تاريحىن مىڭداعان جىلداردىڭ قويناۋىنان الاتىن, التاي مەن اتىراۋ, قىر مەن سىر, الاتاۋ مەن قاراتاۋ اراسىن جايلاعان قارا ورمان قازاق جۇرتىنىڭ رۋحىنا قانات ءبىتىرەر وسىناۋ ەلباسى اۋزىمەن ايتىلعان تاعىلىمى مول, تانىمى تەرەڭ تاريحي قۇجاتتىڭ جالپىحالىقتىق قولداۋعا يە بولعانىن جان ءجۇرەگىمىزبەن سەزىنىپ وتىرمىز.
بىرىنشىدەن...
ءسوز جوق, قۇجات توركىنىندە جاتقان ۇلت ەرتەڭى مەن ۇرپاق تاعدىرىن انىقتاپ, ايقىندار تاريحي قاجەتتىلىكتەردىڭ مەيلىنشە جۇيەلەنىپ, جىكتەلىپ, بارىنشا باتىل ءارى باتىر ايتىلۋى; الەمدە قالىپتاسىپ وتىرعان كۇردەلى گەوساياسي احۋالداردى تارازى-تالقىعا سالا وتىرىپ, سودان شىعۋ مەن ۇرىنباي ءوتۋدىڭ كۇنگەيلى, كولەڭكەلى تۇستارىن جان-جاقتى ەسكەرە وتىرىپ ايتىلۋى اتالمىش قۇجاتتىڭ تاريحي ءمانىن سالماقتاندىرا تۇسكەن.
ەكىنشىدەن...
ماقالا ۇلگىسىندە جازىلعان بايانى تازا, باعدارى كەڭ, ويعا قونىمدى, ءورىسى مەن ءوركەنى قاتار ورىلگەن باعدارلى قۇجاتتىڭ ۇلت تاعدىرىنا قاتىستى ۇستانىمدار مەن ۇسىنىستاردى, ءاسىرە تەورياشىلدىقتىڭ قورىعىنا قاماماي, كەز كەلگەن پاراساتتى پەندەنى بەيتاراپ قالدىرمايتىنداي, ويىن قوزعاپ, جۇرەگىن تەربەيتىندەي ءۇلگىدە ءورىلۋى ميلليونساندى الىپ اۋديتورياعا جول تابۋ مۇمكىندىگىن قامتاماسىز ەتكەن.
سونىڭ ناتيجەسىندە جاڭا ءداۋىر ۇسىنار كۇردەلى رۋحاني قيىندىقتار مەن ىرگەلى ساياسي, ەكونوميكالىق پروبلەمالاردى شەشۋدىڭ جولدارى سارالانىپ, ناقتىلانىپ, قازاقستاندىق جاڭعىرۋدىڭ ءۇشىنشى كەزەڭىنىڭ التىن ارقاۋى – رۋحاني جاڭعىرۋ دەگەن قوعام دامۋىنىڭ جاڭا تۇرپاتتى تۇجىرىمداماسى ومىرگە كەلگەن.
ايتۋلى تۇجىرىمداما ناقتى ءومىر, قوعام, زامان ۇسىنار قيلى-قيىن «تار جول, تايعاق كەشۋلەردەن» ءوتۋ مەن جاھاندانۋ كەزەڭىندەگى اقىل مەن ويعا, ايلا مەن ادىسكە قۇرىق سالدىرا بەرمەس الەمدىك الاساپىران دۇمپۋلەردى ىرىقتاۋدىڭ, الدىن الۋدىڭ, ۇلت رەتىندە جويىلىپ كەتپەۋدىڭ قامىن قاراستىرۋعا, جاڭا عاسىر الامانىنىڭ الدىنان كورىنەر ويلى, پاراساتتى كۇرەسكەر ۇرپاق تاربيەلەۋگە باعىت سىلتەيدى.
