16 قىركۇيەك, 2011

جاراسىمدى كورشىلەر – سەنىمدى ارىپتەستەر

430 رەت
كورسەتىلدى
14 مين
وقۋ ءۇشىن
كەشە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ استراحان قالاسىنا بارىپ, قازاقستان مەن رەسەيدىڭ ايماقارالىق VIII ىنتىماقتاستىق فورۋمىنا قاتىستى استراحان – قازاقستان ءۇشىن جات ءوڭىر ەمەس. وسى ءوڭىردىڭ تو­پى­را­عىندا قازاقتىڭ كۇي ونەرىنە وشپەس مۇرا قالدىرعان قۇرمان­عا­زى ساعىرباي ۇلى مەن ەل تا­ريحىندا وزىندىك ورنى بار بوكەي ورداسىن قۇرۋشى بوكەي حان ءماڭ­گىلىك تىنىستاپ جاتىر. بۇل كۇن­دە­رى رەسەيدىڭ وسى وڭىرىندە 150 مىڭنان استام قانداسىمىز تۇرا­دى. رەسەي اۋماعىندا بولعانىمەن تاريحي اتامەكەنىنەن تابان اۋدار­ماعان قانداستارعا ەلباسىنىڭ دا ىقىلاسى ەرەكشە. كەشە قازاق­ستان مەن رەسەيدىڭ ايماقارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىنا قاتى­سۋ ءۇشىن استراحان قالاسىنا كەلگەن ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تى رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى دميتري مەدۆەدەۆ ۇشاق تراپىنان ارنايى كۇتىپ ال­دى. مەملەكەت باسشىلارىنىڭ ەكى­جاقتى كەزدەسۋىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆ الدىمەن رەسەيلىك ءارىپ­تەسى دميتري مەدۆەدەۆتى تۋعان كۇنى­مەن قۇتتىقتاپ, رەسەي ەلىنىڭ كەلەشەگى, قازاقستانمەن ىنتى­ماق­تاس­تىقتى كەمەلدەندىرە ءتۇسۋ با­عىتىنداعى ەڭبەگىنە تابىس تىلەدى. ەكىجاقتى كەزدەسۋدە قازاقستان مەن رەسەيدىڭ 2011-2012 جىل­دار­عا ارنالعان بىرلەسكەن ءىس-قيمىل­دار جوسپارىنىڭ كەيبىر تارماق­تا­رىنىڭ ورىندالۋ بارىسى, وتىن-ەنەرگەتيكالىق كەشەنىن دا­مى­تۋ, كەدەن وداعىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىن بىرلەسە پايدالانۋدىڭ شارتتىق-قۇقىقتىق بازاسىن جەتىلدىرۋ, ترانسشەكارالىق سۋ نى­سان­دارىن پايدالانۋ جانە قورعاۋ, سونداي-اق, ينتەگراتسيالىق بىرلەستىكتەر شەڭبەرىندەگى حالىق­ارا­لىق ماسەلەلەر تالقىلاندى. رەسەي پرەزيدەنتى د.مەدۆەدەۆ ەكى­جاق­تى كەزدەسۋدە تامىز ايىندا وتكىزىلگەن بەيرەسمي سامميت بىرنەشە حالىقارالىق ماسەلەلەردىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋعا ارقاۋ بول­عا­نىنا توقتالدى. ول سونىمەن قا­تار, ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ ماسكەۋدە وتەتىن ۇقشۇ سامميتىنە قاتىسۋىن قالايتىنىن جەتكىزدى. جالپى, قازاقستان مەن رەسەي­دىڭ ءبىر-بىرىمەن ىنتىماقتاستىق بايلانىسىنىڭ تامىرى تىم تە­رەڭدە جاتىر. ەكى ەلدىڭ ەجەلدەن قالىپتاسقان كورشىلىك حاقى ءوز الدىنا, تاۋەلسىزدىك جەلىسى تارتى­لى­سىمەن, 1992 جىلعى 25 ما­مىردا قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن رەسەي فەدەراتسياسى ارا­سىن­داعى ءوزارا دوستىق پەن