اكىم ەسەپ بەردى. ەل نە دەدى؟

اۋدان تىنىسى اكىم باقىلاۋىندا سارىارقا اۋدانىنىڭ اكىمى س.مۇستافينانىڭ تۇرعىندار ال­دىن­داعى ەسەبىن تىڭداۋعا حالىق كوپ جينالدى. اۋدان بويىنشا مەك­تەپتەر مەن بالاباقشالار سالىنىپ, ولاردىڭ سانى ارتا تۇسكەنىن كولدەنەڭ تارتا كەلە, ەلباسى تاپسىرعان بالا­باق­شا ماسەلەسىنىڭ شەشىمىن تابۋ ءۇشىن بۇرىنعى ەسكى 8 بالاباقشا عيمارات­تارىنا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جوپارلانعانىن جەتكىزدى. سارىارقا اۋدانىنىڭ اكىمى س.مۇستافينانىڭ تۇرعىندار ال­دىن­داعى ەسەبىن تىڭداۋعا حالىق كوپ جينالدى. “تۇران-استانا” ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ اكت زالىندا ءبىر بوس ورىن جوق. ۋنيۆەرسيتەت قالاداعى تەح­نو­پاركتىڭ اۋماعىندا ورنالاسقاندىقتان بولار, نەگىزىنەن وسىنداعى مەكەمە­لەر­دىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن جوو-لاردىڭ ۇستازدارى جينالعانعا ۇقسايدى. قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى ە.قو­جا­عاپانوۆ اۋدان اكىمىنە ءسوز بەرگەن سوڭ مىنبەرگە كوتەرىلگەن ءسابيلا سا­پارقىزى اۋدان بويىنشا وتكەن جىلى اتقارىلعان جۇمىستاردى جۇرتشىلىق نازارىنا جايىپ سالدى. سارىارقا اۋدانى – استانا قا­لاسىنىڭ ەسكى بولىگى, قالا تۇرعىن­دارى­نىڭ جارتىسىنا جۋىعى شوعىر­لانعان (321 مىڭ ادام تۇرادى), قاي سالا بويىنشا دا ءوندىرىستىڭ ءوندىرۋ ايماقتارى مەن دامىعان تەمىر جول جانە قاتىناس جۇيەسى بار, ورتا جانە شاعىن كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا قولايلى اۋدان. مىسالى, مۇندە 80 ءىرى جانە ورتاشا ءوندىرىس پەن قۇرىلىس كا­سىپ­ورىندارى بولسا, ءىرى سالىق تولەۋ­شىلەردىڭ ءوزى 12,7 مىڭ ەكەن. “الەمدى شارپىعان ەكونوميكالىق-قارجىلىق داعدارىسقا قاراماستان, استانا قالاسى الەمدەگى سەرپىندى دامۋشى قالالاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. بۇل مويىندالعان دەرەك”,– دەپ ءسوزىن باستاعان اۋدان اكىمى جىلدىق ەسەبىن سالا-سالاعا ءبولىپ تۇرىپ ايتتى. الدىمەن ينۆەستيتسيالىق جانە قۇرىلىستىق دامۋ بويىنشا اكىم كەل­تىرگەن دەرەكتەرگە ءبىراز توقتالا كەتەي­ىك. سارىارقا اۋدانىندا قازىرگى ۋاقىت­تا سالىنىپ جاتقان 12 ازاماتتىق قۇرىلىس نىساندارى بولسا, 13 نىسان استانا اكىمدىگىنىڭ پاتەرلەردى وتەپ الۋى بويىنشا سالىنۋدا, 4 نىسان پايدالانۋعا بەرىلگەن. ال ۇلەسكەرلەردى ەلەڭدەتەتىن “اققب جاڭا قۇرىلىس” جسش-ءنىڭ كۇشىمەن سالىنىپ جاتقان 4 پروبلەمالى ءۇيدىڭ 2-ءۋى: “ەۆروپەي­سكي­دىڭ” 2-كەزەگى جانە “وقجەتپەس” پايدالانۋعا بەرىلگەن, ال “ەۆروپەي­سكيدىڭ” 1-كەزەگى مەن “ۆوزروجدەنيە” تۇرعىن ۇيلەرىن جىلدىڭ اياعىنا قاراي پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانىپتى. بۇلاردان تىس 20 تۇرعىن ءۇي كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى جۇرۋدە. ولاردى قۇرىلىس كومپانيالارى وزدەرىنىڭ كۇشىمەن اياقتاماق. مەملەكەتتىك باع­دار­لاما بويىنشا دا سارىارقا اۋدا­نىندا كوپتەگەن تۇرعىن ۇيلەر سالى­نىپ جاتىر ەكەن. ولار نەگىزىنەن تىلەن­ديەۆ كوشەسىنەن ورىن تەپكەن. 13 توعىز قاباتتى, 38 بەس قاباتتى ۇيدەن تۇراتىن, ۇزىن سانى 51 ءۇيدىڭ قۇرى­لىسى جۇرۋدە كورىنەدى. ۇلەستىك قۇرى­لىس نىساندارىنا بايلانىستى ار­نايى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا جۇمىس جاسايتىنىن نازارعا سالعان اكىم “NSK”, “شاھار-استانا” جشس مە­كەمەلەرى باسشىلارىنىڭ ۇستىنەن قىلمىستىق ءىس قوزعالعانىن ايتتى. سونىمەن بىرگە, اۋدان بويىنشا مەك­تەپتەر مەن بالاباقشالار سالىنىپ, ولاردىڭ سانى ارتا تۇسكەنىن كولدەنەڭ تارتا كەلە, ەلباسى تاپسىرعان بالا­باق­شا ماسەلەسىنىڭ شەشىمىن تابۋ ءۇشىن بۇرىنعى ەسكى 8 بالاباقشا عيمارات­تارىنا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جوپارلانعانىن جەتكىزدى. راسىندا, بالاباقشا ماسەلەسى استانا ءۇشىن شە­شۋى ۇلكەن كۇشتى قاجەت ەتەتىن اسا قي­ىن تۇيىنگە اينالعانىنا ءبىراز ۋاقىت بولدى. اكىم وسى سالماقتى جەڭىلدە­تە­تىن جاڭا ەكى بالاباقشا قۇرىلى­سى­نىڭ كۋبرين جانە ماسكەۋ كوشەلە­رىندە ءجۇرىپ جاتقانىنان دا حاباردار ەتتى. اكىم ەسەبى جان-جاقتى شىعىپ, اۋدان ءومىرىنىڭ بار سالاسىن قامتىدى. جول جوندەۋ مەن قالا ىشىندەگى جولاۋ­شىلار تاسىمالى, اۋلالاردى ابات­تان­دىرۋ, پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرىنىڭ جۇمىسى, اۋدان قۇرامىنا ەنىپ, جاپ­سارلاس جاتقان “كوكتال”, ء“وندىرىس” كەنتتەرىنىڭ ماسەلەلەرى, سانيتارلىق تازالىق, الەۋمەتتىك سالا دەيسىز بە, قاي-قايسى بويىنشا دا اتقارىلعان ىستەر مەن بولاشاقتاعى جوسپارلار جايلى وي بولىسكەن اۋدان اكىمى مۇنان سوڭ جۇرتشىلىق تاراپىنان قويىلعان ساۋالدارعا جاۋاپ بەردى. العاشقى بولىپ №14 اۆتوبۋس مار­شرۋتى ءجۇرىسىنىڭ الشاقتىعىنا سىن ايتقان تۇرعىنعا جاۋاپ بەرگەن اكىم: “وسى ەسەپ بەرۋ جينالىسىندا سىزدەردىڭ تاراپتارىڭىزدان قويىلعان بىردە-ءبىر ساۋال نازاردان تىس قالماي­دى, كوڭىلدەرىڭىزدەگىدەي جاۋاپ ءدال قازىر ايتىلماسا دا, ولاردىڭ بارلىعى قالا اكىمىنىڭ باقىلاۋىنا قويىلادى, ءار ماسەلە