باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەلدار جۇماعازيەۆ مالىمدەگەندەي, ەڭبەك نارىعىن جىل سايىن 292 275 ادام تولىقتىرادى. جىل سايىن ەڭبەك نارىعىن تولىقتىراتىن ادامداردىڭ قاتارىنداعى 21 مىڭى كوللەدج بەن جوعارى وقۋ ورنىنا تۇسە الماعان وقۋشىلار. كاسىبي بىلىكتىلىگى بولماعاندىقتان ەڭ ومەنگى ەڭبەكاقى الادى. سونىمەن قاتار, جىل سايىن 133 270 ادام كوللەدجدى ءتامامداپ, جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ 55,1% عانا جۇمىسقا ورنالاسادى. ولاردىڭ ورتاشا ەڭبەكاقىسى 103 091 تەڭگە.
«بيزنەس سەكتور تاراپىنان مەكتەپتەردى سەنىمگەرلىكپەن باسقارۋ تاجىريبەسىن قول الىپ, ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك جانە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ بىرقاتار فۋنكتسياسىن نارىقتىق ورتاعا بەرۋ قاجەت. ءبىز ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ ماسەلەسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ كۇردەلىلىگىنەن عانا ەمەس دەپ ەسەپتەيمىز. ءبىز بيزنەس رەتىندە ەلباسىنىڭ سانانى ترانسفورماتسيالاۋعا شاقىرۋىن باسشىلىققا الا وتىرىپ, ادامي كاپيتالدى دامىتۋ ماسەلەسىنە قاتىسۋعا جانە كومەكتەسۋگە دايىنمىز», – دەدى ەلدار جۇماعازيەۆ.
مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم مەن ورتا جانە كاسىبي-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ ماسەلەلەرىنە توقتالعان باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءبىلىم بەرۋدىڭ بىرىڭعاي ۇلتتىق تەست, مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, زەرتتەۋ جۇرگىزۋ سەكىلدى نەگىزگى ەلەمەنتتەرىن نارىقتىق ورتاعا شىعارۋعا بولاتىنىن ايتتى.
«وقۋشىلاردىڭ كاسىپكەرلىك دارىنىن ەرتە باستان اشۋ ماقساتىندا مەكتەپ باعدارلاماسىنا «كاسىپكەرلىك پەن بيزنەستىڭ نەگىزى» ءپانىن ەگىزۋ تۋرالى باستاما كوتەرىلدى. بۇل باستامانى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى قولدادى. مينيسترلىكپەن بىرلەسە وتىرىپ ۇلتتىق پالاتا «كاسىپكەرلىك پەن بينەستىڭ نەگىزى» وقۋ باعدارلاماسىن جازدى. بۇل 10-11 سىنىپ وقۋشىلارىنا اپتاسىنا 2 رەت وتكىزىلەتىن ەلەكتيۆتى ءپان 2018 جىلدان باستالادى. باعدارلاماعا كاسىپكەرلىككە وقىتۋدىڭ الەمدىك جانە قازاقستاندىق تاجىريبەسى ەنگىزىلگەن, باعدارلاما جوبالىق وقىتۋ قاعيداسىنا نەگىزدەلگەن», – دەپ ءتۇسىندىردى ەلدار جۇماعازيەۆ.
سەزدە باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قازاقستاندا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە جىلىنا 1 ترلن 669 ملرد تەگە جۇمسالاتىنىن حابارلادى.