شىنداپ كەلگەندە, بۇل – ءبىر كۇننىڭ, ءبىر ايدىڭ, ءبىر جىلدىڭ جەمىسى ەمەس, تاۋەلسىزدىك ءداۋىرى تاريح ارەناسىنا شىققالى ۇلت پەن ۇرپاق ساناسىنا تىنىم بەرمەي كەلە جاتقان جاھاندانۋ جاعدايىنداعى «قورعانۋ» مەن «ساقتانۋدىڭ» جولىن ىزدەۋدىڭ جارقىن نىشانى. بۇل – قازاقستان سەكىلدى ەكى قۇرلىقتى تەڭ جايلاپ, ەكى ءتۇرلى مادەنيەت پەن ەكى تالايلى تاعدىرلار تايتالاسىن باسىنان كوپ وتكەرگەن, ءوركەنيەتتەر دوداسىنا دا از ىلىكپەگەن كوپ ۇلتتى, كوپ كونفەسسيالى كونە جۇرتتىڭ تىزگىنىن ۇستاعان باسشىنىڭ «سەگىز ولشەپ, ءبىر ءپىشۋدىڭ» ناتيجەسىندە جەتكەن تاريحي توقتامى. ۇلت تاعدىرىن تولعاپ بارىپ, باتىس پەن شىعىستان, سولتۇستىك پەن تۇستىكتەن كوز قاداعان الپاۋىت مۇددەلەرگە بايسالدى, بايىپتى جاۋاپ بەرۋگە نەگىزدەلگەن تامىرىندا «ۇلتتىق رۋح» پەن «رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى قوس ۇعىمنىڭ ىستىعى اتقاقتاپ جاتقان وسىناۋ ءبىر دەممەن وقىلاتىن, وقىلىپ قانا قويماي, ويلى وقىرماننىڭ سانا-كوزىن جەلپىپ, كۇدىك پەن كۇماننىڭ سوقپاق-سۇرلەۋىن تازالاپ وتەر اتالمىش ماقالانىڭ, دالىرەك ايتقاندا, ۇلت دامۋىنا باعىت سىلتەر باعدارشام قۇجاتتىڭ حالىقتىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ, ويى مەن ساناسىن ءدوپ باسۋى, قوعام تامىرىنىڭ سوعىسىن ءدال ۇستاپ, ميلليونساندى الىپ اۋديتوريانىڭ جۇرەگىنە جول تابۋى – سونىڭ بەلگىسى.
ءيا...
حالىق تانىپ, مويىنداعان, قولداعان جاڭالىق اتاۋلىنىڭ ءومىر جاسى قاشاندا ۇزاق بولارى كۇمانسىز.
نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعىتى مەن باعدارى وزگەشە, ءورىسى كەڭ, تىنىسى اشىق, ۇستانىمى بەرىك, ۇستىنى بولەك جاڭا كۇرەتامىر باعدارلاماسى – ۇلتتىق مەملەكەتىمىزدىڭ دامۋىنا, ەلىمىزدىڭ ۋاقىت, زامانا تالاپتارىنا ساي ءوركەندەۋىنە ىقپال ەتەر ىرگەلى, تاريحي قۇجات.
ادامزات دامۋىنىڭ قازىرگىدەي اسا كۇردەلى كەزەڭىندە ۋاقىت كەسە كولدەنەڭ تارتىپ وتىرعان «كۇرمەۋى قيىن كۇردەلى» ماسەلەلەردى وڭ شەشۋ اۋاداي قاجەت. «رۋحاني جاڭعىرۋ» مىندەتىن اتقارۋ – ۇرپاققا سىن. ونى ۇلت بولىپ ۇيىسىپ, جۇرت بولىپ جۇمىلۋدىڭ ارقاسىندا عانا جۇزەگە اسىرۋعا بولادى. «بەرەكە ءتۇبى – بىرلىك» دەگەن حالىقپىز. ەلباسى الەمدىك دامۋدىڭ جاڭا سيپاتتى وزگەرىستەرى مەن جويقىن دۇمپۋلەرىن باس-
تان وتكەرىپ وتىرعان قاتەرلى دە قاۋىپتى كەزەڭدە ۇلتتىق مۇددەلەردى قىزعىشتاي قورۋعا اشىق شاقىرادى.
ءيا...
