اعارتۋشى رۋحىنا اس بەرىلدى

بيىل حالقىمىزدىڭ رۋحاني ءۇش بايتەرەگىنىڭ ءبىرى, كەمەڭگەر اعارتۋشى ىبىراي ءالتىنساريننىڭ تۋعانىنا 175 جىل تولدى. وسىعان وراي وبلىستا ءبىرشاما شارالار ۇيىمداستىرىلدى. كەمەل تۇلعانىڭ توبىل بويىنداعى كەسەنەسى قايتا سالىنىپ, اينالاسىنىڭ ينفراقۇرىلىمى, مۋزەيى جوندەلەتىن بولدى. بار قازاقتىڭ باس ۇستازىنا ارنالعان شارادان مەشىت تە تىس قالمادى. قوستاناي قالالىق مەشىتى ىبىرايدىڭ مەموريالدىق مۋزەيىمەن بىرىگىپ, اعارتۋشى رۋحىنا ارناپ اس بەرىپ, قۇران باعىشتادى. – قازاق دالاسىندا يسلام مەن حالقىمىزدىڭ ءداستۇر-سالتى جاراسىمدى ءورىلىپ, ءبىرىن-ءبىرى تولىقتىرا دامىپ وتىردى. اس بەرۋ, وندا ارۋاقتارعا قۇران باعىشتاۋ سول عۇرىپتاردىڭ ءبىرى. ءبىز دە سول ىزبەن قازاقتىڭ رۋحاني شىڭىنىڭ ءبىرى ىبىراي التىنسارين بابامىزعا اس بە­رۋدى ءجون كوردىك. وسى شاراعا دەمەۋشىلىك ەتكەن قارىنداسىمىز «وڭ قولىڭ بەرگەن ساداقانى سول قولىڭ كورمەسىن» دەگەن ۇلاعاتتى ءسوزدى ۇعىنىپ وسكەندىكتەن اتىن ايتپاۋدى ءوتىندى, – دەدى مەشىت يمامى شوقان قاجى ءامىرحانوۆ. اسقا جينالعان قوستاناي قالا­سىنداعى زيالى قاۋىم وكىل­دەرى, بالالار ءۇيىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى, مەكتەپ وقۋشىلارى التىنسارين تۋرالى ايتىلعان تاعىلىمدى اڭگىمەلەردىڭ دە كۋاسى بولدى. ءدىن – حالقىمىزدىڭ رۋحاني قۇندىلىقتارىنىڭ ءبىرى. «ءبىر اللاعا سىيىنىپ, كەل بالالار, وقىلىق!» دەپ بالالاردى بىلىمگە شاقىرعان اعارتۋشى «مۇسىلمانشىلىق تۇتقاسى» وقۋلىعىن دا جازعان بولاتىن. بىراق قاسيەتتى تاۋەلسىزدىگىمىز كەلگەنگە دەيىن كەمەڭگەردىڭ ءدىني كوزقاراستارى جاسىرىن ۇستالدى, ءتىپتى, ول تۋرالى الىپ-قاشپا اڭگى­مەلەر دە وقتىن-وقتىن گۋلەپ كەتەتىن. استا ەلىمىزگە تانىمال اقىن-جازۋشىلار, عالىمدار وزدەرىنىڭ ويلارىن ورتاعا سالدى. – رەسەي يمپەرياسى قازاق جەرىن تولىق باعىندىرعانشا يسلام ءدىنىنىڭ تارالۋىنا ەركىندىك بەرىپ, قامقورشىسى بولعانسىدى. ىبىراي سول كەزەڭدە ءومىر ءسۇردى, دىنىنەن بەزگەن جوق. اتامىز بوس ماقتاندى جەك كورگەن, ول ۇلتىنا, بار حالىققا جاناشىر, پايدالى ادام بولۋدى كوكسەيدى. مۇنى تالاي شىعارمالارىنان كورۋگە بولادى, – دەدى ىبىراي تۋرالى بىرنەشە كىتاپتىڭ اۆتورى سەرىكباي وسپانوۆ. ال ىبىرايتانۋ عىلىمىنا ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان قالقا­مان جاقىپ ۇستازدىڭ بار­لىعى 89 حاتىندا 36 رەت «قۇداي», 20 رەت «ءدىن» سوزدەرىن قولدا­ن­عانىن ايتتى. ى.التىنسارين ءومىرىنىڭ سوڭعى توعىز جىلىندا «اللا» ءسوزىن 26 رەت پايدالانىپتى. ونىڭ 14 ولەڭىنىڭ بەسەۋىندە 29 مارتە ءدىني تاقىرىپتاعى سوزدەر ايتىلادى. باسقوسۋدا مەكتەپ وقۋشى­لارى ىبىراي باباسىنا ارنا­عان وزدەرىنىڭ جۇرەكجاردى جىر­لارىن وقىدى. ال اعارتۋ­شى­نىڭ مەموريالدىق مۋزەيى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ۇيىم­داستى­رۋىمەن ساحنالىق قويىلىم كورسەتىلدى. وندا جاس ىبىرايدىڭ قازاق دالاسىندا مەكتەپ اشۋى بەينەلەنەدى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, «ەگەمەن قازاقستان» قوستاناي