ەلباسى ءححى عاسىرداعى ۇلتتىق سانا تۋرالى «مەن حالقىمنىڭ تاعىلىمى مول تاريحى مەن ىقىلىم زاماننان ارقاۋى ۇزىلمەگەن ۇلتتىق سالت-داستۇرلەرىن الداعى وركەندەۋدىڭ بەرىك ءدىڭى ەتە وتىرىپ, ءاربىر قادامىن نىق باسۋىن, بولاشاققا سەنىممەن بەت الۋىن قالايمىن» دەپ جازدى. بۇل ءححى عاسىرداعى تاريحي كەزەڭدە ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى بۇزباي, ءداستۇرىمىزدى ۇمىتپاي جاڭعىرۋىمىز كەرەك دەگەن ءسوز. ياعني, زامان تالابىنا ساي ءومىر ءسۇرۋ, دامۋ دەگەندى بىلدىرەدى. وسى جاڭعىرۋدا ۇلتتىق سانانى جوعالتىپ الماۋعا مەڭزەيدى.
باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ ەل بولاشاعى سانالاتىن جاستاردىڭ بويىندا قازاقستاندىق ۇلتجاندىلىق, ازاماتتىق بىرەگەيلىك جانە بۇكىل قازاقستان حالقىنىڭ ىنتىماقتاستىق سەزىمدەرىن ودان ءارى كۇشەيتە تۇسەتىن بولادى. وتان – وتباسىنان باستالادى دەمەكشى, ءاربىر قازاقستاندىق شاڭىراقتا الدىمەن ىنتىماق, تاتۋلىق بولعاندا عانا ەلدە تۇراقتىلىق ورنايدى, سوندا عانا ازاماتتىق قۇندىلىقتاردى بالانىڭ بويىنا سىڭىرۋگە بولادى. ەلباسىنىڭ بۇگىنگى تاڭدا رۋحاني جاڭعىرۋ ماسەلەسىن كوتەرىپ وتىرعانى قاجەتتى ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك تۇراقتىلىقتىڭ ورنىعۋىمەن بايلانىستى دەپ ويلايمىن.
پاتريوتيزم, ۇلتجاندىلىق – تۋعان تاريح پەن مادەنيەتتەن, انا تىلىنەن, تۋعان وتباسىنان ءنار الادى. ال بەلسەندى جاسامپاز پاتريوتيزم ەلدىڭ جەتىستىكتەرىمەن, زامانىمىزدىڭ قاھارماندارىنىڭ ناقتى ىستەرىمەن قۋاتتانىپ, نىعايتىلۋعا ءتيىس. پراگماتيزم مەن ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاۋ ۇعىمدارىنىڭ وسى تۇستا ماڭىزى ارتاتىنى بەلگىلى.
ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاۋ بارىسىندا ەلباسىنىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن قۇرىلعان, تاياۋدا عانا 25 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ وتكەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ءرولى جوعارى تۇرعانىن ەرەكشە اتاپ ءوتۋ قاجەت. بۇل قوعامدىق-ساياسي ۇيىم رەسپۋبليكامىزداعى ۇلتارالىق تاتۋلىقتى ساقتاۋعا شەكسىز ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى جانە ونىڭ ومىرشەڭ ەكەندىگىن ۋاقىتتىڭ ءوزى دالەلدەپ وتىر. اسسامبلەيا شاڭىراعىنىڭ استىندا توپتاسقان ءتۇرلى ەتنوستاردىڭ وكىلدەرى بىرەگەي قازاقستاندىق ۇلت بولۋ جولىندا جاراسىمدى جۇمىستار اتقارۋدا.
تاعى دا ەرەكشە ايتىپ وتەتىن ماسەلە – جاڭا گۋمانيتارلىق ءبىلىم. ءبىلىم سالتاناتىن كەمەلدەندىرۋ ارقىلى ءبىز باسەكەلەستىگى تەحنولوگيالىق تۇرعىدان عانا ەمەس, ىشكى دۇنيەسى دە قاتار دامىعان ماڭگىلىك ەلگە, تاۋەلسىزدىگى مىزعىماس مەملەكەتكە اينالامىز. قازىرگى دامىعان زاماندا ءبىلىمدى ادام عانا تابىسقا جەتە الادى, سوندىقتان ەلىمىز ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە كوپ كوڭىل ءبولىپ وتىر. وسى باعىتتا ەلباسىنىڭ نەگىزگى ويى ءبىلىمدى جاستاردىڭ ارقاسىندا عانا ۇلتىمىز تابىستى بولادى دەپ تۇجىرىمدالادى. ۇلتتىق جانە رۋحاني كۇشى تولىق قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ كەز كەلگەن باسەكەدە اتى وزارى انىق.
تاريحتىڭ تايعاق كەشۋىنەن ءوتىپ, ەندى عانا ەڭسەسىن كوتەرگەن وتانىمىز ءۇشىن ءاربىر قادامىمىزدى بايسالدىلىقپەن, مىڭ ويلانىپ, زەردەلەپ باسقان ءجون. حح عاسىردا قازاق حالقى تالاي قاسىرەتتى كەزەڭدى باسىنان كەشىردى. رەۆوليۋتسيالىق جولدىڭ ءبارى تۇبىندە تۇيىققا تىرەلەتىنى تاريحتان ءمالىم. سوندىقتان دا, ەلباسى دامۋدىڭ ەۆوليۋتسيالىق ءتۇرى دۇرىس جول ەكەنىن العا تارتادى. بۇگىنگى تاڭدا باسشىلىققا الىپ وتىرعان باستى ستراتەگيامىز 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋ جولىنا باعىتتالعان بولسا, «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» الداعى مىڭجىلدىقتاردى بولجاپ جاسالعان.