جاھاندانۋدىڭ «جان الىسىپ, جان بەرىسەر» كەزەڭى كەلدى. كۇنى كەشە عانا جالپى سانى التى ميللياردقا جەتەر-جەتپەس ادامزات بالاسى «قامشىنىڭ سابىنداي قىسقا مەرزىم ىشىندە – ون جىلدىڭ ار جاق, بەر جاعى ارالىعىندا جەتى ميللياردتان اسىپ جىعىلدى. وسىدان تۇپ-تۋرا ون جىل بۇرىن (27.05.2007 جىلى) جازىلعان مىنا ءبىر ولەڭىم ەرىكسىز ەسىمە ءتۇسىپ وتىر.
«تۇسىنەمىن, تۇسىنەم...
التى ميلليارد ادامزاتتىڭ ىشىنەن
دارىندىلار وزا شاۋىپ ىسىمەن,
جالىندىلار كورىنەدى كۇشىمەن.
شەشىلمەگەن كەشەگى
جۇمباق سىردى بۇگىنگىلەر
شەشەدى...
الىمدىلار ۋاقىتپەن الىسىپ,
شالىمدىلار جىبەرمەيدى ەسەنى.
ءور تىرەگى – ءولى شىڭ...
جەر تىرەگى – ۇيلەسىم مەن كەلىسىم.
مۇڭسىزداردىڭ ايى تۋىپ
وڭىنان,
قىرسىزداردىڭ كەزەدى ءۇنى ەل
ءىشىن...» –
دەگەن جولدار ءداۋىر ساۋالدارىنا جاۋاپ ىزدەۋدەن تۋعان ەدى... ءجا! ىرگەلى ءداۋىردىڭ كۇردەلى جاۋابىن ءبىز جىر تىلىندە وسىلاي ىزدەسەك, الاش جۇرتىنىڭ اردا تۋعان كوشباسى كوسەمى وسىناۋ كۇردەلى ساۋالدىڭ جاۋابىن ەل تىزگىنىن ۇستاعالى «ءتۇن ۇيقىسىن ءتورت ءبولىپ», كونەدەن قالعان كوك تۇرىك بابالارىنىڭ ەل باسقارۋ ۇلگىسىن قايىرا جاڭعىرتىپ, جانۇشىرا ىزدەۋمەن كەلە جاتقانىن اڭعارامىز... ءوز باسىم سونداي ويدىڭ قۋاتتى جۇلقىنىسى مەن ماقسات-مۇراتتىڭ ءپارمەندى بۇلقىنىسىن سان مارتە جۇرەگىمەن سەزىنگەن اداممىن.
تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ كەزەڭى...
«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىن باسقارعان كەزىمدە نۇرسۇلتان ابىش ۇلىمەن ارنايى جولىعىپ, نەشە دۇركىن سۇحبات جۇرگىزگەنىم بار. «ارقا ەتى – ارشا» بولعان جۇرتتىڭ الدىنان «نە ەل بولىپ قالۋ, نە بورداي بولىپ توزۋ؟» دەيتىن ۇلى ساۋالدىڭ كەس-كەستەپ تۇرعان تۇسى... كوزىندە حالىق تاعدىرى مەن ەل ەرتەڭىن ويلاعان مۇڭ مەن قايرات, قاجىر مەن نامىس قاتار ورىلگەن تاۋەلسىز ەل باسشىسىنىڭ ۇلت, ۇرپاق قامىن تەرەڭنەن تولعاپ ايتقان ءار ءسوزى مەنىڭ جادىمدا. ەكونوميكاسى قيراعان, يدەولوگياسى كۇيرەگەن, ۋاقىت دەيتىن قاتال, قاتىگەز سىنشى جۇرەك پەن جاندى اياۋسىز تۇيرەگەن توقسانىنشى جىلدار... «بەز پراۆىح ي لەۆىح» دەگەن ۇراندى تۋ ەتىپ كوتەرىپ, ءوز ەلىندە ءوزى قازاق اتانۋعا كىرىپتار كۇيگە تۇسكەن ەلدىڭ ەڭسەسىن تىكتەپ, نەگىزگى ۇلتتىڭ سانى قىرىق پايىزدان اسپايتىن كەڭىستىكتە ۇلتتىق مەملەكەت دەيتىن باستى ۇعىمدى كونستيتۋتسيالىق جولمەن بەكىتۋگە وراسان كۇش سالعان كۇرەسكەر تۇلعانىڭ: «اۋەلى ەلدىڭ قارنىن تويدىرۋ قاجەت; شەكارامىزدى شەگەندەپ, ەلدىك تۇتاستىعىمىزدى الەم مويىنداۋى كەرەك!» دەگەنى ەسىمىزدە. «ۋاقىت جۇكتەگەن امانات بار... سونى ءبىزدىڭ ۇرپاق كوتەرۋى ءتيىس»... دەپ ارۋاقتانا سىلكىنىپ: «مەنى ەلدىڭ ەرتەڭى مازالايدى...» دەپ ويعا باتقان تۇستارىنىڭ سان كۋاسى بولىپ ەدىك...
