىلار تاراپىنان ۇزدىك تانىلعان جوبا «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىنىڭ قولداۋىنا يە بولادى. وسى ورايدا فەستيۆالدىڭ قازىلار القاسىنىڭ مۇشەسى, بەلگىلى رەجيسسەر تالعات تەمەنوۆ قانداي فەستيۆال بولماسىن قازاق كينوونەرىنىڭ وركەندەۋىنە جۇمىس ىستەگەنى ءجون ەكەندىگىن ايتادى.
– ءبىز راشيد نۇعىمان ەكەۋمىز فەستيۆال باستالعالى بىرگە كەلەمىز. تالاي جۇلدىزدار, تالاي ەسىمدەر اشىلدى. الەمدىك كينو جۇلدىزدارى قازاقستانعا ارنايى شاقىرىلىپ وتىر. ولارمەن بۇرىننان تانىس بولساق تا, ولار ءۇشىن قازاقستان مادەنيەتى – جاڭالىق. مەملەكەتىمىزدىڭ تاۋەلسىز ەل بولعانىنا ەندى عانا 25 جىل تولدى. كينوفەستيۆالدەر – كينو ونەرى تۋرالى كوزقاراستار مەن پايىمداردى ءبىر ارناعا توعىستىراتىن الاڭ. ەڭ باستىسى, كورەرمەندەردىڭ جاڭا كينوتۋىندىنى اشۋى فەستيۆالدىڭ نەگىزگى ءمانى بولماق, – دەيدى قازىلار القاسىنىڭ مۇشەسى تالعات تەمەنوۆ.
ايدىك فەستيۆالدىڭ باس قوناعى رەتىندە گولليۆۋدتىڭ تانىمال اكتەرلارى شاقىرىلعان. «التىن گلوبۋس» (2003), «وسكار» (2003) لاۋرەاتى نيكولاس كەيدج, 40-تان استام فيلمدە ويناعان امەريكالىق اكتەر ەدريەن بروۋدي, قىتايلىق كەلبەتىمەن تانىلعان اتاقتى باي لين سىندى مەگاجۇلدىزداردىڭ قاتىسۋىمەن بولاتىن شەبەرلىك سىنىپتارى مەن شىعارماشىلىق كەشتەر سياقتى ارنايى باعدارلامالار جوسپارلانعان.
حIII حالىقارالىق «ەۋرازيا» كينوفەستيۆالى حالىقارالىق قازىلار القاسىنا كانن كينوفەستيۆالىنىڭ لاۋرەاتى سۋلەيمان سيسسە جەتەكشىلىك ەتپەك. مۇنىڭ ءوز كەزەگىندە ازيا مەن ەۋروپا, اقش ەلدەرىنىڭ جەمىستى ىنتىماقتاستىعى ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر اكەلەتىندىگىن ايتقان حالىقارالىق فەستيۆالدىڭ باس ديرەكتورى فەستيۆال دەڭگەيى جىل وتكەن سايىن بيىكتەپ كەلە جاتقانىن العا تارتادى.
– «ەۋرازيا» كينوفەستيۆالىن وتكىزۋدەگى باستى ماقسات – قازاقستاندىق كينو ءوندىرىستى دامىتۋ. كەلەتىن قوناقتار دا كوپ. الەمنىڭ ءار تۇكپىرىنەن كاسىبي ماماندار, الەمگە ايگىلى ونەر جۇلدىزدارى قاتىسادى. وسى اپتا قىزۋ بولعالى تۇر, – دەيدى راشيد نۇعىمان.
XIII حالىقارالىق «ەۋرازيا» كينوفەستيۆالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرىسىمەن «ۇلتتىق كينەماتوگرافيا ونەرى مەن عىلىمدارىنىڭ اكادەمياسى» قوعامدىق بىرلەستىگىمەن ىسكە اسىرىلادى. ەكسپو-2017 كورمەسىنە ورايلاستىرىلىپ ءوتىپ جاتقان حالىقارالىق كينوفەستيۆالدىڭ «مادەنيەتتەر كوپىرى» تاقىرىبى وتاندىق كينوبيزنەستىڭ دامۋىنا, سونداي-اق, كينوفەستيۆال دەمەۋشىلەرىنىڭ ونىمدەرىن جارنامالاۋعا جول اشا تۇسەتىنى ءسوزسىز.
ايا ءومىرتاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
