ال ەلباسى ءوزىنىڭ جۋىردا عانا جاريالانعان «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىندا «اجەپتاۋىر جاڭعىرعان قوعامنىڭ ءوزىنىڭ تامىرى تاريحىنىڭ تەرەڭىنەن باستاۋ الاتىن رۋحاني كودى بولادى. جاڭا تۇرپاتتى جاڭعىرۋدىڭ ەڭ باستى شارتى – سول ۇلتتىق كودىڭدى ساقتاي ءبىلۋ», دەپ نەگىزگى ماسەلەنى اتاپ كورسەتتى.
ۇلتتىق كود – ۇلتتىڭ وزىمەن بىرگە عاسىرلار بويى جاساپ كەلە جاتقان قۇندىلىعى ەكەنى بەلگىلى. ۇلتىمىزدىڭ قانىنا سىڭگەن سونداي ۇلى قاسيەتتىڭ ءبىرى – دوستىققا ادالدىق. تاعدىردىڭ تار جول, تايعاق كەشۋىندە دە تامىرىنان اجىراماعان, نەگىزىنەن بولىنبەگەن ەل ەلدىكتىڭ قادىرىن ەرەكشە تۇسىنەدى. وتكەن عاسىردىڭ وزىندە-اق قاسىرەتتى, قيلى كەزەڭدەردى باستان كەشكەن حالقىمىز بۇگىنگى جارقىن زاماندا دا دوستىققا بەرىكتىگىن ساقتاپ قالدى. تاعدىردىڭ جازۋىمەن قازاق جەرىن پانالاپ, ۇلتتىڭ ۇلى ءداستۇرىن, سالتىن بويىنا سىڭىرگەن وزگە ۇلت وكىلدەرى بۇگىندە ءبىر شاڭىراقتىڭ استىندا تاتۋ-ءتاتتى تىرلىك كەشىپ كەلەدى.
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى بۇگىندە بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمنىڭ كيەلى بەسىگىنە اينالىپ وتىر. تۇتاستىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ قۇتتى شاڭىراعىنا بالانعان اسسامبلەيا «بىرلىك. تۇراقتىلىق. جاسامپازدىق» يدەياسىن تۋ ەتىپ, تۇعىرعا كوتەردى. ەل مۇراتى – ەجەلدەن قاستەرلى, قاسيەتتى. «ءتىلى باسقا بولسا دا تىلەگى ءبىر, ءجۇزى باسقا بولسا دا جۇرەگى ءبىر» ازاماتتار ءبىر يدەيا, ءبىر ماقسات توڭىرەگىندە توپتاسىپ, تۇراقتىلىقتى ناسيحاتتاپ كەلەدى. ەلىمىز الەمدىك دارەجەدە دە ءوزىنىڭ بەيبىتسۇيگىش, ىنتىماقشىل حالىق ەكەنىن كورسەتتى.
جامبىل وبلىسى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ العاشقى «دوستىق ءۇيىن» قحا-نىڭ ون جىلدىعىنا وراي ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اشقان بولاتىن. سودان بەرى «دوستىق ءۇيى» وبلىستاعى ەتنوس وكىلدەرىن ءبىر ورتاعا بىرىكتىرگەن كيەلى شاڭىراق بولىپ سانالادى. ال ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ شيرەك عاسىرلىق مەرەيتويى قارساڭىندا «كونە تاراز» تاريحي-مادەني كەشەنىنەن بوي كوتەرگەن «دوستىق ءۇيى» نىسانىنىڭ جاڭا عيماراتى پايدالانۋعا بەرىلدى. ساۋلەتتى عيماراتتى سالۋعا مەملەكەت قازىناسىنان 1 ميلليارد 277 ميلليون تەڭگە ءبولىنىپ, ماقساتتى يگەرىلدى.
بۇگىنگى تاڭدا وبلىس اسسامبلەياسىنىڭ قۇرامىندا 175 قوعامدىق كەلىسىم كەڭەستەرى, 27 انالار كەڭەسى, 12 مەدياتسيا كابينەتى, 12 اقساقالدار كەڭەسى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ كافەدراسى, عىلىمي-ساراپتامالىق توپ, قولونەر شەبەرلەرىنىڭ كلۋبى جانە «اق جەلكەن» جاستار بىرلەستىگى جۇمىس ىستەيدى. سونداي-اق مۇنداعى 240 ورىندىق ءماجىلىس زالى, پىكىرلەسۋگە ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەل الاڭى, ءجۇز ادامعا ارنالعان كونفەرەنتس-زال, عىلىمي-ادىستەمەلىك بولمەلەر, حورەوگرافيالىق زال وڭىردەگى يگى شارالاردى وتكىزۋدە, ەلباسى ساياساتىن ناسيحاتتاۋدا وڭ ناتيجە كورسەتىپ وتىر.
– اتالعان قۇرىلىمدىق ۇيىمدار اسسامبلەيانىڭ ماقساتى مەن مىندەتتەرىنە سايكەس, ءوز باعىتتارىنا قاراي جەمىستى جۇمىس جۇرگىزۋدە. ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ قاتىسۋىمەن قوعامدىق تۇراقتىلىقتى, قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمدى قالىپتاستىرۋ, ەتنوسارالىق كەلىسىمدى نىعايتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك ساياساتتى ىلگەرىلەتۋگە ارنالعان جانە ەتنوستاردىڭ مادەنيەتى مەن سالت-ءداستۇرىن دامىتۋ ماقساتىندا اۋقىمدى ىستەر اتقارىلىپ كەلەدى, – دەيدى وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مارجان قوجاەۆا.