ىنتى­ماق­تاستىق, سونىمەن بىرگە, ءبىر-بىرىنە كومەك بەرۋ جونىندە كەلىسىمگە قول قويىلعان. ەجەلگى كورشى مەم­لە­كەتتەردىڭ ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناسى دا سول جىلدىڭ قازان ايى­نان تامىر تارتادى. سودان بەرگى 20 جىلعا جۋىقتاعان كەزەڭ­دە قازاقستان-رەسەي قارىم-قاتى­ناسى بيىك دەڭگەيگە كوتەرىلدى. ەكو­نوميكانىڭ بارلىق دەرلىك سا­لا­سىندا, سونىڭ ىشىندە, مۇناي-گاز ونەركاسىبى, وتىن-ەنەرگە­تي­كا­سى, عارىش, بانك سەكتورىن دامى­تۋ سەكىلدى جەتەكشى سالالاردى ءور­كەندەتۋگە باسىم باعىت بەرىلىپ كەلەدى. كەزىندە قازاقستاننىڭ رەسەيدەگى, رەسەيدىڭ قازاقستانداعى جىلى وتكىزىلدى. ەكونوميكالىق, ءارىپ­تەستىك, ىسكەرلىك بايلانىس­تار­دىڭ بۋىنىن بەكىتە ءتۇسۋ ماق­سا­تىندا ۇكىمەتارالىق كوميسسيالار جۇمىس جاسايدى. بۇل كۇندەرى ەكى ەلدىڭ ارا­سىن­دا شەشىمىن تاپپايتىن ماسەلە جوق دەۋگە نەگىز بار. بۇرىن ءاسى­رەسە, ەكى مەملەكەتتىڭ شەكارالاس وڭىرلەرىندە كەزدەسەتىن ترانس­شە­كا­رالىق ماسەلەلەردى وڭ شەشۋگە باتىل قادامدار جاسالدى. وسى ورايدا قازاقستان مەن رەسەي پرە­زيدەنتتەرىنىڭ قاتىسۋىمەن جىل سايىن شەكارالاس وڭىرلەردىڭ ىن­تى­ماقتاستىق فورۋمى وتەدى. بۇل فورۋمدى وتكىزۋدىڭ وزىندىك ما­ڭىزى ايرىقشا. الدىمەن, ارينە, قازاقستان-رەسەي اراسىنداعى سترا­تەگيالىق ارىپتەستىكتى ودان ءارى تەرەڭدەتۋ بولسا, ەكىنشىدەن, شەكارالاس وڭىرلەردىڭ ساۋدا-ەكونو­ميكالىق بايلانىسىن جەتىلدىرۋ. ۇشىنشىدەن, ترانسشەكارالىق جو­با­لاردى بىرىگىپ ىسكە اسىرۋ, سون­داي-اق, شەكارالاس وڭىرلەر ارا­سىن­داعى تىكەلەي تاسىمال باعى­تىن قالىپتاستىرۋ. ويتكەنى, تمد ەلدەرىمەن شەكتەسەتىن رەسەي فە­دەراتسياسىنىڭ 27 سۋبەكتىسىنىڭ ون ەكىسى قازاقستاننىڭ 7 وب­لى­سى­مەن شەكتەسىپ جاتىر. سول سەبەپتەن, قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇسىنىسىمەن 2003 جىلى العاش رەت ەكى ەلدىڭ شەكارالاس ءوڭىر­لە­رى­نىڭ فورۋمى ومبى قالاسىندا وتكىزىلدى. بۇدان ءبىر جىلدان كەيىنگى فورۋم قازاقستاندا جال­عا­سىپ, كەيىننەن مۇنداي فورۋمدى ءوت­كىزۋدىڭ ماڭىزى ايقىندالا ءتۇس­تى. ال 2008 جىلى اقتوبەدە وتكەن شەكارالاس وڭىرلەر فورۋمىندا وعان قاتىسۋشىلار قاتارى ەداۋىر تولىقتى. قازاقستان جاعىنان استانا جانە الماتى قالا­لارى­مەن, قاراعاندى وبلىسىمەن, رەسەيدەن بۇعان ماسكەۋ, سانكت-پەتەربۋرگ قالالارى, سۆەردلوۆ وبلىسى مەن تاتارستان رەس­پۋب­ليكاسى قوسىل­دى. ءسويتىپ, ەندى قازاقستاننان 8 وبلىس, رەسەيدەن 13 سۋبەكتى قا­تىساتىن بۇل باس­قوسۋ ايماق­ارا­لىق ىنتىماق­تاس­تىق فورۋمى دەگەن مارتەبەگە يە بولدى. ءار جىل سايىن وتەتىن فورۋمدا كوتەرىلەتىن ماسەلەلەردىڭ ما­ڭىز­دىلىعىنا باسىم باعىت بەرىلەدى. ءار فورۋمنان سوڭ ەكى ەلدىڭ ارىپتەستىك بايلانىسى