«ەىدۇ ەلدەرىندە ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا ورتاشا العاندا مەملەكەتتىك شىعىننىڭ 12,1% بولىنەدى. بىزدە مەملەكەتتەن بولىنەتىن جىل سايىنعى سوما بيۋدجەت شىعىنىنىڭ 16,5% قۇرايدى. الايدا قوماقتى قاراجات بولىنگەنىنە قاراماستان, نەگىزگى ەلەمەنت – مۇعالىمدەردىڭ باسەكەلىك ەڭبەكاقىسى جوق. 2016 جىلى مۇعالىمدەردىڭ ورتاشا ەڭبەكاقىسى 84 900 تەڭگە, بۇل ەلىمىزدەگى ورتاشا جالاقىدان 2 ەسە از, ال پايدالى قازبالار سالاسىنان 7 ەسە تومەن, قارجى سەكتورىنان 2,5 ەسە كەم. بۇل كورسەتكىش ەىدۇ ەلدەرىنىڭ ورتاشا ەڭبەكاقىسىنان 10 ەسە (!) تومەن», – دەپ مالىمدەدى ەلدار جۇماعازيەۆ.
سونىمەن قاتار, 2016 جىلى پيلوتتىق رەجيمدە جۇزەگە اسىرىلعان «باستاۋ بيزنەس» جوباسى ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا ەنگىزىلىپ, 2017 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە جۇزەگە اسىرىلۋدا.
«بيىل 80 اۋداندا 15 مىڭ جۇمىسسىز جانە ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتاردى وقىتۋ ءۇشىن 1 ملرد 200 ملن تەڭگە ءبولىندى. الدىمىزدا ناقتى ماقسات تۇر – 2017 جىلدىڭ سوڭىندا كەمىندە 3000 جاڭا بيزنەس سۋبەكتىسىن ىسكە قوسۋ», – دەپ حابارلادى ەلدار جۇماعازيەۆ.
«اتامەكەن» ۇكپ الماتى, اقتوبە, قىزىلوردا, ماڭعىستاۋ, جامبىل, قوستاناي وبلىستارىندا شاعىن نەسيەلەۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبانى ىسكە قوستى. پيلوتتىق جوبا اياسىندا 699 وتىنىمگە 3 467 ملن تەڭگە شاعىن نەسيە بولىنگەن. بۇل جوبا ۇكىمەتكە تانىستىرىلىپ, ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسىنا ەنگىزىلدى.
سونىمەن قاتار «اتامەكەن» كاسىپكەرلىكپەن اينالىساتىن بوس تەتىكتەردى انىقتاۋ ءۇشىن ءۇي شارۋاشىلىقتارىنا تەكسەرۋ جۇرگىزۋگە نيەتتى. بۇل زەرتتەۋ قازاقستانداعى جۇمىسسىزدار سانىن ناقتىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سەبەبى ەلدار جۇماعازيەۆتىڭ ايتۋىنشا, ستاتيستيكادا ناقتى كورسەتكىشتەر جوق. الىنعان مالىمەتتەر مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرمەك.
باسقارما توراعاسى ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنشا, ەڭبەك نارىعىنىڭ سۇرانىسىن انىقتاۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسى قالىپتاسپاعان. كاسىپورىندارعا قانداي مامانداردىڭ قاجەت ەكەنى تۋرالى ناقتى اقپارات تا جوق.
«ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى قر ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنە حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ فۋنكتسياسىنىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىن اۋتسورسينگكە بەرۋ تۋرالى ۇسىنىس جولدادى. وسىنداي شارا ورتالىق جۇمىسىنىڭ جاڭا ستاندارتتارىن ەرۋگە جانە ورىن الىپ وتىرعان ماسەلەنى شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ۇسىنىس قابىلداندى جانە كەلەسى جىلدان باستاپ جەكە مەنشىك جۇمىسپەن قامتۋ اگەنتتىكتەرىنە جۇمىسقا ورنالاستىرعانى ءۇشىن شىعىن وتەلەتىن بولادى. جەكە مەنشىك كومپانيالار بۇل جۇمىستى اتقارۋعا دايىن», – دەپ حابارلادى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى.
بوس جۇمىس ورىندارى جاريالاناتىن جەكە مەنشىك ينتەرنەت-پورتالداردا جۇمىسقا ورنالاستىرۋدىڭ قالىپتاسقان جۇيەسى بار. بۇل جۇمىس بەرۋشىنىڭ دە, جۇمىس ىزدەۋشىنى دە قاناعاتتاندىرادى.
