ايتالىق, دوڭگەلەك ۇستەل باسىندا گەرمانيا تاراپىنان فراۋنگوفەر اتىنداعى ينستيتۋتتىڭ اۆتوماتتاندىرۋ جانە ءوندىرىستى باسقارۋ جونىندەگى ەو كەڭسەسىنىڭ باسشىسى كريستيان بلوبنەر, وسى ينستيتۋتتىڭ يننوۆاتسيالار مەن جۇيەلەردى زەرتتەۋ جونىندەگى عىلىمي قىزمەتكەرلەرى – دوكتور ەمانۋەل مۋللەر جانە پروفەسسور اندرەا زەنكەر بولدى. قازاقستان جاعىنان ەلباسى قورى جانىنداعى جاس عالىمدار كەڭەسىنىڭ توراعاسى ماحمۇت تومانوۆ, كەڭەس مۇشەلەرى, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جاس عالىمدارى سۇلەيمان دەميرەل اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتەن مەيرامبەك جاپاروۆ, ءمادينا ءاليمانوۆا, حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتىنەن بەيبىت امىرعاليەۆ, كارىمجان نۇرلان, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتەن نۇرحات جاقيەۆ, بولات سۇلتانعازين, الماس شىنتەمىروۆ, سونىمەن قاتار, «يندۋستريا 4.0» كومپەتەنتسيا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى سەرىك قۇرمانوۆ قاتىستى.
شارا بارىسىندا عالىمدار 3D پرينتينگ, قازاقستاندىق روبوتتى تەحنيكا, ءىت ماماندارىن دايارلاۋ ادىستەرى جانە تاعى باسقا ماسەلەلەردى تالقىلادى. ماسەلەن, وتاندىق ماماندار «قازاقستاننىڭ 3D پرينتينگتەگى مۇمكىندىكتەرى جانە پروبلەمالارى», «IT ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مىسالى نەگىزىندە روبوتتى تەحنيكا سالاسىنداعى جاڭا جوبالار», «قاراعاندى جەو-نىڭ ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن ازىرلەنىپ جاتقان ءىت شەشىمدەر», «2018 جىلى ەكونوميكانىڭ ءوسۋ قارقىنىن قامتاماسىز ەتەتىن بەس نەگىزگى باسىمدىقتار, تسيفرلى قازاقستان-2020» سياقتى تاقىرىپتاردا ءسوز سويلەپ, ءوز تاجىريبەلەرىن ورتاعا سالدى.
«IT-تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدىڭ ناتيجەسىندە كاسىپورىنداردىڭ ونىمدىلىگى, جۇمىستىڭ جىلدامدىعى, شىعىنداردىڭ وڭتايلانۋى جانە تابىستىڭ ارتۋى ۇلعايادى. ءبىز بارلىق نوۋ-حاۋلاردى «پروتوتيپىنەن باستاپ وندىرىسكە دەيىن» استانانىڭ شاعىن جانە ءىرى كاسىپورىندارىنا ەنگىزگىمىز جانە ۇزدىك شەشىمدەردى بۇكىل ەلگە تاراتقىمىز كەلەدى», دەيدى جاس عالىمدار كەڭەسىنىڭ توراعاسى ماحمۇت تومانوۆ. توراعانىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي باسقوسۋلار ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى مەن ناقتى ءوندىرىس ورىندارىنىڭ بايلانىسىن ارتتىرىپ, تىڭ يدەيالاردىڭ وندىرىستە ءىس جۇزىنە اسۋىنا ءوز ىقپالىن تيگىزەدى. وسىلايشا, ەكونوميكانىڭ عىلىمعا نەگىزدەلۋىنە جول اشپاق.
«قازىرگى كەزدە ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ بارلىعى دەرلىك يندۋسترياعا قاجەت. بىراق يندۋستريانىڭ ءوزى ناقتى ءبىر مامانداردى قالاسا دا, بۇگىنگى وقۋ باعدارلامالارى ونداي قىزمەتكەرلەردى دايارلاۋعا ساي كەلمەيدى. وسىنىڭ سالدارىنان وندىرىسكە كەلەتىن باكالاۆر مامانى تاعى بەس جىلداي بەيىمدەلەدى. دەمەك, ءتورت جىل وقيدى, بەس جىلىن تاعى بەيىمدەلۋگە كەتىرەدى. ءسويتىپ, باقانداي توعىز جىلدان كەيىن ءبىر نارسەنى ىستەي باستايدى. بۇل – تىم ۇزاق ۇدەرىس. قازىرگى نارىق زامانى وندايدى كوتەرمەيدى», دەيدى م.تومانوۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە اقپاراتتىق تەxنولوگيالار سالاسىنداعى يننوۆاتسيالاردى وندىرىسكە ەنگىزۋ ءۇشىن جەتى جىلداي ۋاقىت قاجەت. ال كەيبىر قىتايلىق كومپانيالار ول جۇمىستى التى ايدىڭ ىشىندە ىسكە اسىرىپ جاتادى.
«سونىڭ ءبارى قىتايلىق كومپانيالاردىڭ قولىنان كەلسە, بىزگە ولاردىڭ تاجىريبەسىن ءوز ەلىمىزدە نەگە ەنگىزبەسكە؟ ارينە, بۇل جەردە عالىمداردىڭ ەڭبەگى زور. سەبەبى, ولار ناقتى وندىرىسكە قاتىستى ساراپتاما جاساپ, ءتيىمدى ءارى پايدالى ۇسىنىستار جاساي الادى. مىسالى, ءبىزدىڭ ۇلتتىق كومپانيالارىمىز بەلگىلى ءبىر تەxنولوگيانى ساتىپ الادى. بىراق ول ەسكىرگەن بولىپ شىعادى. ونداي وقيعالار از ەمەس. ال عىلىم مەن ءوندىرىس اراسىنداعى مىقتى بايلانىس ورناتىلسا, زامان تالابىنا ساي تەxنولوگيالاردى الۋعا بولادى. سەبەبى, عالىمدار ونىڭ ءبارىن ساراپتاپ وتىرادى», دەيدى م.تومانوۆ.
سونداي-اق, ساراپشىلار ساپارىنىڭ ماقساتى قازاقستان ونەركاسىبىنىڭ «يندۋستريا 4.0» تەحنولوگياسىن ەنگىزۋگە دايىندىعىن تەكسەرۋ, ونەركاسىپتى تسيفرلاندىرۋعا قاجەتتى ءونىم بەرۋشىلەر ەكوجۇيەسىن باعالاۋ ەكەندىگى ايتىلدى. سول سەبەپتى, وسى جۇمىس شەڭبەرىندە شەتەل ساراپشىلارى الداعى 3 كۇن بىرقاتار وتاندىق كاسىپورىندارعا بارماق. سونداي-اق, مۇددەلى ۆەدومستۆولار جانە ۇيىمدارمەن, سونىڭ ىشىندە عىلىمي ۇيىمداردىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسەدى دەپ جوسپارلانعان. گەرمانيا ماماندارىمەن باستالعان مۇنداي كەزدەسۋ الداعى ۋاقىتتا باسقا دا شەتەلدىكتەرمەن جالعاسىن تاپپاق.
دينارا بىتىكوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