كەڭەيە ءتۇ­سىپ, ءوزارا تاۋار الماسۋدىڭ جان­دان­عانى مىنا ءبىر دەرەكتىڭ وزىنەن بايقالادى. ماسەلەن, 2010 جىلى قازاقستان-رەسەي ىنتى­ماقتاس­تى­عىنىڭ ناتيجەسىندە ساۋدا اي­نا­لى­مى 27,8 پايىزعا ءوسىپ, 15,8 ميلليارد اقش دوللارىن قۇرا­عان. دەمەك, بۇل قازاقستان-رەسەي ىنتىماقتاستىعى جاڭا بەلەستەرگە كوتەرىلگەنىنىڭ تاعى ءبىر ايقىن دالەلى بولماق. جىل اياعىنا دەيىن ەكى ەلدىڭ ساۋدا اينالىمى 20 ميلليارد دوللاردان اسىپ قالۋى عاجاپ ەمەس. كورشىلەس ەلدەردىڭ ىنتىماقتاستىعى تەك ەكونو­مي­كا­لىق بايلانىستاردى جاندان­دى­رۋ­دا عانا ەمەس, وزگە دە سالالاردا باي­قالادى. بۇل كەشە استراحان قالاسىندا وتكەن قازاقستان مەن رەسەيدىڭ شەكارالاس وڭىرلەرىنىڭ VIII ايماق­ارا­لىق ىنتىماق­تاس­تىق فورۋمىندا تالقىلانعان ءما­سە­لەلەردىڭ ما­ڭىز­دىلىعىمەن تا­عى ءبىر رەت اي­شىقتالا ءتۇستى. – ءبىزدىڭ فورۋم – بۇرىنعى كە­ڭەس­تىك كەڭىستىكتەگى ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا ءتيىمدى قادامنىڭ بىرەگەي ۇلگىسى. ول ايماقتاردى جاقىنداستىرۋ ارقى­لى كەدەن وداعىن قۇرۋدا دا پاي­دالى مەحانيزم بولا الدى, – دەدى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى. – ەندى ءبىر­تۇتاس ەكونوميكالىق كەڭىستىكتەن ەۋرازيا ەكونوميكالىق وداعىنا قاراي قادام باسۋ كەرەك. بۇگىن كەزەكتى فورۋم وتكىزىلىپ وتىرعان اس­تراحان قالاسىن «ەدىلدىڭ ۆەنە­تسياسى» دەپ تەگىن اتامايدى. بۇل – ونەركاسىبى قارقىندى دامىعان, ءوزىن­دىك تاريحى, كەلىستى مادەنيەتى دە بار شىن مانىندەگى ەۋرازيالىق قالا. بۇل وڭىردە بىرنەشە ۇلت پەن كون­فەسسيا وكىلدەرى تاتۋ-ءتاتتى ءومىر سۇرسە, بۇل جەردە ءبىزدىڭ تاريحي ءھام مادەني تامىرىمىز بىتە قايناسقان. ەلباسى بۇدان ءارى ايماق­ارا­لىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىنىڭ ماڭىزىنا ايرىقشا توقتالدى. بۇل فورۋم, دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ, پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتە ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى دا­مى­تۋدىڭ جارقىن مىسالى بولا الادى. كەدەن وداعىن قۇرۋدا, سو­نى­مەن بىرگە, ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ وڭىرلەرىن ءبىر-بىرىنە جاقىن­داس­تى­را العان ەڭ ءتيىمدى تەتىك بولدى. قازىر كەدەندەگى جانە ساۋدا سا­لا­سىنداعى بارلىق كەدەرگىلەر الى­نىپ تاستالدى. ءبىرتۇتاس ەكونو­مي­كالىق كەڭىستىك قۇرۋدىڭ قالىپتى قاعيدالارى جاساقتالۋدا. بۇل ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ اراسىنداعى تاۋ­ار اينالىمىنىڭ وسىمىنەن باي­قالادى. بيىلعى ءبىرىنشى جار­تى­جىلدىقتىڭ وزىندە تاۋار اينا­لىمى 40 پايىزعا ارتىپ, 11,5 ميل­ليارد دوللاردى قۇرادى. ال فورۋمنىڭ كۇن تارتىبىنە شى­عارىلعان نەگىزگى تاقىرىپقا ويىس­قاندا, الدىمەن مىنا ماسە­لە­گە باسا نازار  اۋدارىلدى. بۇل – ترانس­شە­كارالىق سيپاتتاعى ءتو­تەن­شە جاعدايلارعا بىرلەسە دەن قويۋ. بۇعان نازار اۋدارۋدىڭ بىرنەشە سەبەبى بار. قازىر الەمدە تەحنوگەندىك اپاتتارعا, سوڭى ءۇل­كەن زارداپتار مەن شىعىنعا ۇشى­راتقان تابيعاتتىڭ توسىن قۇبى­لىسى ازاي­ماي وتىر. بۇل كوپتەگەن ەل­دەر­دىڭ ەكونوميكالىق, الەۋمەت­تىك جانە دەموگرافيالىق الەۋەتى­نە وراسان زور زاردابىن تيگىزۋدە. سول سەبەپتەن, تەك قۇتقارۋشى­لار­دىڭ عانا ەمەس, ءتيىستى ورگاندار مەن قىزمەتتەردىڭ ءوزارا بىرلەسە ارەكەت ەتۋ قاجەتتىلىگىن العا تار­تادى. قازاقستان دا, رەسەي دە ءتو­تەنشە جاعدايلاردا جەدەل ارەكەت ەتۋدە تولىمدى تاجىريبە جيناق­تاعان. رەسەي – قازاقستانمەن ونەر­كاسىپتىك اپاتتاردىڭ, توتەن­شە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جانە ولاردىڭ زارداپتارىن جويۋ جونىندەگى كەلىسىم جاساعان ال­عاش­قى مەملەكەت. قازاقستاندىق جانە رەسەيلىك قۇتقارۋشىلار تمد كۇشتەرىنىڭ كورپۋسىنا مۇشە رەتىندە كىرەدى. سونىمەن بىرگە, ۇجىم­دىق قاۋىپسىزدىك شارتى ۇي­ىم­نىڭ قۇرامىنا دا مۇشەلىككە قابىلدانعان. ەكى ەلدىڭ قۇتقارۋ­شى­لارىندا ترانسشەكارالىق ءتو­تەنشە جاعدايلار تونگەن ساتتە بىرلەسىپ ارەكەت ەتۋدىڭ جوسپار­لا­رى بار. ماسەلەن, وتكەن جىلى پاۆلودار وبلىسى مەن التاي ءول­كەسىندەگى تابيعي ورتتەردى ءسوندىرۋ كەزىندە ترانسشەكارالىق توتەنشە جاع­داي­لار جونىندەگى جەدەل اقپا­رات ال­ماسۋدىڭ تيىمدىلىگى ايقىن­دالدى. – توتەنشە جاعدايلاردىڭ ال­دىن الۋ جانە ولاردى جويۋداعى ءبىزدىڭ ەلدەردىڭ ىنتىماقتاس­تى­عىن ودان ءارى نىعايتا بەرۋ قاجەت. بۇل ءبىزدىڭ ايماقتاعى تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتىڭ ماڭىزدى شار­تى, – دەپ اتاپ ءوتتى پرەزيدەنت نۇر­­سۇل­تان نازارباەۆ. – بۇل وراي­دا قا­زاق­ستان مەن رەسەيدىڭ ۇستانعان باعىتى ايقىن. الداعى ۋاقىتتا دا توتەنشە جاعداي­لار­دىڭ ال­دىن الۋ جانە ونى بول­دىر­ماۋ ءۇشىن ءبىز بىرلەسكەن ءىس-قي­مىل­دارى­مىز­دى جانداندىرا ءتۇ­سۋى­­مىز قاجەت. بۇل – شەكارالاس ءوڭىر­لەردىڭ قاۋىپ­سىزدىگى مەن تۇ­راق­­تىلى­عى­نىڭ كەپىلى ءۇشىن ەڭ قا­جەت قادام. نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسى ورايداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ باس­­تى باعىتى رەتىندە توتەنشە جاعدايلاردى باعدارلاۋ جانە مونيتورينگ جۇرگىزۋدىڭ بىرلەسكەن جەلىسىن قۇرۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيدى. بۇل باعىتتاعى جۇمىستى جەتىلدىرۋ ءۇشىن توتەنشە جاعدايلار بولۋى مۇمكىن اۋماقتاردىڭ عا­رىش­تان تۇسىرىلگەن كارتاسىن جا­ساق­تاۋ قاجەت. ءبىزدىڭ قۇتقارۋشى قىزمەتتەرىمىز