سوعىس قيمىلدارىن كوز الدىڭا ەلەستەتەتىن اسكەري ماقساتتاعى مۇنداي ستراتەگيا جايدان-جاي ازىرلەنبەيدى. ونىڭ ءتۇپ نەگىزىندە كوپشىلىككە بەلگىسىز مۇددەلەر قاقتىعىسى مەن مۇددەلەر باسەكەلەستىگى جاتادى. ال اق ءۇيدىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى شون سپايسەردىڭ سوزىنە قاراعاندا, د.ترامپ گەنەرالداردان يسلامشىلارمەن كۇرەسۋدىڭ ءىس-جوسپارىن ۇسىنۋدى سۇراعان. «ول ءوز كومانداسى مۇشەلەرىنەن العا قويعان ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن قازىرگى قاۋىپ-قاتەردى تارتىپكە كەلتىرۋدىڭ ستراتەگياسىن جاساۋ قاجەتتىگىن تالاپ ەتتى», − دەيدى ش. سپايسەر وسى ماسەلە جونىندە.
اقش پرەزيدەنتى د.ترامپ وتكەن جىلعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋ ناۋقانى كەزىندە اۋعانستان پروبلەمالارىنا بايلانىستى باسقاشا پىكىر بىلدىرگەن ەدى. ول اقش اسكەرلەرىنىڭ اۋعانستاننان كەتەتىن ۋاقىتى جەتكەنىن, اقش اۋعانستانعا جىل سايىن ونداعان ميلليارد دوللار قارجى شىعىنداپ جاتقانىن ايتقان بولاتىن. «مەنى اۋعانستاننان بۇرىن ءوز ەلىم قىزىقتىرادى, − دەگەن ەدى سوندا ول. – بۇل ەلدە ءبىز مەكتەپتەر مەن جولدار سالامىز. ولاردى جارىپ جىبەرەدى, قايتا سالامىز, تاعى جارىپ تاستايدى. بارىنەن بۇرىن سول سوعىستان ءوز ۇيلەرىنە ورالعان جاستارعا قيىن. ويتكەنى, ولار ومىردەن ءوز ورنىن تابا الماي, اۋرەگە تۇسەدى. قانەكي, بىزدەر اۋعانستاندى ەمەس, اقش-تى قالپىنا كەلتىرەيىك».
دونالد ترامپ پرەزيدەنتتىككە كانديدات بولماي تۇرعان 2013 جىلى اۋعان پروبلەماسىن شەشۋدىڭ جولىن ۇسىنعان ەدى. سوندىقتان دا كابۋل بيلىگى ونىڭ پرەزيدەنت بولىپ سايلانۋىن جانە ونىڭ شەشىمىن اسىعا كۇتتى. بىراق, اقش-تىڭ جاڭا باسشىسىنىڭ ۇيعارىمى جوعارىداعىداي بولدى. ەگەر اۋعانستانعا قاتىستى ستراتەگيانى اق ءۇي باسشىلىعى ماقۇلداسا, ونسىز دا ونداعان جىلدار بويى وق پەن وتتىڭ اراسىندا ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتقان بەيبىت تۇرعىندارعا قيىن سوعاتىنى انىق. ويتكەنى, ارنايى جىبەرىلگەن امەريكالىق اسكەريلەر دە, «يسلام مەملەكەتى» مەن «تاليباننىڭ» سودىرلارى دا اۋعان جەرىندە قاراپ جاتپايتىنى بەلگىلى.
بۇل جەردە ماسەلە اقش-تىڭ اۋعانستانعا قانشا اسكەر جونەلتەتىنىندە جانە ولاردىڭ قانداي وپەراتسيالارعا قاتىساتىنىندا بولىپ وتىر. كەيبىر اقپاراتتار بويىنشا, اۋعانستانعا جىبەرىلەتىن اسكەريلەردىڭ سانى 5 مىڭ ادامدى قۇرايدى. قازىرگى كەزدە بۇل ەلدە اقش-تىڭ 8,5 مىڭ, ناتو-نىڭ 4,5 مىڭ اسكەريى بار. ولار بىرلەسىپ, اۋعانستاندىقتاردىڭ عانا ەمەس, بىرقاتار ەلدەردىڭ دە «باس اۋرۋىنا» اينالعان «يسلام مەملەكەتى» مەن «تاليبان» قوزعالىسىنىڭ كۇشتەرىنە قارسى اياۋسىز كۇرەس جۇرگىزبەك.
جاسىراتىنى جوق, قازىرگى كەزدە اۋعانستان ارمياسى ۇرىس قيمىلدارىندا ءبىراز قيىندىقتاردى باسىنان كەشىرۋدە. مىسالى, وتكەن جىلى ولار جارالانعانداردى قوسپاعاندا, 6,8 مىڭداي ادامىنان ايىرىلعان. كوكتەم كەلىپ, اۋا رايى جىلىنا سالىسىمەن ۇكىمەت اسكەرلەرى مەن تاليبتەر اراسىندا قارۋلى سوعىس قىزا تۇسەتىنى بار. ونىڭ قىزا ءتۇسۋى ەسىرتكى ساۋداسىنا تىكەلەي بايلانىستى. بۇل ءۇردىس جىلدا قايتالانادى. جاقىندا, ياعني 7 مامىردا قۇندىز پروۆينتسياسىنداعى كالاي-زال ۋەزىنە باقىلاۋ ورناتۋ تولىقتاي تاليبتەرگە كوشتى. قۇندىز پروۆينتسياسى گۋبەرناتورىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى م.اكباريدىڭ مالىمدەۋىنشە, ولار بىرنەشە باعىت بويىنشا شابۋىل جاساعان. ساربازدار مەن پوليتسەيلەر بارىنشا قارسىلىق كورسەتسە دە, كومەك – كۇشتى كۇتپەستەن شەگىنۋگە ءماجبۇر بولعان.
جالپى, «يسلام مەملەكەتى» دەگەندى تۇبىرىنەن قۇرتپاي, ءبىراز ەلگە تىنىشتىق ورنامايتىنى انىق. بۇل ماسەلە پەنتاگون باسشىسى د.مەتتيستىڭ دانيا استاناسى – كوپەنگاگەندە «يسلام مەملەكەتىنە» قارسى سوعىسىپ جاتقان 14 ەلدىڭ اسكەري باسشىلارىمەن كەزدەسۋىندە دە ءسوز بولدى. كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا د.مەتتيس اۋعانستاندا وزدەرىنىڭ «ايتارلىقتاي تەگەۋرىندى قارسىلاسپەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىرعانىن» جاسىرماي, اشىق مالىمدەدى. سوعان قاراعاندا, اۋعانستانعا قوسىمشا اسكەر جىبەرىلەتىن كۇن الىس ەمەس سياقتى.