ەندى, مىنە...
شەگاراسى شەگەندەلىپ, الەمنىڭ ءتورت ءتۇكپىرى تەگىس تانىپ, تۇگەل مويىنداعان قازاقستان جاڭا ءداۋىر كەڭىستىگىنە ەركىن اتتاپ وتىرعان تۇستا ەلباسى قازاقستان جاڭعىرۋىنىڭ ءۇشىنشى كەزەڭىنە وتكەنىن جالپاق جاھانعا جاريا ەتتى.
رۋحاني جاڭعىرۋ – سول ءۇشىنشى كەزەڭنىڭ ەڭ باستى قۇجاتى! بەينەلى تىلمەن ايتار بولساق, ۇلتتىڭ پاسپورتى!
قۇجات جاھاندانۋ جاعدايىندا ۇلتتىق سانانى ساقتاۋ مەن ورىستەتۋدىڭ ناقتى جولدارىن ۇسىندى. ەلباسى قازاقستاننىڭ مەملەكەت رەتىندە باسىپ وتكەن جولىن جان-جاقتى ەلەككە سالا وتىرىپ, الەمنىڭ ارعى-بەرگى ءداۋىرلەرىندە ءومىر سۇرگەن ۇلكەندى-كىشىلى ەلدەردىڭ تاعدىرلارىن وي تالقىسىنا سالدى. قالىپتاسىپ وتىرعان الەمدىك باسەكەلەستىك كەزەڭىندە ۇلت ماڭگىلىگىن قامتاماسىز ەتەر, ءومىر ءسۇرۋگە بارىنشا بەيىم ۇرپاق ءوسىرىپ, كۇرەسكەر ۇلت تاربيەلەۋدىڭ قاجەتتىلىگىنە ايرىقشا توقتالدى.
ەلباسى ايتقان ۇرپاق پەن ۇلت دەيتىن پروبلەما توركىنىندە سانانى ۋاقىت تالابىنا ساي بەيىمدەۋ, سونداي-اق ۋاقىتتى ءوز كەزەگىندە رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ سۇزگىسىنەن وتكەن ۇرپاق پەن ۇلت ىڭعايىنا باعىندىرۋ دەيتىن اسا ماڭىزدى ۇلت ءۇشىن قاجەت مەملەكەتتىك ماسەلەنىڭ جاتقانى انىق. بۇل, سايىپ كەلگەندە, ەل ەرتەڭى مەن ءماڭگىلىگىن قامتاماسىز ەتەر تاريحي قاجەتتىلىك. «كۇن ساناپ وزگەرىپ جاتقان ءدۇبىرلى دۇنيەدە سانا-سەزىمىمىز بەن دۇنيە-تانىمىمىزعا ابدەن ءسىڭىپ قالعان تاپتاۋرىن قاعيدالاردان ارىلماساق, كوش باسىنداعى ەلدەرمەن تەرەزەمىزدى تەڭەپ, يىق ءتۇيىستىرۋ ءمۇمكىن ەمەس. وزگەرۋ ءۇشىن ءوزىمىزدى مىقتاپ قولعا الىپ, زامان اعىمىنا يكەمدەۋ ارقىلى جاڭا ءداۋىردىڭ جاعىمدى جاقتارىن بويعا ءسىڭىرۋىمىز كەرەك» دەگەن قازاق پرەزيدەنتىنىڭ ۇستانىمى وسى ايتقانىمىزدىڭ ايعاعى.
