توراعالىق ۇلكەن سەرپىلىس اكەلۋى ءتيىس

ەلىمىزدىڭ ەقىۇ-عا توراعا­لىق قىزمەتىنە وراي مەملەكەت باسشى­سى ۇندەۋىندە ەلىمىزدىڭ ۇستانىمى مەن مىندەتتەرى ناقتى ايقىندالىپ بەرىلدى. نەگىزىنەن الەمدەگى حا­لىق­ارالىق بەدەلدى ۇيىمعا توراعالىق ەتۋ ەلىمىز ءۇشىن ۇلكەن سەنىم. سو­نىمەن قاتار, بۇل مارتەبەلى ورىن­تاق بىزگە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك تە جۇكتەپ وتىرعاندىعىن نازاردان شىعارماعانىمىز ءجون. مەنىڭ ويىمشا, 2010 جىل قازاقستان الەم الدىندا ۇلكەن ءبىر سىناقتان وتەتىن جىل بولعا­لى تۇر. ەندى ناقتى قانداي ءمىن­دەتتەر تۇر, قاي باعىتتا جۇمىس ىستەيتىندىگىمىزدى ەلباسى ءوز ءسو­زىن­دە جاقسى ايتىپ كەتتى. ەڭ باس­تى­سى, مەنىڭ ماقتانىش سەزىمىمدى تۋدىرعانى – ەۋروپاداعى ۇلكەن بەلدى حالىقارالىق ۇيىمدى ورتالىق ازيا ايماعىنىڭ وكىلى باسقارۋى. سوندىقتان ەقىۇ-عا مۇشە 56 ەلدىڭ كورەرمەندەرى مەن تىڭدارماندارى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ۇندەۋىنە ەرەكشە نازار اۋدارعانىنا ەشقانداي كۇمان جوق. ويتكەنى, “قالاي بولار ەكەن؟” دەگەن سۇراق كوپتىڭ كوكەيىندە, وعان سەبەپ اتالعان حالىقارالىق ۇيىمنىڭ باسىندا پروبلەمالار تۋىنداي باستاعانى بەلگىلى ءجايت. مۇشە ەلدەردىڭ ارا­سىنداعى كەلىسپەۋشىلىكتەر وسى­نى انىق بايقاتتى, ونىڭ نە­سىن جاسىرامىز. ەقىۇ قاعيدات­تا­رى مەن قۇندىلىقتارى ساقتا­لا­دى دەگەندى پرەزيدەنت قاداپ تۇرىپ ايتىپ, ساياسات سول باعىتتا جۇرگىزىلەتىندىگىنەن حاباردار ەتتى. بۇل كۇپتى كوڭىلگە باسۋ ايتقانداي جىلى قابىلداندى. ۇيىم الدىندا لاڭكەستىكپەن, ەسىرتكى ساۋداسىمەن, كەدەيشىلىكپەن جانە اشتىقپەن كۇرەسۋ, سونداي-اق  گۋمانيتارلىق, ەكولوگيالىق پروب­لە­مالاردى شەشۋ مىندەتتەرى تۇرسا, سو­لاردى ەڭسەرۋدىڭ جاڭا جولدا­رىن ىزدەستىرۋىمىز كەرەك. قازاق­ستان­نىڭ اتالعان ۇيىمعا توراعا­لى­عى ءتىپتى ءبىر وزگەشە كوزقاراس الىپ كەلۋى ءتيىس. پرەزيدەنت ءوز ءسو­زىندە ەقىۇ ءسامميتىنىڭ 10 جىل­دان بەرگى ءۇزىلىسى توقىراۋ احۋا­لىندا تۇرعانىنىڭ كورىنىسى دەگەن پىكىر ءبىلدىردى. 