حالىقارالىق ساۋدادا دوللاردان باس تارتۋ مۇمكىن بە؟

كەشە تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايىپ ەردوعان بۇدان بىلاي رەسەيمەن, قىتايمەن جانە يرانمەن تەك وزدەرىنىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتالارندا عانا ساۋدا جاسايتىنىن مالىمدەگەن ەدى. بۇل تۇرعىدا رەسەي مەن تۇركيا اراسىندا بارلىق ساۋدا تۇرلەرىندە تەك رۋبل جانە ليرامەن عانا ساۋدا جاساۋ كەلىسىمدەرى قولعا الىنۋدا. سونىمەن قاتار يراننىڭ تاياۋدا عانا ەنگىزگەن ۆاليۋتالىق ساياساتى, سونىڭ ىشىندە حالىقارالىق ساۋدادا اقش دوللارىن مۇلدە پايدالانباۋ تۋرالى باستاماسى كوپكە ۇلگى بولۋدا. وسى ورايدا يران قىتايمەن يۋان ارقىلى ەسەپتەسىپ, ال رەسەيدەن ساتىپ العان تاۋارىن رۋبلمەن تولەۋدە جانە جاپونيامەن اراداعى ساۋدا-ساتتىقتا يەن قولدانىلادى. ماسەلەگە قاتىستى الەمدىك ساراپشىلار حالىقارالىق ساۋدادا دوللارسىزداندىرۋ ساياساتىنىڭ بولاشاعى بار-جوعى تۋرالى investing.com باسىلىمىندا ءوز ويلارىمەن بولىسكەن ەدى. ەۋرازيالىق دامۋ بانكىنىڭ ينتەگراتسيالىق زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتور ورىنباسارى ميحايل ديميدەنكو ءدال قازىر حالىقارالىق ساۋدادا دوللاردان تۇبەگەيلى باس تارتۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنىن ايتادى. "بىرىنشىدەن, - دەيدى ديميدەنكو, - دوللار الەمنىڭ وزگە ۆاليۋتالارىنا قاراعاندا ەڭ تۇراقتى ۆاليۋتالاردىڭ ءبىرى. كونتراگەنتتەر بۇل تۇرعىدا دوللارمەن ساۋدا جاساي وتىرىپ ۆاليۋتا باعامىنان كەلەتىن قاتەرلەر مەن تاۋەكەلدەردەن ساقتاندىرىلعان بولادى. ەكىنشىدەن, كوپتەگەن الەمدىك باعالار تەك دوللارمەن عانا بەلگىلەنەدى. تيىسىنشە, بۇل ۆاليۋتامەن ساۋدا جاساۋ ساياساتكەرلەر ءۇشىن بولماسا دا, نارىقتىڭ ناقتى قاتىسۋشى ساۋداگەرلەرى ءۇشىن وتە ءتيىمدى. ۇشىنشىدەن, دوللارعا دەگەن سەنىم جوعارى. ال وزگە ۆاليۋتالارعا كوشۋ ءۇشىن الدىمەن ول ۆاليۋتا تۇرلەرى جىلدار بويى ءوزىنىڭ ومىرشەڭدىگىن دالەلدەۋى كەرەك," - دەيدى ەۋرازيالىق دامۋ بانكىنىڭ وكىلى. ميحايل ديميدەنكونىڭ پىكىرىنشە, ۇلتتىق ۆاليۋتانى حالىقارالىق ساۋداعا شىعارۋ مەن دوللارسىزداندىرۋ ساياساتى ەكى بولەك دۇنيە. باستاپقىدا ءار ەلدىڭ ءوزىنىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسىن اينالىمعا ەنگىزۋگە مۇمكىندىگى بولعانىمەن, بەلگىلى ءبىر دەڭگەيگە جەتكەننەن كەيىن ۇلتتىق ۆاليۋتانى حالىقارالىق ساۋدا قۇرالى رەتىندە ۇستاپ تۇرۋ تەحنيكالىق تۇعىدا مۇمكىن بولماي قالادى. ويتكەنى, ەكونوميكانىڭ سۋبەكتىلەرى, ياعني جەكە مەنشىك كومپانيالار مەن نارىقتاعى ساۋداگەرلەر جۇمىسى ءۇشىن بۇل ءتىپتى ءتيىمسىز. ال مەملەكەتتەر وزدەرىنىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسىنىڭ بەدەلىن ارتتىرعىسى كەلسە, الدىمەن ينفلياتسيانى ازايتىپ, كوپشىلىكتىڭ وعان دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋى ءۇشىن جۇمىس ىستەۋى كەرەك. ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, قازاقستاندا دا بىرەر جىل بۇرىنعى تەڭگە باعامىنىڭ ەركىن اينالىمعا جىبەرىلگەنىنەن كەيىن ۇلتتىق بانك ەلدە دوللارسىزداندىرۋ ساياساتىن قولعا العان. ناتيجەسىندە ىشكى نارىقتاعى جىلجىمايتىن م ۇلىكتىڭ باعاسىنىڭ تۇراقتالۋىنا الىپ كەلىپ, ەكونوميكاعا وڭ اسەرىن تيگىزگەن. ال رەسەيدەگى دوللارسىزداندىرۋ ساياساتى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ وزگە ەلدەرىمەن, تمد جانە شىعىس ەۋروپا ەلدەرىمەن سالىستىرعاندا ايتارلىقتاي جوعارى دەڭگەيدە ەمەس. وعان سەبەپ ءبىرىنشى كەزەكتە سىرتقى ساۋدادا دوللارعا دەگەن تاۋەلدىلىكتىڭ جوعارىلىعى.