«بۇگىنگى كۇنى قوعامداعى وزەكتى پروبلەمانىڭ ءبىرى – اتا-انالار جانە باسقا دا ەرەسەكتەر تاراپىنان كامەلەتكە تولماعان ءجاسوس-
پىرىمدەرگە زورلىق-زومبىلىق جاسالۋى.
قازىر مەكتەپتەردە, وتباسىلاردا, قوعامدىق ورىنداردا كىشكەنتاي بالالاردى ۇرىپ-سوعۋدى, ولارعا الىمجەتتىك جاساۋدى اشىق كورسەتەتىن بەينەجازبالار ينتەرنەت ارقىلى تاراتىلىپ جاتىر. ولاردان بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى دا قالىسار ەمەس. وسىنداي تەرىس ناسيحاتتىڭ دا سالدارىنان بولار, سوڭعى كەزدە ۇلكەندەر تاراپىنان بالالارعا كورسەتىلگەن زورلىق-زومبىلىقتىڭ قايعىلى وقيعالارى جيىلەپ بارادى. سولاردىڭ ىشىندە, اسىرەسە, وگەي شەشەسىنىڭ قولىنان قازا تاپقان 11 جاسار وركەن ازامات ۇلىنىڭ ايانىشتى تاعدىرى ەستىگەن جۇرتتىڭ جاعاسىن ۇستاتتى.
قوعامدا بالالارعا زورلىق-زومبىلىق كورسەتۋ فاكتىلەرىنىڭ ورىن الۋىنا اتا-انالار مەن ەرەسەكتەر اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ سەنساتسيا قۋشىلىعى, ينتەرنەتتىڭ تەرىس اسەرىنىڭ ارتۋى, جالپى, وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ الەۋمەتتىك-مادەني ءومىرىنىڭ وزگەرۋى ىقپال ەتەدى. سونىمەن قاتار, حالىقتىڭ كەي توپتارىنىڭ قۇقىقتىق, مورالدىق, ەكونوميكالىق جاعىنان ءالسىز قورعالۋى دا ەرلى-زايىپتىلاردىڭ وزدەرىنىڭ اراسىنداعى جانە اتا-انالار مەن بالالار اراسىنداعى كيكىلجىڭدەردىڭ پايدا بولىپ ۋشىعۋىنا, ال مۇنىڭ اياعى بەيكۇنا بۇلدىرشىندەردىڭ قاتىگەزدىك قۇربانىنا اينالۋىنا اكەلىپ سوعۋدا. وسى رەتتە, جاستايىنان قىسىم مەن ءزابىر كورىپ, پسيحيكاسىنا زاقىم كەلگەن بالا ەرتەڭ وسە كەلە اينالاسىنداعى الەۋمەتتىك ورتاعا قاۋىپ تۋدىرماي ما دەگەن زاڭدى سۇراق تۋىندايدى.
1994 جىلعى 8 ماۋسىمدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى راتيفيكاتسيالاعان بالا قۇقىقتارى تۋرالى كونۆەنتسيانىڭ تولىق مۇشەسى بولعاندىقتان, اتالعان ماسەلەلەر تولىعىمەن ءبىزدىڭ ورتامىزدا ورىن الماۋى ءتيىس دەپ ەسەپتەيمىن.
جوعارىدا ايتىلعاندارعا بايلانىستى تومەندەگىدەي ۇسىنىستار ەنگىزەمىز:
– قولدانىستاعى زاڭنامادا وتباسىنداعى زورلىق-زومبىلىق ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك, نەگىزىنەن, ايەلدەرگە قاتىستى قاراستىرىلعان, ال بالالارعا قاتىستى زورلىق-زومبىلىق جەتە ەسكەرىلمەگەن. وسىعان وراي, اتا-انالار مەن ەرەسەكتەرگە ولاردىڭ بالالارعا كورسەتەتىن زورلىق-زومبىلىعى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋ ماسەلەسىن زاڭنامالىق تۇرعىدان پىسىقتاۋ قاجەت دەپ سانايمىز;
– جالپى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى – مۇعالىمدەر, سىنىپ جەتەكشىلەرى, پسيحولوگتار ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ وكىلدەرىمەن بىرلەسە وتىرىپ, ساباقتان تىس ۋاقىتتا قاراۋسىز قالاتىن بالالاردى جانە جايسىز وتباسىلاردىڭ بالالارىن انىقتاپ, ولاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋدى قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس. ويتكەنى, جاۋاپسىز اتا-انالار تاراپىنان بالالاردى ۇيدە قاراۋسىز قالدىرىپ, ءتىپتى سىرتىنان ق ۇلىپتاپ كەتۋ سالدارى قايعىلى وقيعالارعا اكەلىپ سوقتىرىپ جاتادى. سوندىقتان, «كورشىلەر باقىلاۋىن» كۇشەيتۋ جانە ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندار وكىلدەرىنەن جەدەل ارەكەت ەتۋ توپتارىن قۇرۋ قاجەت. بۇعان قوسا, «مەكتەپتەگى زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ جانە وعان ارەكەت ەتۋ» باعدارلاماسىنىڭ اياسىن كەڭەيتۋ ماسەلەسىن دە قاراستىرعان ءجون;
– ينتەرنەتتەگى بالالارعا قاتىستى پورنوگرافيالىق سايتتارعا تىيىم سالۋ جانە بالالار قولداناتىن كوممۋنيكاتسيا قۇرالدارىنا «اتا-انا باقىلاۋى» باعدارلاماسىن ورناتىپ, ونىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. سونداي-اق, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى, الەۋمەتتىك جەلىلەر بالالارعا كورسەتىلگەن زورلىق-زومبىلىق تۋرالى ء«سۇيىنشى سۇراعانداي» تۇرعىدا حابارلاپ قانا قويماي, وسى كوكەيكەستى ماسەلەگە الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ, جۇرتشىلىققا وي سالۋى قاجەت دەپ ويلايمىز. وسى ورايدا, مەملەكەتتىك تاپسىرىسپەن جۇمىس ىستەيتىن رەسپۋبليكالىق جانە وڭىرلىك تەلەراديوارنالاردا وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋگە شاقىراتىن الەۋمەتتىك روليكتەر كورسەتۋ مۇمكىندىگى دە قاراستىرىلعانى ءجون;
– ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندار تاراپىنان وسى وزەكتى ماسەلەگە جۇيەلى كوزقاراستىڭ بولماۋى, بالالارعا كورسەتىلەتىن زورلىق-زومبىلىققا سالعىرت قاراۋ, وڭالتۋ ورتالىقتارىنىڭ تەك زارداپ شەككەن بالالار شوعىرلانعان جەرلەردە عانا ۇيىمداستىرىلۋى ويلاندىرماي قويمايدى. بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردى قاتىگەزدىكتەن قورعاۋ مەن زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ شارالارىنا قۇقىق قورعاۋ, قورعانشىلىق جانە قامقورشىلىق ورگاندارى, الەۋمەتتىك جانە پەداگوگيكالىق سالا ماماندارى, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى جانە پسيحولوگتار بىرلەسە اتسالىسۋلارى كەرەك. بۇل ۇكىمەت تاراپىنان كەشەندى شارالار قابىلداۋدى تالاپ ەتەدى».