2010 جىلى ەقىۇ-عا مۇشە ەلدەر مەملەكەت باسشى­لارىنىڭ ءسامميتىن وتكىزۋى تۋرالى ەلباسىنىڭ ۇسىنىسى اتالعان ۇيىم جۇمىسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋدەن تۋىنداعان ۇسىنىس دەپ قابىلداۋ كەرەك. سول ارقىلى كوپ­تەگەن شەشىمىن كۇتكەن پروبلەما­لاردى ەڭسەرۋگە بولادى. قازاقستان ءۇشىن مۇنداي ما­ڭىز­دى جۇمىستى اتقارۋ مەملە­كە­تىمىزدىڭ بۇكىل الەمدە ساياسي بەدە­لىن وسىرەتىنى كۇمانسىز. ەكىنشىدەن, وسى لاۋازىم ەكونوميكامىزعا دا ءوز پايداسىن تيگىزۋى ءتيىس. مىسالى, ينۆەستيتسيا تارتۋعا مول مۇمكىن­شىلىكتەر بەرەدى. قازىردىڭ وزىندە 2008 جىلدىڭ قورىتىندىسىمەن الساق, قازاقستان مەن ەۋروپالىق وداقتىڭ تاۋار اينالىمى 39,5 ميل­ليارد دوللارعا جەتسە, سول جاق­تان تارتىلعان ينۆەستيتسيا 2009 جىلعا دەيىن 40 ميلليارد دوللاردى قۇراعان. سوندىقتان توراعالىق ءوزارا قارىم-قاتىناستارعا دا ۇلكەن سەرپىن الىپ كەلەدى. ولاي بولسا, توراعالىق بىزدەر ءۇشىن ۇلكەن جە­تىس­تىكتەر مەن ىزدەنىستەردىڭ ءمۇم­كىن­دىكتەرىن الدىمىزعا توسىپ وتىر. شاۆحات وتەمىسوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى. بارىسشا بيىككە ۇمتىلايىق جاھان ەلدەرىنىڭ نازارى قازاق­ستانعا ايرىقشا اۋاتىن كۇن تۋدى. سەبەبى, كەشەدەن بەرى ءبىزدىڭ تاۋەلسىز ەلىمىز ەۋروپا تورىندەگى مارتەبەلى ۇيىم – ەقىۇ-عا توراعالىق جۇ­مى­سىنا كىرىستى. بۇل – قازاقستان حالقى, سونىڭ ىشىندە قازاق حالقى ءۇشىن شىن قۋاناتىن, مارتەبە سا­ناي­تىن ەرەكشە ءسات. ەندى الەم جۇرتشىلىعى قازاقستاننىڭ ىشكى-سىرتقى ساياساتتاعى بەدەلىنە, ساياسي, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراق­تى­لىعىنا بۇرىنعىدان دا سىني كوز­بەن قارايدى. ەلدىڭ ابىرويى مەن ايبىنىن اسقاقتاتار وسىناۋ جاۋاپ­كەرشىلىگى جوعارى مىندەتتى ويدا­عىداي اتقارۋ بارشا قازاقستان­دىق­تاردى بيىك بەلەسكە, ۇيىمشىلدىق پەن تاتۋلىققا باستار ۇلكەن قادام بولعالى تۇر. مىنە, وسى ساتتە ەلى­مىز­دەگى ساياسي تۇراقتىلىقتىڭ, قازاق حالقى مەن ءتۇرلى ەتنوستار اراسىن­داعى دوستىقتىڭ, تاتۋلىقتىڭ بۋى­نى قاتايا بەرسە ەكەن دەيمىن. ءويت­كەنى, ءبىز ەقىۇ-نىڭ توراعالىعىنا وڭاي قول جەتكىزگەن جوقپىز. بۇل قازاقستانداعى دەموكراتيالىق ءۇر­دىس­تەردىڭ, ەكونوميكالىق رەفورما­لار­دىڭ, ەڭ باستىسى, ەلدەگى ساياسي تۇراقتىلىقتىڭ ارقاسىندا عانا مۇمكىن بولدى. ەقىۇ تورىندەگى توراعالىق تۇڭ­عىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نا­زارباەۆتىڭ الەمدىك قوعامداس­تىق­تاعى ساياسي بەدەلى مەن ساياساتكەر­لى­گى­نىڭ جەمىسى ەكەنى تالاس تۋدىرماي­تىن شىندىق. مەملەكەت باسشىسى­نىڭ ەقىۇ-عا توراعالىعىمىزعا وراي جاساعان ۇندەۋىندە قازاق­ستان­نىڭ ۇستانار باستى قاعيداتتارىنا قانىقتىق. شىنىندا دا ءبىزدىڭ ەلىمىز توراعالىققا اسا كۇردەلى كە­زەڭدە كىرىسىپ وتىر. سوعان قارا­ماس­تان, قازاقستاننىڭ ءىس باسىنداعى توراعالىعى كەزىندە تالقىلاناتىن ماسەلەلەر اۋقىمى شەكتەلمەيتىنى ناقتى ايتىلدى. اسىرەسە, قازاق­ستان­نىڭ توراعالىق كەزىندەگى ۇرانى وتە ورىندى تاڭدالعانى كوڭىلگە قون­دى, ەرەكشە قۋانتتى. سەبەبى, قازاق حالقىنىڭ ەجەلدەن سەنىم مەن داستۇرگە, اشىقتىق پەن توزىمدىلىككە بەرىكتىگى دالەلدەنگەن. دەمەك, قا­زاقستان وسى ۇراندى ۇستانۋ ارقىلى ەۋروپا ەلدەرىنە دە ۇلگى-ونەگە كورسەتە الاتىنىنا سەنەمىز. ەلباسىنىڭ ەقىۇ-عا مۇشە ەلدەردىڭ ءسامميتىن وتكىزۋ يدەياسىن دا قۇپتايمىن. ون جىل بويىنا ەقىۇ-عا توراعالىق ەتكەن ەلدەر سام­ميت وتكىزۋگە كوڭىل اۋدارماي كەل­گەن ەكەن. دەمەك, مەملەكەت باس­شىلارى دەڭگەيىندە شەشۋدى تالاپ ەتەتىن ماسەلەلەر جيناقتالىپ قال­عانى انىق. سونداي-اق بۇل ءسامميتتى قازاقستاندا وتكىزۋ ەلىمىزدىڭ جاۋھار ەلورداسى – استانانى ەۋروپا ەل­دەرىنە جانە ءبىر رەت تانىتۋعا دا تاپتىرمايتىن مۇمكىندىك بولعالى تۇر. ەلباسى ۇسىنعان 1 تامىزدى – ەقىۇ كۇنى دەپ جاريالاۋ ۇسىنىسى دا قولداۋ تابارىنا سەنەمىن. سول سەبەپتەن ەقىۇ-عا مۇشە ەلدەردىڭ ءسامميتىن استانادا 1 تامىزعا وراي­لاستىرىپ وتكىزگەن ورىندى بولادى دەپ ويلايمىن. بارىس – قازاقستاننىڭ سيم­ۆول­دىق بەلگىسى. بۇل – ەڭ بيىككە, شىڭ­نىڭ ەڭ قۇزار باسىنا ۇمتىلا­تىن اڭ. ەندەشە, بارىستىڭ بيىككە سەكىرەتىن قاسيەتى ەقىۇ-نىڭ ءىس باسىنداعى توراعاسى – قازاق ەلىنە جۇعىستى بولعاي. ەلىمىزدى بيىك بە­لەس­تەرگە باستاعان تۇڭعىش پرەزي­دەنتى­مىز نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن بىرگە قازاق ەلى ساياسي, ەكونومي­كا­لىق-الەۋمەتتىك دامۋدىڭ بيىك شى­ڭى­نا قادام جاساي بەرسە ەكەن دەيمىن. ءاليا بەكقوجيەۆا, اتىراۋ وبلىستىق كاسىپكەرلەر جانە جۇمىس بەرۋشىلەر وداعىنىڭ ءتورايىمى, وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتى.اتىراۋ وبلىسى. بۇل – شىنىندا دا  مارتەبەلى ميسسيا اۆستريانىڭ استاناسى ۆەنادا قازاقستاننىڭ ەقىۇ توراعالىعى قىزمەتىنە كىرىسكەن تاريحي كۇنى ەلباسى ن.نازارباەۆ ۇندەۋ جاريا­لا­دى. بۇل ۇندەۋدى تىڭداپ بولعان سوڭ مەن قالىڭ وي قۇشاعىنا بەرىل­دىم. تاۋەلسىزدىك العان 18 جىل ءىشىن­دە قازاقستاندى بۇكىل الەم تانىدى دەسەك ارتىق ايتقاندىق ەمەس. ون جىل ىشىندە اسەم استانا بوي كوتە­رىپ, ول الەم جۇرتشىلىعىنىڭ قى­زى­­عۋ­شىلىعىن تۋدىرۋدا. ەۋروپا­نىڭ پاڭ مەملەكەتتەرى مەن مۇحيت­تىڭ ار­عى جاعىنداعى دامىعان ەلدەر باس­شىلارى دا قازاقستان پرەزي­دەنتى ن.