سەنات توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ باستاعان قازاقستاننىڭ پارلامەنتتىك دەلەگاتسياسى قىتايعا رەسمي ساپارمەن باردى. ساپار اياسىندا ق.توقاەۆ قىتايدىڭ حالىقارالىق ماسەلەلەر ينستيتۋتىندا بولىپ, قحر عىلىمي قوعامداستىعىنىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەستى, دەپ حابارلايدى پارلامەنت سەناتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ق. توقاەۆ «قۇبىلمالى الەم: قازاقستاننىڭ كوزقاراسى» تاقىرىبى بويىنشا لەكتسيا وقىدى. توراعا الەم دامۋىنداعى نەگىزگى اعىمدارعا ەگجەي-تەگجەيلى توقتالدى جانە ەكى مەرەيتويلىق داتا: قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعى جانە ءبىزدىڭ مەملەكەتتەرىمىزدىڭ اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قاتىناستاردىڭ ورناعانىنا 25 جىل تولۋىنا وراي ەكىجاقتى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ كەلەشەگىنە ارنالعان بايانداما جاسادى. ق.توقاەۆتىڭ جەتەكشى قىتاي عالىمدارى مەن ساياساتتانۋشىلارى الدىندا قازاق جانە قىتاي تىلدەرىندە سويلەگەن ءسوزى زور ىقىلاس تۋعىزدى جانە قازىرگى زامانداعى حالىقارالىق احۋالعا تەرەڭ تالداۋ رەتىندە قابىلداندى.
«قازىرگى كەزدە پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جانە توراعا سي تسزينپين قامقورلىقتارى اياسىندا قازاقستان مەن قىتايدىڭ ەكىجاقتى قاتىناستارىنىڭ اۋقىمىنان دا كەڭ كولەمدى قامتيتىن جاڭا ءىرى جوبالار ىسكە اسۋدا. ول ترانسقۇرلىقتىق بايلانىستاردىڭ ەلەۋلى فاكتورىنا اينالدى. 2013 جىلى استاناعا ساپارى كەزىندە توراعا سي تسزينپين ەۋرازيا كەڭىستىگىندەگى ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستار ءۇشىن جاريا ەتكەن جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋى جوباسىنىڭ زور ماڭىزى بار. قازاقستان ءوز اۋماعىندا بۇل ءىرى جوبانى تولىقتاي ىسكە اسىرۋعا, ونىڭ ىشىندە ۇلتتىق دامۋ ستراتەگياسىمەن جانە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ ينتەگراتسيالىق باعدارلامالارىمەن ۇيلەستىرۋگە نيەتتەنىپ وتىر», - دەدى ق.توقاەۆ. سەنات توراعاسى مەملەكەتتىك «نۇرلى جول» ينفراقۇرىلىم دامۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ, باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي اۆتوموبيل ءدالىزىنىڭ قۇرىلىسى, ەۋرازيا جوعارى جىلدامدىقتاعى مۋلتيمودالدى ارنا جوباسى جانە باسقا دا ينفراقۇرىلىمدىق باعدارلامالار تۋرالى حاباردار ەتتى. ق.توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ەۋروپا مەن ازيا اراسىندا ماڭىزدى ءرول اتقاراتىن كولىك-لوگيستيكالىق حاب رەتىندە ودان ءارى دامي بەرەتىن بولادى. سەنات توراعاسى ءوز سوزىندە الەمدەگى ساياسي جانە ەكونوميكالىق جۇيەنىڭ وزگەرىستەرىندەگى قىتايدىڭ ءرولى ارتا تۇسكەنىن اتاپ ءوتتى. ق.توقاەۆ ايماقتىق قۇرىلىمدار ىقپالىنىڭ ۇلعايا تۇسۋىنە ەگجەي-تەگجەيلى توقتالدى. ولاردىڭ اراسىندا قازاقستان مەن قحر ءوزارا تىعىز بايلانىس ورناتقان شىۇ جانە اوسشك ەرەكشە ورىن الادى. ق.توقاەۆتىڭ پىكىرىنشە, اقش-تاعى پرەزيدەنت سايلاۋىنداعى د.ترامپتىڭ جەڭىسى ۇلتشىلدىق سەكىلدى قۇبىلىستىڭ ىشكى ساياسات سالاسىنان حالىقارالىق قاتىناستار الەمىنە شىققانىن كورسەتەدى, ونى ەۋروپا وداعىنان ۇلىبريتانيانىڭ شىعۋى مەن ەۋروپاداعى قازىرگى كەزدەگى اعىمداردان بايقاۋعا بولادى. توراعا كونفەسسيالار اراسىندا جانە دىندەر ىشىندە تەكەتىرەستەر ۋشىعىپ تۇرعان كەزدە قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرىنىڭ سەزىن شاقىرۋ تۋرالى باستاماسىنىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. عالىمدار قاۋىمى حالىقارالىق تەرروريزمگە قارسى كۇرەس ءۇشىن بارلىق مەملەكەتتەردىڭ كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرۋ قاجەتتىگى تۋرالى تۇجىرىمدى وڭ قابىلدادى. سەنات توراعاسى ءدال وسى جاعدايدا دۇنيەجۇزىلىك زۇلماتتى جەڭە الاتىنىمىزدى ايتا كەلىپ, جاھاندىق انتيتەرروريستىك جەلى قۇرۋ تۋرالى ن.نازارباەۆتىڭ ەرەكشە باستاماسىنىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. ول سونداي-اق يادرولىق قارۋسىزدانۋ جانە ونى تاراتپاۋ ءتارتىبىن نىعايتۋ جونىندەگى قازاقستاننىڭ قاعيداتتىق باعدارىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. ق.توقاەۆتىڭ پىكىرىنشە, بۇل وزەكتى ماسەلەگە الەمنىڭ بارلىق جەتەكشى مەملەكەتتەرى نازار اۋدارۋى ءتيىس, ويتكەنى, يادرولىق ماتەريالداردىڭ تەرروريستەردىڭ قولىنا ءتۇسۋى جاھاندىق اۋقىمداعى اپاتقا اكەلۋى مۇمكىن. ول سونداي-اق سولتۇستىك كورەياداعى يادرولىق سىناقتاردىڭ ورىنسىزدىعى تۋرالى دا ايتتى. سەنات توراعاسى قازاقستان امبەباپ ءارى بالاماسىز ۇيىم رەتىندە بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىن جان-جاقتى قولدايتىنىن ايتىپ, بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندە الداعى ەكى جىلدا قىتايمەن بەلسەندى ىنتىماقتاستىققا ءۇمىت ارتاتىنىن جەتكىزدى. قازاقستان سەناتورلارى ساپارىنىڭ باعدارلاماسىندا قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ, حالىق وكىلدەرىنىڭ بۇكىلقىتاي جينالىسىنىڭ باسشىلىقتارىمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋ جانە ءىرى ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە قارجى ورتالىعى – شەنچجەنگە بارۋ جوسپارى بار. قازاقستان دەلەگاتسياسىنىڭ قۇرامىنا سەناتورلار اقان بيجانوۆ, سەرىك جاقسىبەكوۆ, قايرات يششانوۆ, ەربولات مۇقاەۆ, تولەۋبەك مۇقاشەۆ جانە ۆلاديمير رەدكوكاشين ەندى.