بويىنشا جاۋاپتى ادامدار ونىڭ قالاي شەشىلگەنى تۋراسىندا ءمالىم ەتەدى”,– دەدى. اۋداننىڭ كەلەسى ءبىر تۇرعىنى “كازاحستانسكايا پراۆدا” گازەتىندە جازىلعان قىزىلوردا وبلى­سىنداعى قولعا الىنعان ۋچاسكەلىك پو­ليتسيالارعا سايلاۋ وتكىزۋ جايىن ۇلگى ەتىپ, تۇرعىنداردىڭ ۋچاسكەلىك پولي­تسيا قىزمەتكەرلەرىن كورمەيتىنىن سىن­عا الدى. وعان استانا قالالىق ىشكى ىستەر باسقارماسىنىڭ باستىعى ە.باۋەر جاۋاپ بەردى: “بۇل – رەسپۋب­ليكا كولەمىندە ءار وبلىستىڭ بىرەر اۋدا­نىندا بايقاپ كورۋ ءۇشىن جاسال­عان جوبا. ءبىزدىڭ قالامىزدا ول الما­تى اۋدانىندا جۇرگىزىلۋدە. مەن بۇي­رىقتى ورىندايتىن اداممىن, ەگەر سارىارقا اۋدانىندا دا وسى جۇمىس جاسالۋ قاجەت دەگەن تاپسىرما بەرىلسە, ورىندايمىز”, — دەدى ول. ەسەپتى كەزدەسۋدە ەڭ ءبىر ءجيى كوتە­رىل­گەن ماسەلە تەحنوپارككە قاتىستى بول­دى. كوپتەگەن ءىرىلى-ۇساقتى كاسىپ­ورىندار مەن بىرنەشە جوو ورنالاسقان وسى اۋماق ءۇشىن اۆتوبۋس قاتىناسى, ونىڭ ىشىندەگى تازالىق ءجايى مەن جولدىڭ ناشارلىعى ايتىلدى. اكىم تەحنوپارك ىشىندە عانا جۇرەتىن ار­نايى اۆتوبۋس مارشرۋتى اشىلاتى­نىن, ال جول جوندەۋ ءۇشىن جەر استىن­داعى ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيا جەلىلەرىنىڭ ساراپتاماسى جوقتىعىنا بايلانىستى بۇل ءىستىڭ كەشەۋىلدەيتىنىن جەتكىزدى. بارلىق قۇجات قولعا تيمەي, جول جوندەۋدى باستامايمىز, ال جولدىڭ ويىلعان جەرلەرىن جاماۋ اقشانى جەلگە ۇشىرعانمەن پاراپار. سوندىقتان مەنىڭ سىزدەرگە وتىرىك ۋادە بەرگىم كەلمەيدى, وسى سەبەپتى كۇتە تۇرۋعا ءماجبۇر بولاسىزدار, دەپ ءسوزىن سيىرقۇيىمشاقتاتتى. ءسابيلا مۇستافينا جازباشا جانە اۋىزشا بەرىلگەن ساۋالداردىڭ بارلى­عى­نا جاۋاپ بەرە كەلىپ, ولاردىڭ كەيبىرەۋلەرىن شەشۋگە بايلانىستى جەكەلەگەن ازاماتتاردى ءوزىنىڭ قابىل­دايتىنىن ايتتى جانە كومەكشىسىنە ولاردىڭ اتى- جوندەرىن جازدىرىپ العىزدى. جالپى, اۋدان بويىنشا جۇمىس جاسايتىن 28 اقپاراتتىق-ناسيحاتتىق توپتار بار ەكەن. ولار جۇرتشى­لىقپەن 90 رەت كەزدەسۋ وتكىزىپ, ولارعا 24 375 ادام قاتىسىپتى. ءار كەز­دەسۋدە الەۋ­مەتتىك ماسەلەلەر, دەن­ساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ جۇمىس­تارىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ, تۇرعىن ءۇي ماسەلەسى كوتەرىلىپ وتىرىپتى. سول كەزدەسۋلەردەن سوڭ جۇرگىزىلگەن الەۋمەتتىك ساۋالدامالارعا ءجيى سۇيەنە وتىرىپ ەسەپ بەرگەن اكىممەن جۇزدەسۋ اۋدان تىنىسىنىڭ باقى­لاۋدا ۇستالاتىنىن تانىتقانداي. انار تولەۋحانقىزى.