بۇگىندە وبلىس حالقىنىڭ ەتنوستىق قۇرامىن نەگىزىنەن قازاق, ورىس, دۇنگەن, تۇرىك, وزبەك, كۇردى, ازەربايجان, قىرعىز, كورەي, تاتار, نەمىس جانە ۋكراين ۇلتىنىڭ وكىلدەرى قۇرايدى. ءبارى دە «دوستىق ءۇيى» شاڭىراعىندا تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ وركەندەۋىنە, دامۋىنا ۇلەس قوسىپ كەلەدى. بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم ورداسىنىڭ دا نەگىزگى ماقساتى مەن مىندەتى – عاسىرلار بويى قالىپتاسقان قازاقتىڭ دارحاندىعىن, كەڭپەيىلدىگىن دارىپتەۋ, ناسيحاتتاۋ. بۇل تۇرعىدا اتالعان مەكەمەنىڭ ەلدىك, ۇلتتىق مۇددە اياسىندا قالىپتاسقان وزىندىك قاعيداسى بار.
«دوستىق ءۇيى» كونە تاراز شاھارىنداعى ساۋلەتتى نىساننىڭ ءبىرى. سونداي-اق, ساپالى جۇمىسىمەن دە ەرەكشەلەنگەن مادەني-رۋحاني كەلىسىم ورداسى بولىپ سانالادى. ەلىمىزدەگى ءاربىر بەتبۇرىس, جاڭا كەزەڭ مەكەمەنىڭ نازارىنان تىس قالمايدى. ماسەلەن, ەلباسىنىڭ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ 86-قادامى بويىنشا «ۇلكەن ەل – ۇلكەن وتباسى» جوباسى اياسىندا وبلىستىق قحا-نىڭ 110-نان استام ءىس-شارا وتكىزگەنىن ايتۋعا بولادى. شالعاي ورنالاسقان جانە ەتنوستار جيناقى تۇراتىن ەلدى مەكەندەردە وتكىزىلگەن ءىس-شارالارمەن 55 مىڭنان استام حالىقتىڭ قامتىلۋى دا بىرلىك پەن تۇتاستىقتىڭ جارقىن ۇلگىسىن كورسەتەدى. ال «دوستىق ءۇيى» انالار كەڭەسىنىڭ باستاماسىمەن بۇگىنگى تاڭدا وزەكتى قالىڭ مال, قىزدار اراسىندا ەرتە تۇرمىس قۇرۋ, تۋىستار اراسىندا نەكەلەسۋ ماسەلەلەرىن رەتتەۋ بويىنشا دا ناقتى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ كەلەدى. بۇل باستاما بۇگىندە وزبەك, دۇنگەن, ۇيعىر, كۇرد ەتنوستارى تاراپىنان دا قولداۋ تاپتى.
اسسامبلەيانىڭ تاعى ءبىر ايرىقشا تۇسى – تۇرمىستىق جانە الەۋمەتتىك ماسەلەلەرگە دە ءۇن قوسۋى دەۋگە بولادى. ماسەلەن, وبلىستا اتالعان ماسەلەلەرگە بايلانىستى تۇسكەن 246 وتىنىشتەردىڭ 181-ءى مەدياتورلاردىڭ ارالاسۋىمەن رەتتەلگەن. بۇل دا بەيبىتشىلىك, تۇراقتىلىق ورناعان قوعامدا مازمۇندى ماڭىزعا يە كورسەتكىش. سونداي-اق, مەملەكەتتىك ساياساتتى ناسيحاتتاۋدا جانە جاڭا رەفورمالاردى حالىققا تۇسىندىرۋدە دە وبلىستىق اسسامبلەيا مۇشەلەرى مەن قۇرىلىمدارى حالىق اراسىندا جۇزدەن استام كەزدەسۋلەر وتكىزدى.
بۇگىنگى تاڭدا «دوستىق ءۇيى» ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىن قولداۋ ماقساتىندا بىرقاتار جوبالاردى قولعا الىپ وتىر. حالقىمىزدىڭ بولمىسىندا قالىپتاسقان «تۋعان جەر», «ۇلت», «مادەنيەت پەن سالت-ءداستۇر» ۇعىمدارى ەرەكشە قاستەرلى. بىرلىك پەن تاتۋلىق اياسىندا بۇل قۇندىلىقتاردىڭ دا قاسيەتى ارتا تۇسەرى ءسوزسىز.
ىنتىماقتى ەلدىڭ ىرىسقا كەنەلەتىنى, بىرلىگى مول ەلدىڭ باقىتقا جول تاباتىنى بەلگىلى. بۇگىنگى تاڭدا بىرلىك پەن بەيبىتشىلىكتىڭ بەسىگىنە اينالعان مەملەكەتىمىزدىڭ ماڭىزدى مىندەتى دە, ۇلى ۇستانىمى دا وسى. بۇل تۇرعىدا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قيىندىق اتاۋلىنى جەڭەتىن ءبىر-اق كۇش بار, ول – بىرلىك. ەلىڭدى, جەرىڭدى قورعاۋ ءۇشىن بىرلىك قانشالىقتى قاجەت بولسا, تاۋەلسىزدىك جەمىستەرىن, بۇگىنگى قول جەتكەن تابىستارىمىزدى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن دە ول سونداي قاجەت», دەگەن ءسوزى اسا ماڭىزدى.
حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى
