ن.نازارباەۆ ءوزىنىڭ سانالى عۇمىرىن قازاقستاننىڭ دامۋىنا ارناپ, ولشەۋسىز ەڭبەك سىڭىرگەنى اقيقات. 1991 جىلدان بەرى تەك قازاقستاننىڭ عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, تۇركى الەمىنىڭ جانە باسقا دا جاقىن ەلدەردىڭ زور سەنىمىن يەلەندى. بەيبىتشىلىكتىڭ تۋىن بيىككە كوتەرگەن ءىرى كوشباسشى رەتىندە الەم جۇرتشىلىعىنا تانىلىپ, ۇلكەن قۇرمەتكە لايىقتى بولدى.
قازاقستان پرەزيدەنتى سىرتقى ساياساتتى ءبىر باعىتتا جۇرگىزبەي, ءار مەملەكەتپەن تەڭ قاتىناس قۇرىپ, كوپ باعىتتى ساياسات جۇرگىزدى. وسى كوپ جاقتى ساياساتى ارقىلى نازارباەۆ حالىقارالىق قوعامداستىق تاراپىنان «بىتىمگەر كوشباسشى» رەتىندە مويىندالدى. نازارباەۆ سيريا داعدارىسىن جانە ەلدەگى گۋمانيتارلىق پروبلەمالاردى وڭ شەشۋ ءۇشىن از كۇش-جىگەر جۇمساعان جوق. استانادا رەسەي, يران مەن تۇركيانىڭ قولداۋىمەن سيريا كەلىسسوزدەرىن ۇيىمداستىردى. اتالعان كەزدەسۋلەردىڭ قازاقستاندا ءوتۋى سيرياداعى ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىن تۇرىكمەندەردىڭ استانا كەلىسسوزىنە قاتىسۋىنا جانە ۇستانىمدارىنىڭ وزگەرۋىنە سەبەپ بولدى.
قازاقستان − قازىرگى تاڭدا بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ (بۇۇ قك) تۇراقتى ەمەس مۇشەسى. قازاقستاننىڭ تۇركيادان كەيىن بۇۇ قك مۇشەسى بولىپ سايلانۋى تۇركى الەمى ءۇشىن جاقسى مۇمكىندىك. بۇل جاعداي ازەربايجان, قازاقستان, قىرعىزستان جانە تۇركيا مۇشە بولىپ تابىلاتىن جانە نازارباەۆتىڭ ىقپالىمەن قۇرىلعان تۇركى كەڭەسى ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر ۇسىنۋى ىقتيمال. وسى تۇرعىدا قازاقستان مەن تۇركيانىڭ جاقىن قولداۋىنا تۇركى كەڭەسىنە تۇرىكمەنستان مەن وزبەكستاننىڭ قاتىسۋى ورتاق كۇش-جىگەردى جۇمىلدىرۋعا قولايلى جاعداي جاسار ەدى. الداعى جىلداردا تۇركى تىلدەس ەلدەردىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندە ىقپالى ارتىپ جاتسا بۇدان تۇركى الەمى ۇتىلا قويماس دەپ ويلايمىز.
بىلتىرعى جىلدىڭ 15 شىلدەسىندە تۇركيادا ورىن العان توڭكەرىس ارەكەتىنەن كەيىن انكاراعا العاشقى ساپار جاساعان پرەزيدەنت رەتىندە ن.نازارباەۆ باۋىرلارىنىڭ قاسىنان تابىلىپ, كۇتىلگەن قولداۋدى كورسەتتى. نازارباەۆتىڭ سول جولعى رەسمي ساپارىنىڭ ايرىقشا ءمانى بولدى, شىنايى باۋىرلاستىقتىڭ كورىنىسى ەدى. تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايپ ەردوعان ءاردايىم نۇرسۇلتان نازارباەۆتى «تۇركى الەمىنىڭ اقساقالى» رەتىندە سيپاتتايدى. مۇنى نازارباەۆتىڭ سول ساپارى بارىسىندا ەردوعاننىڭ مىنا مالىمدەمەسىنەن بايقادىق: «قۇرمەتتى پرەزيدەنت تۇركى الەمىنىڭ اقساقالى. مارتەبەلى نازارباەۆ جۇرگىزگەن اقىلدى جانە تەڭگەرىمدى ساياساتتىڭ ارقاسىندا قازاقستان بۇگىنگى تاڭدا ايماقتىڭ جانە الەمنىڭ ىنتىماقتاستىققا اشىق, بەدەلدى ويىنشىسىنا اينالدى. ءتىلى, تاريحى مەن مادەنيەتى ءبىر قازاقستان ءوز تاۋەلسىزدىگىن العالى ساياسي تۇراقتىلىعىن كۇشەيتىپ, جىلدام ەكونوميكالىق دامۋعا كوشتى».
بۇدان بىرنەشە اي بۇرىن قازاقستانعا كەلگەنىمدە ەلدەگى وزگەرىستەر مەن دامۋ دەڭگەيىن ءوز كوزىممەن كورۋگە مۇمكىندىك الدىم. ءبىر تۇسىنگەنىم, نازارباەۆ ءوز ءداۋىرى مەن زامانا رۋحىن تەرەڭ تۇسىنە الاتىن ۇلكەن كوشباسشى ەكەن. اسىرەسە, نازارباەۆتىڭ كيريلل الىپبيىنەن لاتىن الىپبيىنە ءوتۋ تۋرالى تاپسىرماسى وتە ورىندى, ۋاقتىلى شەشىم. قازاق پرەزيدەنتى 2025 جىلعا دەيىن بارلىق كىتاپتاردىڭ, مەرزىمدى باسىلىمدار مەن رەسمي قۇجاتتاردىڭ لاتىن الىپبيىندە جاريالاناتىنىن دا بەلگىلەپ بەردى. بۇل − تۇركى الەمىندەگى ءتىل مەن ءالىپبيدىڭ بىرلىگىنە قىزمەت ەتەتىن اسا ماڭىزدى ستراگەگيالىق باستاما.
نۇرسۇلتان اعانىڭ كەلەشەككە باعىتتالعان كوزقاراسىمەن قالىپتاسقان «قازاق مودەلى» تۇركى مادەنيەتىنەن ءنار الىپ, «تۇراقتىلىق» پەن «ەكونوميكالىق دامۋدىڭ» وزىق ۇلگىسىن كورسەتتى. وسىلاردىڭ ناتيجەسىندە قازاقستان 2017 جىلى جاڭا تاريحي كەزەڭگە اياق باستى دەۋگە نەگىز بار. الەمدەگى ەڭ دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋگە ۇمتىلعان قازاقستان الداعى كەزەڭدە دە نازارباەۆتىڭ كوشباسشىلىعىمەن ءوز ماقساتىنا قاراي ىلگەرىلەي بەرەتىنىنە سەنىمىمىز زور.
بۇگىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆ سياقتى كوشباسشىمىزدىڭ بولۋى ەكى ەل قاتىناستارى, سونىمەن بىرگە, تۇركى الەمى تۇرعىسىنان دا ۇلكەن مۇمكىندىك دەۋگە بولادى. سوندىقتان جاڭارعان قازاقستاننىڭ باستى حالىقارالىق اۋەجايىنا ۇلى تۇركى كوشباسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ اتىنىڭ بەرىلۋىنە وراي باۋىرلاس قازاق حالقىنا قۇرمەتىمىزدى بىلدىرە وتىرىپ, شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىز.
ءجاميل دوعاچ يپەك,
اتاتۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ حالىقارالىق قاتىناستار جونىندەگى مامانى
