تاربيە باسى – تالبەسىك استانامىزدا بالاباقشا تاپشىلىعىن ءسال دە بولسا كەمىتكەن, جەكەمەنشىك بالاباقشانىڭ ءبىرى, الپىس ورىندى “اققاينار” بالاباقشاسى بولدى. ول استانادا 9 جىل بويى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا قىزمەت كورسەتىپ كەلە جاتقان “بوستون-نس” جشس – مەملەكەتتىك قازاق ءتىلىن ءارى شەت تىلدەرىن وقىتۋدان الدىڭعى قاتاردا كەلە جاتقان كومپانيا نەگىزىندە 2007 جىلى اشىلعان بولاتىن. قازىرگى تاڭدا “اققاينار” اعىلشىن ءتىلىن تەرەڭدەتىپ وقىتاتىن قازاق بالاباقشاسى رەتىندە تاربيە مەن ءبىلىم بەرۋدە, بالانى جاس ەرەكشەلىگىنە قاراي دۇرىس قالىپتاسۋىنا كوڭىل ءبولىپ وتىرعان پەداگوگيكالىق ۇجىم سانالادى.
ەلىمىز ەگەمەندىگىن الىپ, حالقىمىز ەڭسەسىن كوتەرىپ كەلە جاتقان كەزەڭدە مۇحتار اۋەزوۆتىڭ: “ەل بولامىن دەسەڭ, بەسىگىڭدى تۇزە” دەگەن ءسوزى كوكەيىمدە تۇرۋشى ەدى. قازاعىمىزدىڭ قاراكوز بالالارىنا حالقىمىزدىڭ باي سالت-ءداستۇرىن, ادەت-عۇرپىن, اجەلەرىمىزدىڭ ايتاتىن وسيەت سوزدەرىن, جۇرەكتەرىنە مەيىرىمدىلىك پەن يماندىلىقتى, ىزگىلىك پەن ادامگەرشىلىكتى جەتكىزە الساق ەلىمىزدىڭ بولاشاعىنا ۇلكەن ۇلەس قوسقانىمىز بولار ەدى-اۋ. “اققاينار” بالاباقشاسىندا وسى ويدى جۇزەگە اسىرۋعا بايلانىستى بىرقاتار ءىس-شارالار جۇرگىزىلىپ جاتىر. ەڭ الدىمەن, “اس – ادامنىڭ ارقاۋى” دەمەكشى, بالانىڭ دۇرىس جەتىلىپ, دەنساۋلىعىنىڭ ساقتالۋىنا مۇندا جەتكىلىكتى كوڭىل بولىنەدى. كۇنىنە بەس مەزگىل تاماق بەرىلىپ, ونىڭ قۇرامىنا ۇلتتىق تاعامدارىمىز: باۋىرساق, تارى, تالقان, قۇرت, قىمىز ەنگىزىلىپ وتىر. تاعام تۇرلەرىنىڭ بارلىعى قالالىق سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق مامانداردىڭ قولداۋىمەن سانيتارلىق-گيگيەنالىق تالاپقا ساي بولعانى قاتاڭ قاداعالانۋدا. ءبىلىم بەرۋ دەپارتامەنتىنىڭ بيىلعى وقۋ جىلىنان باستاپ ەنگىزىلگەن جاڭا مەملەكەتتىك ستاندارت – “زەرەك بالا”, “بالبوبەك” باعدارلاماسىنىڭ جاڭارتىلعان ءتۇرى بويىنشا ساباق وتۋدە. تاربيەلىك ءمانى ايتارلىقتاي شارالار اتا-انالاردىڭ ريزاشىلىعىن تۋعىزۋدا. سونىڭ ءبىرى – “استىققا باي – التىن كۇز” مەرەكەسى. مەرەكەنىڭ باستى ماقساتى – استىعى مول كۇز كەزەڭىنىڭ بەرەكەسىن, بايلىعىن بالالارعا كورسەتۋ, ەگىن ەگىپ, استىعىن جيناعان ديقانشى ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى – ناننىڭ داستارقانعا قالاي كەلەتىنىن كورسەتە ءبىلۋ. وسى مەرەكەگە وراي زال لايىقتى بەزەندىرىلىپ, ساحنا تورىندە جايقالعان التىن بيداي مەن كوز قۋانتار جەمىستەر مەن كوكونىستەردىڭ سۋرەتتەرى ءىلۋلى تۇردى. بالالار كەزەك-كەزەك ساحناعا شىعىپ, ونەر كورسەتتى. كەنەت نازىك ءاننىڭ ىرعاعىمەن زالعا “كۇز حانشايىمى” دا كىردى. ارتىنان جاڭعاعىن جيىپ “تيىن” كەلدى. ولار بالالارعا ءتۇرلى ويىن ويناتىپ, جۇمباقتار جاسىردى. ونىسىنىڭ بارلىعى دا ەلىمىزدىڭ, جەرىمىزدىڭ كۇز مەزگىلىندەگى بايلىعىن, بەرەكەسىن, جومارتتىعىن سۋرەتتەۋ ەدى. اسپازشىلارىمىز داستارقان ۇستىنە ىستىق نان قويىپ, بالالارعا ۇلبىرەپ تۇرعان باۋىرساقتاردان ءدام تاتقىزدى. تيىن مەن كۇز حانشايىمى ويناعان ويىندار دا بالالاردىڭ شاپشاڭدىعىن, ەپتىلىگىن, يكەمدىلىگى مەن جەڭىسكە دەگەن ۇمتىلىسىن, ادەپتىلىك پەن مەيىرىمدىلىك سياقتى ادامگەرشىلىك قاسيەتتەردى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان اسا قۇندى ءىس-شارا بولدى. ەڭ قىزىقتى كورىنىس جەمىستەر مەن كوكونىستەر شەرۋى بولعان شىعار دەپ ويلايمىن. ارنايى تىگىلگەن الما, المۇرت, قىزاناق, ءجۇزىم كوستيۋمدەرىن كيگەن كىشكەنتايلار اتا-انالارىنىڭ الدىنان بىرتىندەپ ءيىلىپ ءوتىپ جاتتى. مەرەكەمىزدىڭ سوڭىندا نەسىپبەك ايت ۇلىنىڭ سوزىنە جازىلعان مارات وماروۆتىڭ – “اققاينار” ءانى بۇكىل زالدىڭ قول شاپالاعىمەن ورىندالدى. ەلباسىنىڭ ۇسىنىستارىن جۇزەگە اسىرۋدا مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدارداعى وقۋ-تاربيە ۇدەرىسىن جان-جاقتى دامىتاتىن, ءىستىڭ جايىن شەشەتىن نەگىزىنەن ماماندار دەسەك, بۇل رەتتە بۇگىنگى تاڭدا ارنايى تاربيەشى پەداگوگتاردىڭ تاپشىلىعى سەزىلىپ وتىرعانىن ايتۋعا ءتيىسپىز. بالاباقشالارداعى بالالار سانىنىڭ كوپتىگى, ناقتىراق ايتساق, ءار توپتا 60-70 بالادان, ءبىر توپتا ءۇش توپتىڭ بالاسى وتىرعاندىعى وقۋ-تاربيە ۇدەرىسىن ۇيىمداستىرۋعا كوپ كەدەرگى كەلتىرەتىنى بەلگىلى. ال بالاباقشاعا بۇگىندە تۋعاننان 5 جاسقا دەيىنگى 31 مىڭ, 2 جاستان 5 جاسقا دەيىنگى 21 مىڭ بالا كەزەك كۇتىپ وتىر. قازاق حالقىندا: “بەس جاسقا دەيىن بالاڭا پاتشاڭداي قارا” دەگەن دانالىق ءسوز بار ەمەس پە؟ ەندەشە, بالا تاربيەسىنە باسا نازار اۋدارماي بولمايدى. استانا قالاسى ءبىلىم باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, 39 مەملەكەتتىك بالاباقشادا, 22 جەكە مەنشىك بالاباقشادا 1183 ماماننىڭ 63-ءى عانا ارناۋلى مامان ەكەندىگى انىقتالعان. بۇل – مامان تاپشىلىعىنىڭ ايقىن كورىنىسى. بالاباقشالاردى قارقىندى اشۋ جوسپارلانىپ وتىرعانمەن, وندا قىزمەت جاسايتىن ماماندار ماسەلەسى شەشىلمەي, ءىستىڭ بىرجاقتى, سىڭارجاق بولىپ قالاتىنى بەلگىلى. وسىعان وراي, استانادا وسى سالاعا قاتىستى ارنايى مامان دايارلايتىن ۋاقىت جەتتى. “بوللون” كونۆەنتسياسىنا سايكەس ءۇش ساتىلى: باكالاۆر, ماگيستراتۋرا, Phd دوكتورلار دايىنداۋعا بايلانىستى پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەت اشۋ, مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە ينستيتۋتىن, مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە اسسوتسياتسياسىن قۇرۋ وسى سالاداعى كوكەيكەستى ماسەلەنى شەشۋدىڭ نەگىزى بولماق. گ.الىمبەكوۆا, “بوستون-نس” جشس باس ديرەكتورى, “اققاينار” بالاباقشاسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى.