نازارباەۆتى قايراتكەرلىگى ءۇشىن سىيلايتىنى ءسوزسىز. ۇندەۋدە نە ايتىلدى؟ ەندى سو­لار تۋرالى قىسقاشا ءسوز قوزعايىق. مەن ورىس ۇلتىنىڭ وكىلىمىن. ۇزاق جىلدار “يمستالكون” اكتسيونەرلىك قوعامىن باسقارۋدامىن. ءبىزدىڭ كاسىپورىندا جيىرمادان استام ۇلتتىڭ وكىلدەرى ەڭبەك ەتەدى. ەل­باسىنىڭ قامقورلىعى ناتيجەسىندە كاسىپورىن ءوسىپ-وركەندەۋ ۇستىندە. بىلتىر جازدا كەندى التايعا ساپا­رى كەزىندە ەلباسى وبلىس اكتيۆىندە بىزبەن كەزدەسىپ, الداعى جىلى ەلى­مىزدىڭ ەقىۇ توراعالىعىنا كىرى­سە­تىنىن, بۇل ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيتىنىن, دەمەك, ءاربىر قازاق­ستان­دىق تاتۋلىق پەن بىرلىكتىڭ ۇلگىسىن جالعاستىرۋى كەرەكتىگىن ايتقان ەدى. ەقىۇ-عا توراعالىق ەتۋ وڭاي شارۋا ەمەس. ونىڭ ۇستىنە بۇكىل الەم قارجى داعدارىسىن باستان كە­شۋدە. بۇل مارتەبەلى ۇيىمعا 56 مەم­لەكەت مۇشە. ءوزى قۇرىلعان 35 جىلدا ەقىۇ تالاي بەيبىتشىلىك پەن تاتۋلىق ۇدەرىستەرىنە قول جەت­كىزگەنىن جاقسى بىلەدى. رەسەي مەن ۋكراينا, رەسەي مەن گرۋزيا, سوناۋ كەزدەگى ارمەنيا مەن ءازىربايجان ەل­دەرى اراسىنداعى قاراباق ماسە­لەسى, بالقان تۇبەگى ەلدەرى ارا­سىن­داعى داۋ-داماي, ورتالىق ازيا مەملەكەت­تەرىن ەۋروپامەن بايلا­نىس­تىرۋ ماسەلەلەرىن ەندى قازاق­ستان ارا­لاسىپ شەشپەك. بۇل شى­نىندا دا وڭاي شەشىلەتىن شارۋالار ەمەس. بىراق ءبىز سوعان ۇمتىلاتىن بولامىز. ەلباسى ۇندەۋىندە ەقىۇ-عا مۇشە ەلدەر باسشىلارىنىڭ قاتى­سۋى­مەن سامميت وتكىزۋ جونىندە باس­تاما كوتەردى. نەسى بار, وتە قۇپ­تارلىق باستاما. ويتكەنى, مۇنداي بەرەرى مول ءسامميتتىڭ وتپەگەنىنە 11 جىل. پاريجدەگى حارتيا جيىنىنان بەرى 20 جىل ءوتىپتى. ەندەشە قازاق­ستاندا وتەتىن سامميتكە بارلىق مەملەكەت باسشىلارى قاتىسىپ, ۇلكەن پروبلەمالاردى شەشىپ جاتسا, ەلىمىزگە دە بەدەل ەمەس پە. قازاقستان قارجى داعدارىسىنان قىسىلماي شىعىپ كەلەدى. قازىردىڭ وزىندە ەل ەكونوميكاسى ساۋىعىپ, تەك بىلتىر “جول كارتاسى” بوي­ىن­شا ەلىمىزدە جۇزدەگەن مىڭ جۇمىس ورىندارى اشىلدى. ءبىزدىڭ وبلىس­تان دا ءبىر مىسال. جۇزدەگەن الەۋ­مەت­تىك عيماراتتار پايدالانۋعا بەرى­لىپ, بالاباقشالار, مەكتەپتەر كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى. بۇگىن وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ ءحVىىى سەس­سياسى ءوتىپ, دەپۋتاتتار قوسىمشا بولىنگەن 32 ميلليارد تەڭگەنى الەۋمەتتىك عيماراتتار مەن جول جوندەۋگە جۇمسايتىنىن بەكىتتى. سونىمەن كەندى التايدىڭ جىلدىق بيۋدجەتى بيىل 120 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. ال بۇدان سەگىز جىل بۇرىن وبلىستىق بيۋدجەتتە نەبارى 17 ميلليارد تەڭگە قارجى بولعان. ەندەشە, كەمەلدەنىپ, ءوسىپ-وركەندەپ كەلە جاتقانىمىزدى وسى ءبىر كورسەتكىشتەن-اق اڭعارۋ قيىن ەمەس. ەلىمىز امان, تىنىشتىق پەن بەيبىتشىلىكتە جولىعايىق, اعايىن. ميحايل لابۋكوۆ, وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى, “پاراسات”, “قۇرمەت” وردەندەرىنىڭ يەگەرى. وسكەمەن. تابىستارىمىزعا بەرىلگەن جوعارى باعا بۇگىنگى وركەنيەتكە بەت العان قوعامدا ومىردەگى كۇن سايىنعى ىرگەلى ىستەر مەن جاڭالىقتاردان حاباردار بولۋ ءۇشىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ قىزمەتىنە جۇگىنەتىنىمىز انىق. كۇنى كەشە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلىمىزدىڭ ەقىۇ-داعى توراعالىق مىندەتىنە كىرىسۋىنە وراي ۇندەۋ جاريالادى. وندا قازاقستان­نىڭ ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا توراعا­لىق ەتۋىنە بايلانىستى وسى باعىتتا قولعا الىنعان جۇمىستار ەگجەي-تەگجەيلى ورتاعا سالىندى. ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ باستى باعىت­تا­رى مەن ەۋروپا تورىنە شىعۋى كورشىلەس مەملەكەتتەرمەن قارىم-قاتىناسى قامتىلىپ, ونىڭ باسىمدىقتارى ءتۇسىندىرىلدى. قازىرگى كەزدە ەل قاۋىپسىزدىگى نى­عايتىلىپ, ىشكى-سىرتقى ساياساتتاعى باعىتىمىز ايقىندالعان. سونداي-اق, ەكونوميكا, الەۋمەتتىك, عىلى­مي-تەحنيكالىق, مادەني سالالاردى دامىتۋ ماقساتىنداعى جۇمىستار با­رىنشا ورىستەتىلىپ, جىل سايىنعى جولداۋلاردا تياناعىن تاۋىپ كەلەدى. ۇندەۋدە ەلباسى قازاقستاننىڭ ەقىۇ-عا توراعالىق ەتۋى تۋرالى شەشىم قابىلدانعاننان-اق ونىڭ ەلىمىزگە تيگىزگەن جاقسى جاقتارى مول ەكەنىن ورتاعا سالدى. بۇگىندە الەم­دىك داعدارىستى حالىق باسىنان قينالماي وتكىزىپ, ەكونوميكانىڭ نەگىزدەرى نىعايا تۇسۋدە. قوعامداعى حالىقتىڭ ساياسي بەلسەندىلىگى ارتىپ, قۇقىقتىق مادەنيەتى جاندانا باستادى. ەۋروپا ءتورى ەلىمىز ءۇشىن وڭاي اشىلعان ەسىك ەمەس. ويتكەنى, قازاق­ستاننىڭ توراعالىققا قويىلاتىن بەيرەسمي تالاپتارعا بۇگىنگى ءمۇم­كىن­دىگى مول ەكەندىگى ايقىن