ءۇشىن ورمان جانە دالا ورتتەرى, ترانسشەكارالىق وزەن­دەردە, كاسپي تەڭىزى اكۆا­تو­رياسىندا بولۋى مۇمكىن سۋ تاس­قى­نى كۇتپەگەن اپاتتاردىڭ قاتا­رى­نا جاتقىزىلماۋى ءتيىس, دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. «تىرشىلىك ءۇشىن سۋدىڭ ماڭىزى ايرىقشا بول­عاندىقتان, وعان تەك تاۋار رەتىندە عانا قاراماۋ قاجەت» دەپ ءتۇيىن جاساعان ەلباسىنىڭ جايىق وزەنى سەكىلدى ترانسشەكارالىق سۋ كوزدەرىن قورعاۋ جونىندەگى ۇسى­نىسىنا رەسەي پرەزيدەنتى دميتري مەدۆەدەۆ قولداۋ ءبىلدىردى. وسى ورايدا ازاماتتىق قورعا­نىس­تى جانداندىرۋ ماقساتىندا عى­لى­مي الەۋەت پەن وسى زامانعى جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ەكى ەل ىنتىماقتاستىعىنىڭ, ءارىپ­تەس­تىك سەرىكتەستىگىنىڭ باستى تار­ماعى بولۋى قاجەتتىگىنە نازار اۋدارىلدى. قازاقستان ءۇشىن تابيعي-تەح­نو­گەندىك تاۋەكەلدى, جەر سىلكىنىسىنىڭ بولۋ ىقتيمالدىعىن قىسقا مەرزىمدە باعدارلاي الۋ جونىندەگى يننوۆاتسيانىڭ ماڭىزى ارتىپ وتىر. ارينە, وسى ماقساتتاعى جۇ­مىستىڭ قارقىن الۋى مامان­دار­دىڭ بىلىكتىلىگىمەن ۇشتاساتىن­دى­عى داۋسىز. سوعان بايلانىستى قا­زاقستان وسى سالاعا جوعارى ءبىلىمدى ماماندار دايارلاۋ جانە ولار­دىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدى باستى ماقسات ەتىپ قويىپ وتىر. قازىرگى ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە قا­را­عاندا, الەمدە بولاتىن تەحنوگەندىك اپاتتار مەن جويقىن زا­لالداردىڭ 70 پايىزى ادام فاك­تو­رىمەن بايلانىستى بولاتىن­دىعى دالەلدەنىپ وتىر. بۇل كور­سەتكىشتى تومەندەتۋ بىلىكتى ماماندار دايارلاۋمەن تىعىز باي­لانىستى بولاتىندىعى داۋ تۋ­دىرمايدى. ماماندار بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋمەن بىرگە, قۇت­قارۋ­شى­لار­دىڭ, ءورت ءسوندىرۋشى­لەر­دىڭ, ديس­پەتچەرلەر مەن وپەراتور­لار­دىڭ بەدەلىن كوتەرۋدىڭ دە قاجەت­تىلىگى قوزعالىپ قالدى. ءويت­كەنى, اتالعان كاسىپ يەلەرى جونىندە تولىق اقپارات بەرىلمەيتىنى ءوز الدىنا, وسى سالاعا ماماندان­عان­دار, ولاردىڭ جەتىستىكتەرى ءجونىن­دە كوپ ايتىل­ماي كەلەدى. – ءبىز ايماقارالىق ىنتىماق­تاس­تىقتى نىعايتا تۇسۋگە كەلىستىك. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى اتاپ ءوت­كەندەي, بۇل ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى. بىزگە ەكى­جاقتى قاتىناستارعا, ايماق­ارا­لىق قاتى­ناستارعا مىندەتتى ءتۇر­دە نازار اۋدارۋ قاجەت, – دەدى رەسەي پرەزيدەنتى دميتري مەدۆەدەۆ. قازاقستاننىڭ توتەنشە جاع­داي­لار ءمينيسترى ۆلاديمير بوجكو, رەسەيدىڭ ازاماتتىق قورعا­نىس, توتەنشە جاعدايلار جانە اپات­تاردىڭ زاردابىن جويۋ ءىسى جونىندەگى ءمينيسترى سەرگەي شويگۋ, باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆ, استراحان وبلىسىنىڭ گۋبەر­نا­تو­رى الەكساندر جيلكين ترانس­شە­كارالىق سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلاردا بىرلەسە ارەكەت ەتۋ­دىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. مەملەكەت باسشىلارىنىڭ قا­تى­سۋىمەن ەكى ەلدىڭ ىنتىماق­تاس­تىعىن ودان ءارى نىعايتا تۇسۋگە تىڭ سەرپىن بەرەتىن ماڭىزدى ءۇش قۇجاتقا قول قويىلدى. بۇل قۇ­جاتتار نەگىزىندە بىرىنشىدەن, قا­زاقستان-رەسەي ۇكىمەتتەرى اراسىن­دا «التاي» ترانسشەكارالىق رە­زەر­ۆا­تىن قۇرۋ تۋرالى كەلىسىم جاسالدى. ەكىنشىدەن, قازاقستان-رەسەي ارا­سىن­دا 2012-2017 جىل­دارعا ارنال­عان وڭىرارالىق جانە شەكارا ما­ڭىن­داعى ىنتىماقتاس­تىق باعدار­لاماسى بەكىتىلدى. ءۇشىن­شىدەن, قا­زاقستان–رەسەي مەم­لەكەتتىك شەكاراسى ارقىلى وتكىزۋ پۋنكتتەرى تۋرالى كەلىسىمگە وزگە­رىس ەنگىزىلمەك. سوڭعى قۇجاتقا بايلانىستى ناقتىلاي ايتار بول­ساق, ەكى ەل ۇكىمەتتەرىنىڭ كەلىسىمى 1998 جىلعى 23 جەلتوقساندا جا­سالعان ەكەن. – ءبىزدىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى كەز­دەسۋلەرىمىز – جاڭا جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا, ناقتى كەلىسىمدەردى بەكىتۋگە جاسالعان وڭ قادام, – دەدى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ فورۋمنان كەيىن جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا. – ءبىز بۇگىن ەكى ەلدىڭ بارلىق سالالار بويىنشا بىرلەسكەن ءىس-قيمىلىنىڭ كەلەشەكتەگى باعدارى تۋرالى تال­قى­لادىق. اسىرەسە, عارىشتان زەرتتەۋ جۇرگىزۋ, كولىك ينفرا­قۇرى­لى­مى, وتىن-ەنەرگەتيكا كەشەنى, ترانس­شەكارالىق سۋ كوزدەرىن قور­عاۋ جانە ءتيىمدى پايدالانۋ قاجەت دەيتىن ماسەلەلەرگە باسىمدىقتار بەرىلدى. ءبىزدىڭ ينتەگراتسيالىق باي­لانىستارىمىز تەرەڭدەي بەرەدى. يننوۆاتسيالىق بايلانىس­تارى­مىز دا نىعايا تۇسەدى. كەلەسى جى­لى ەكى ەل اراسىنداعى دوستىق, ىنتىماقتاستىق پەن ءوزارا كومەك تۋرالى كەلىسىمنىڭ جانە مەملەكەتتەر اراسىنداعى ديپلوماتيا­لىق قاتىناستاردىڭ ورناعانىنا 20 جىل تولادى. مەن ءبىزدىڭ ۇكى­مەت­تەرگە وسى مەرەيتويلىق كۇن­دەر­گە ارنالعان شارالاردى وتكىزۋ تۋرالى ۇسىنىستار ەنگىزىپ, كەلىسۋدى ۇسىنامىن. شىندىعىندا, قازاقستان مەن رەسەيدىڭ شەكارالاس وڭىرلەرى ارا­سىنداعى ىنتىماقتاستىق بايلا­نىس بۇرىنعى جاراسىمدى كور­شى­لىك دەڭگەيىندە قالماي, ەندىگى كە­زەڭ­دە سەنىمدى ارىپتەستىككە ۇلاس­قاندىعىن بايقاتتى. جولداسبەك شوپەعۇل, «ەگەمەن قازاقستان – استراحاننان. ----------------------------------------- سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.
سوڭعى جاڭالىقتار

شىمكەنتتە گاز قۇبىرىنان ءورت شىقتى

توتەنشە جاعداي • بۇگىن, 16:35