ءسىز بەن ءبىز وسى كۇندەردە ءار سويلەمى مەن ءار بابىنا ايرىقشا توقتاپ, جاراتىلىسى مەن تابيعاتىنا تەرەڭدەۋگە ۇمتىلىپ وتىرعان تاريحي قۇجات – ۋاقىتتىڭ سىنى مەن سورابىنان وتكەن, ءوزىنىڭ دەموكراتيالىق-قۇقىقتىق قوعام ورناتۋ پرينتسيپىنە ادالدىعىن الەم الدىندا دالەلدەگەن تاۋەلسىز ەلدىڭ ەڭسەسىن تىكتەگەن ۇستىنە تىكتەي تۇسۋىنە نەگىز بولار حالىق كۇتكەن قۇجات!
ءيا...
قازاقتىڭ ەلى دە, جەرى دە تاريحتىڭ تاعدىرلى كەزەڭدەرىن باسىنان از وتكەرگەن جوق.
ءوز وتكەنىن تارازىلاي بىلەر بۇگىنگى ءتالىمدى ۇرپاق وسىناۋ تاعدىرشەشتى كەزەڭدە ءومىرگە كەلگەن تاعدىرشەشتى قۇجاتتى بار بولمىسىمەن, جان دۇنيەسىمەن قابىلداپ, قولداۋ كورسەتۋدە. جەر-جەردە, اۋىل-اۋىلدا, وقۋ ورىندارى مەن مەكەمەلەردە, ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ۇلى دالا دەيتىن الىپ كەڭىستىكتىڭ قويناۋ-قولتىعىندا جۇرەك قالاۋىمەن ءوتىپ جاتقان تالقىلاۋلار حالىقتىڭ كوتەرىڭكى كوڭىل اۋانىن, قاناتتى كوزقاراسىن انىق تانىتۋدا. رۋحتى وياتۋ مەن سىلكۋ جيىندارى ەلباسى ايتىپ وتىرعان «وزگەرۋگە», «ۇلت بولىپ جاڭعىرۋعا» اپارارى ءشۇباسىز...
ويتكەنى...
بۇگىنگى قازاقستان – سوڭعى شيرەك عاسىر بويى-
نا سول تاريحي سىلكىنىسكە تۇبەگەيلى دايىندىق جاساعان, الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىمەن ەركىن ينتەرگاتسيالىق بايلانىسقا شىعۋ ارقىلى ءوزىن بىرەگەي ۇلت بولۋعا ازىرلەگەن ەل. ءبىز ءتىل, ءدىل, ءدىن, ەل, جەر سەكىلدى كيەلى دە قاسيەتتى ۇعىمداردى, انىق تانىپ, ءادىل باعالاۋ جولىن تاڭداعان ەلمىز.
بۇگىنگى قازاقستان كىم كورىنگەننىڭ جەتەگىنە كوزسىز ەرىپ جۇرە بەرەتىن «بوركەمىك», «بوسبەلبەۋ» كەڭىستىك ەمەس.
ءبىز – قازاقستان تاعدىرىن ءوز تاعدىرى دەپ ۇعار, وڭى-سولىن تولىق تارازىلاعان ۇرپاقپىز.
ءبىز – ەلىكتەۋ مەن سولىقتاۋدىڭ قانشاما قاتەرلى ەكەنىن جان-جۇرەگىمەن سەزىنگەن, قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ سوزىمەن ايتقاندا, «حح عاسىرداعى باتىستىق جاڭعىرۋ ۇلگىسىنىڭ بۇگىنگى زاماننىڭ بولمىسىنا ساي كەلمەۋىنىڭ سىرىن» جان دۇنيەسىمەن ۇعىنعان ۇرپاق-
پىز.