اڭعا­رىل­دى. وتكەن ۋاقىتتا دەموكراتياسى نىعايعان, ەكونوميكاسى تۇراقتى ەلىمىز الەم الدىنداعى ءوز بەدەلىن مەي­لىنشە ارتتىردى. وسىلايشا تا­ريحى باي, بەدەلى جوعارى مەملە­كە­تىمىز قانداي ماسەلەدە دە ۇلكەن سەنىم, شىنايى قۇرمەتكە يە بولدى. جاڭا 2010 جىل ءبىز ءۇشىن وسىن­داي قۋانىشتى دا مارتەبەلى جاڭا­لىق­تارىمەن ەستە قالماقشى. ەلى­مىز­دىڭ باس گازەتى “ەگەمەن قازاق­ستان­نىڭ” بەتتەرىنەن ەلىمىزدىڭ ءتور­اعالىعىنا, ەقىۇ-عا قاتىستى ماتەريالدار مەن اقپاراتتاردى ءجى­بەرمەي وقيمىن. الەم نازارى قا­زاق­ستاننىڭ بۇگىنگى دامۋى مەن دە­موكراتيانى ورىستەتۋدەگى ىرگەلى ءىس­تەرىنە اۋعان. بۇعان دەيىن ۇيىم حات­شىلىعى جۇمىستارىن جاندان­دىر­سا, ەلىمىزدىڭ مادەنيەتى دە ەۋرو­پالىقتاردىڭ نازارىنا ۇسىنىلۋدا. وسىندايدا حالقىمىزدىڭ “بارما­ساڭ, كەلمەسەڭ جات بولاسىڭ” دەگەنى ەسكە تۇسەدى. تاۋەلسىز مەملەكەتى­مىز­دىڭ بۇگىنگى دامۋى مەن وسكەلەڭ مادەنيەتىن, سالت-ءداستۇرىن وزگەلەرگە تانىتۋدىڭ ءوزى دە ءبىر عانيبەت. بۇعان دەيىن ەلباسى اۆسترياعا بىرنەشە مارتە جۇمىس ساپارىن جالعاستىرىپ, ەكى ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناس قاي جاعىنان دا ناتيجەلى بولعانىن بىلەمىز. “ەۋرو­پاعا جول” باعدارلاماسى سول جۇ­مىس­تاردىڭ ۇتىمدى جالعاسى دەۋگە بولادى. قازاقستاندى 143 ەتنوس مەكەن­دەي­تىنىن ەسكەرسەك, بىزدەگى ەتنوسارا­لىق كەلىسىم, دوستىق قارىم-قا­تى­ناس قاي ەلدىڭ بولسا دا نازارىن وزىنە اۋدارىپ وتىر. مەملەكەت باس­شىسىنىڭ ءوزى قۇرعان قازاقستان حال­قى اسسامبلەياسى ورتاق شاڭى­راق­تاعى ەل بىرلىگى مەن ىنتى­ماق­تاستىعىنىڭ جاڭا ءبىر جەمىسى. مۇنى ءبارى ءشۇباسىز مويىنداپ, قازاقتان تاعىلىم الۋعا ۇمتىلۋدا. ۇندەۋدە ۇيىمعا توراعالىق ەتۋدىڭ بۇگىنگى كۇردەلى ۋاقىتتا ءوتىپ وتىرعانى اتاپ كورسەتىلىپ, ول ءبۇ­گىنگى قارجى داعدارىسى, ەنەر­گە­تي­كالىق, ازىق-ت ۇلىك تاپشىلىعىنىڭ قاۋىپتى كەزەڭگە جەتۋى, جاپپاي قى­رىپ-جوياتىن قارۋلاردى تاراتپاۋ, ادامزات قوعامىنىڭ بولاشاق قا­رىم-قاتى­ناسى جايلى ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن كۇتكەن كەزبەن تۇسپا-تۇس كەلگەندىگىن ەسكە سالدى. وسىنداي سىندارلى ساتتە بىلدىرىلگەن سەنىم ەلىمىز ءۇشىن بيىك مارتەبە, ەلباسىنىڭ سارابدال ساياساتى مەن كورەگەندىگىنە بەرىلگەن جوعارى باعا دەپ بىلەمىز. ەرجانبەك نۇربەكوۆ, وبلىس اكىمىنىڭ اپپارات جەتەكشىسى. الماتى وبلىسى.