سانانىڭ اشىقتىعى بولماعان, تۇيىق, تەك بۇگىنمەن ءومىر سۇرەتىن قوعامنىڭ ەرتەڭگى كۇنى ب ۇلىڭعىر. وسى ورايدا مەملەكەت باسشىسى قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋىڭ نەگىزىگى قاعيدالارىن قالىپتاستىرۋ جونىندە ۇلت الدىنا باسقا دا ءمىن-
دەتتەر قويدى. ولار – ءۇشىنشى جاڭعىرۋعا ۇلاسقان رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ باستى ءتورت جاڭالىعى. بىرىنشىدەن, ۇلتتىق سانا, ۇلتتىق بىرەگەيلىك. ەكىنشىدەن, لاتىن الىپبيىنە كوشۋ. ءبىز مۇنىڭ ۋاقىت تالابىنان تۋىنداپ وتىرعانىن جاقسى تۇسىنەمىز.
ودان باسقا ايتار ماسەلە, ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ ورلەۋىنىڭ باستى وزەگى زاماناۋي عىلىم قاۋىمداستىعىنىڭ جاڭالىقتارىن جاس ۇرپاققا بەرۋ بولىپ تابىلادى. وسىعان بايلانىستى, ەلباسىنىڭ ۇسىنىسىمەن «جاڭا گۋمانيتارلىق ءبىلىم. قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋلىق» جوباسى قولعا الىنىپ وتىر. وسىنىڭ ءبارى تاريح, ساياساتتانۋ, الەۋمەتتانۋ جانە ت.ب. عىلىمدار توڭىرەگىندە جاستارىمىزعا تولىققاندى ءبىلىم الۋعا كومەكتەسەتىنىنە كامىل سەنەمىز. سونىمەن قاتار, سانانىڭ اشىقتىعى باعىتىندا اعىلشىن ءتىلىنىڭ ماسەلەسى ايتىلادى. اعىلشىن ءتىلى ول جاھاندىق الەمنىڭ قاقپاسى ىسپەتتەس. ەلباسى «وزىمدىكى عانا تاڭسىق, وزگەنىكى – قاڭسىق» دەپ كەرى تارتپاي, اشىق بولۋ, باسقالاردىڭ ەڭ وزىق جەتىستىكتەرىن قابىلداي ءبىلۋ, بۇل – تابىستىڭ كىلتى, ءارى اشىق زەردەنىڭ باستى كورسەتكىشتەرىنىڭ ءبىرى دەپ جازادى. ەلباسىنىڭ يدەياسى – بولاشاققا جول باستاۋ! ونىڭ بارلىق مىندەتتەرىن ورىنداۋ ۇلتتىڭ رۋحاني جاڭعىرىپ, كەمەلدەنۋىنە ءسوزسىز جەتەلەيدى.
ەلباسى نۇسقاعان جولمەن جۇرە وتىرىپ كەلەسىلەرگە قول جەتكىزۋگە بولادى. الدىمەن, ءوزىمىزدىڭ اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىگىمىزدى ارتتىرامىز. ۇلتتىق جانە رۋحاني كودىمىزدىڭ تەك جاعىمدى جاقتارىن بويىمىزعا سىڭىرەمىز. گۋمانيتارلىق ءبىلىمدى جاڭالاپ قويماي, الەۋمەتتىك جانە ساياسي عىلىمداردى جاڭا پىشىمگە كوشىرەمىز. الەمدىك ادەبيەتتەردى ءوز تىلىمىزدە سويلەتىپ, عالىمدارىمىزدىڭ كاسىبيلىگىن شىڭدايمىز. «تۋعان جەر» باعدارلاماسى ارقىلى تۋعان جەرىن, ەلىن ءسۇيۋدى جاڭا جانە جۇرەككە جاقىن جول ارقىلى دامىتامىز. جاستارىمىزدى ولكەسىنەن ايماعىنا, ايماعىنان ەلىنە قىزىقتىرىپ, قىزىقتىرۋ ارقىلى سۇيىسپەنشىلىگىن كوتەرەمىز, جاڭا دەڭگەيگە شىعارامىز.
ەلباسىنىڭ اتالعان ساياسي ماڭىزى زور قۇجاتتا حالىققا جۇكتەگەن تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ىسىنە ءبىزدىڭ ءبارىمىز بەلسەنە اتسالىساتىن بولامىز.
ەلباسىنىڭ ماقالاسى ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمدى ارتتىرىپ, قويىلعان مىندەتتەردى ورىنداۋ بارلىق قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا جاعداي تۋعىزادى, حالىقارالىق دەڭگەيدە مەملەكەتتىڭ ءرولىن ارتتىرىپ, قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋىنا وڭ ىقپال ەتەدى. بۇعان ءبىز كامىل سەنەمىز.
فاحريددين قاراتاەۆ,
ءماجىلىس دەپۋتاتى