جاسىراتىنى جوق, تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كەزەڭىندە دامۋدىڭ جاڭا جولىنا تۇسكەن جاس مەملەكەت رەتىندە الىس-جاقىنمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتۋ ماقساتىندا ەسىك-تەرەزەمىز اشىق بولدى. جاھاندانۋدىڭ جويقىن كوشى كەرەكتىنى دە, كەرەكسىزدى دە الىپ كەلدى. سان الۋان اعىستار مەن سان قيلى قاعىستارعا توتەپ بەرۋ قيىنعا ءتۇستى. ۇلتتىق جادىمىز بەن جان دۇنيەمىزگە قايشى كەلەتىن كەلەڭسىزدىكتەر ورىمىزگە دە, تورىمىزگە دە ەركىن ەنىپ كەتتى...
مىنە, وسىنداي كەلەڭسىز جاعدايلارعا تابانداپ قارسى تۇراتىن بىردەن-ءبىر قۋاتتى كۇش – نازارباەۆ ايتقان «ۇلتتىڭ رۋحاني كودى»!
«ۇلتتىڭ رۋحاني كودى» دەگەنىمىز نە؟
ول – سان عاسىرلىق تاريحي تامىرلارىمىز, ۇرپاقتان-ۇرپاققا ميراس بولىپ كەلە جاتقان اتامۇرا ونەرىمىز, وزگە ەلدەن ەرەكشەلەپ تۇراتىن ءداستۇر-سالتىمىز, ادەت-عۇرپىمىز, تىلدىك ەرەكشەلىگىمىز, ءدىني ۇستانىمىمىز, ءبىلىم-عىلىمىمىز, قورشاعان ورتامىز, قىل اياعى وشاعىمىز, وتىمىزدىڭ باسى!..
ءبىز ۇلت كودىن ساقتاي وتىرىپ, قوعامدى دامىتۋعا, ۋاقىت تالابىنا ساي باعىتتاۋعا جۇمىلدىرۋ قايتالاپ ايتامىز, بىرەگەي ۇلتتى قالىپتاستىرۋدىڭ ۇلگىسى دەپ ۇعامىز. ەلباسى ۇسىنىپ وتىرعان سان سالالى, سان سيپاتتى دامۋ مەن ورىستەۋدىڭ جولدارى مەن مىندەتتەرى وسىناۋ ۇلى دالا توسىندەگى جاڭا تۇرپاتتى قازاق ەلىنىڭ بۇگىنگى بايانىن بەكىتىپ, ەرتەڭگى بولاشاعىن انىقتاۋعا جول اشارى انىق. ۇلتتىق سانانى دامۋدىڭ جاڭا ساتىسىنا كوتەرىپ, وركەندەۋدىڭ جاڭا كەڭىستىگىنە الىپ شىعار باسەكەلىك قابىلەت پەن پراگماتيزمدى, ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاۋ مەن ءبىلىمنىڭ سالتانات قۇرۋىن, ەلدىڭ ەۆوليۋتسيالىق دامۋى مەن سانانىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتەر ەل پرەزيدەنتى بەلگىلەگەن تاياۋ جىلداردىڭ التى مىندەتى مەن ءومىر ءسۇرۋ قابىلەتىمىزدى شىڭدار قۇجاتتاعى التى جوبا – تامىرىن تەرەڭنەن تارتار, ءوز ەرتەڭىن ءوزى ورنەكتەر, ءوز تاعدىرىن ءوزى قاشاپ, ءوز بەينەسىن ءوزى سومداي بىلەر ۇلى دالا مەملەكەتىن ماڭگىلىككە باعىتتار سارا جول!
سونىمەن...
پرەزيدەنت سوزىمەن ايتقاندا: «ۇلتتىق سالت-داستۇرلەرىمىز, ءتىلىمىز بەن مۋزىكامىز, ادەبيەتىمىز, جورالعىلارىمىز, ءبىر ءسوزبەن ايتقاندا ۇلتتىق رۋحىمىز بويىمىزدا ماڭگى قالۋعا ءتيىس. ابايدىڭ دانالىعى, اۋەزوۆتىڭ عۇلامالىعى, جامبىلدىڭ جىرلارى مەن قۇرمانعازىنىڭ كۇيلەرى, عاسىرلار قويناۋىنان جەتكەن بابالار ءۇنى – بۇلار ءبىزدىڭ رۋحاني ءمادەنيەتىمىزدىڭ ءبىر پاراسى عانا.
...مەن قازاقستاندىقتاردىڭ ەشقاشان بۇلجىمايتىن ەكى ەرەجەنى ءتۇسىنىپ, بايىبىنا بارعانىن قالايمىن: ءبىرىنشىسى – ۇلتتىق كود, ۇلتتىق مادەنيەت ساقتالماسا, ەشقانداي جاڭعىرۋ بولمايدى; ەكىنشىسى – العا باسۋ ءۇشىن ۇلتتىڭ دامۋىنا كەدەرگى بولاتىن وتكەننىڭ كەرتارتپا تۇستارىنان باس تارتۋ كەرەك!»
ەلباسى شەگەلەپ ايتتى!
ۇكىمەتكە, ءتيىستى قۇزىرلى مەكەمەلەرگە, قوعامدىق ۇيىمدارعا ناقتى تاپسىرمالار بەرىلدى. ەندى ارقانى كەڭگە سالۋعا ۋاقىت تار.
قايتالاپ ايتامىز, قارا ورمان جۇرتتىڭ, قالىڭ زيالى قاۋىمنىڭ كۇتكەن اڭگىمەسى ايتىلدى. ەلباسى اۋزىمەن ەل جۇرەگىنە قوناقتارداي تۇمارلى ءداۋىردىڭ تۇعىرلى ءسوزى ايتىلدى. تاعىلىمى بولەك, تابيعاتى تازا ەلدىكتىڭ ەرەن ءسوزى ايتىلدى.
ەندىگى مىندەت – سونى ورىنداۋ. ۋاقىت ۇسىنار اۋىر جۇكتى جۇمىلا كوتەرىپ, جۇزەگە اسىرۋ.
الاش قوزعالىسىنىڭ جۇزجىلدىعى تۇسىندا الاش ەلىنىڭ كوسەگەسىن كوگەرتۋدى, قازاقستان ەسىمدى ۇلى جۇرتىمىزدى ۋاقىتتىڭ الماعايىپ مىنەزدى الاساپىرانىنان الىپ ءوتۋدى مۇرات ەتكەن ۇلتتىق تۇتاستىققا باستار رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ ۇلى كوشىنە تابىس تىلەۋ – ءبارىمىزگە پارىز. الاماننىڭ الدىنان كورىنىپ, كوش سالماعىن يىققا ارتىپ, جۇرەكپەن كوتەرۋ, سانامەن قوزعاۋ – ءبارىمىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز...
شۇكىرشىلىك!
ۇلت زيالىلارى مەن سەرگەك ويلى جاڭا, جاس ۇرپاق وكىلدەرىنىڭ ءسوزى دە, ويى دا ءبىر ارنادان تابىسۋدا!
جالپىحالىقتىق پىكىر الماسۋلار – سونىڭ ايقىن دالەلى. حالىق تالقىسىنا ءتۇسىپ وتىرعان ايتۋلى قۇجاتتىڭ ەل تاعدىرىنا جاۋاپ بەرەر ءبىرىنشى تۇلعانىڭ اۋزىمەن ايتىلىپ, ەلباسى ويىنىڭ ميلليونساندى الىپ اۋديتوريانىڭ ويىمەن تامىرلاسا قابىسۋى, ءبىر ارنادان تابىسۋى – ۇلتتىڭ يگىلىگى!
بۇل, ءسوز جوق, ۇلتتىڭ جەڭىسى!
بۇل, ءسوز جوق, تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ جەڭىسى!
حالىق قاناتتانسا, قۇدىرەتتى كۇشكە اينالارى حاق.
نۇرلان ورازالين,
قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسىنىڭ توراعاسى
