ساۋد ارابياسى ۇنەمدەۋگە كوشتى
ساۋد ارابياسى ۇكىمەتى قۇزىرەتتى مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولارعا ينفراقۇرىلىم مەن ەكونوميكانى دامىتۋ بويىنشا قازىر ءجۇرىپ جاتقان ميللياردتاعان دوللاردىڭ جوبالارىن توقتاتۋ نەمەسە قايتا قاراۋدى تاپسىردى, دەپ حابارلايدى investing باسىلىمى ەل ۇكىمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
«بۇلار – ونداعان جىل بۇرىن, مۇناي باعاسى جوعارى كەزدە قولعا الىنعان جوبالار. 2014 جىلى مۇناي باعاسى قۇلدىراعاننان كەيىن مەملەكەتتىڭ بيۋدجەتتىك شىعىستارى دا قىسقارا باستادى. بيلىك قازىرگى تاڭدا قاتاڭ ۇنەمدەۋگە كوشۋى كەرەك» دەپ جازادى باسىلىم.
ۇكىمەت جۇمىسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا وتكەن جىلى قۇرىلعان ەلدەگى كاپيتالدى جانە وپەراتسيالىق شىعىنداردى رەتتەۋ بيۋروسى كەمىندە 25 پايىزعا ورىندالعان جوبالاردىڭ ءتىزىمىن جاساماق.
شەنەۋنىكتەر اتالعان جوبالاردىڭ ومىرشەڭدىگىن تەكسەرىپ,ەلدىڭ شيكىزاتقا تاۋەلدى ەكونوميكاسىن ءارتاراپتاندىرۋ ماقساتىندا قاي جوبانى سوڭىنا دەيىن جەتكىزىپ, قايسىسىن توقتاتۋ كەرەكتىگى تۋرالى شەشىم قابىلداماق.
بيۋدجەتكە تۇسەتىن اۋىرتپالىقتى ازايتۋ ماقساتىندا ەل ۇكىمەتى اتالعان جوبالارعا جەكە سەكتوردى تارتۋدى دا ويلاستىرۋدا.
«ءبىر بەلدەۋ, ءبىر جول» الەمدىك ەكونوميكانى قالاي وزگەرتەدى؟
قىتايدىڭ «ءبىر بەلدەۋ, ءبىر جول» اتتى ءىرى باستاماسى الەم ەكونوميكاسىنىڭ باعىتىن وزگەرتپەك, دەپ جازادى سينحۋا اگەنتتىگى.
باسىلىمنىڭ حابارلاۋىنشا, قىتايدىڭ ەكسپورتتىق قۋاتىن نىعايتۋعا باعىتتالعان بۇل جوبادا پەكيننىڭ ەاەو ەلدەرىمەن اراداعى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعى ماڭىزدى رولگە يە. «ويتكەنى, ەۋرازيالىق وداق نارىعى قىتايدىڭ ءىرى تۇتىنۋشىلارىنىڭ ءبىرى ەۋروپاعا اشىلعان ەسىگى» دەپ جازادى اگەنتتىك.
بۇل تۇرعىدا ەاەو مەن قىتاي اراسىندا ءوزارا ساۋدا تۋرالى كەلىسىمشارتتاردىڭ بەرەرى سول ەكەنى ايتىلادى.
وسى ورايدا قىتاي اقپارات اگەنتتىگى «ءبىر بەلدەۋ, ءبىر جول» مەگاباستاماسىنىڭ الەم ەكونوميكاسىنىڭ بۇگىنگى بەت-بەينەسىن وزگەرتەتىنىن بولجايدى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, تەڭىز جولى تاسىمالىنا نەگىزدەلگەن بۇگىنگى حالىقارالىق ساۋدا بولاشاقتا ۇلى جىبەك جولى بويىندا قايتا جاندانىپ, ەۋرازيالىق كەڭىستىك الەم ەكونوميكاسىنىڭ كۇرەتامىرىنا اينالماق.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, الداعى مامىر ايىندا پەكيندە «ءبىر بەلدەۋ, ءبىر جول» اتتى حالىقارالىق فورۋم ۇيىمداستىرىلماق.
قحدر راكەتالىق سىناقتاردى توقتاتپاق ەمەس
سولتۇستىك كورەيا راكەتالىق سىناقتارىن جالعاستىرا بەرەدى, دەپ مالىمدەدى ەلدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى حان سون رل دۇيسەنبى كۇنى BBC-گە بەرگەن سۇحباتىندا.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەگەر اقش ءوز تاراپىنان اسكەري شارالار قولعا الاتىن بولسا, ارادا سوعىس وتى تۇتانىپ كەتۋى ىقتيمال. «ەگەر قۇراما شتاتتار اسكەري شارا قولدانۋعا باتىلى بارسا, ەكى ەل اراسىندا باستالىپ كەتەتىن سوعىسقا دايىن بولۋى كەرەك» دەپ ەسكەرتتى كحدر سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى.
ال قحدر-دىڭ بۇۇ-داعى ەلشىسىنىڭ ورىنباسارى اقش-پەن اراداعى قانداي دا سوعىسقا دايىن ەكەندىكتەرىن مالىمدەدى.
“قۇراما شتاتتار الەمدەگى بەيبىتشىلىككە قاۋىپ توندىرۋدە. ولار وزگە ەلدىڭ ساياساتىنا ارالاسۋىن توقتاتار ەمەس. ولاردىڭ ويىنشا, الەمدەگى تۇراقتىلىق پەن حالىقارالىق قۇقىقتىڭ ساقتالۋىنا تەك سولار عانا كەپىلدىك بولا الادى. ولاردىڭ وزدەرىنە دەگەن سەنىمدىلىگى كورەي جارتىارالىندا اسكەري وپەراتسيا باستاۋىنا تۇرتكى بولۋدا» دەدى ەلشىنىڭ ورىنباسارى.
ەرتەرەكتە اقش ۆيتسە-پرەزيدەنتى مايكل پەنس سولتۇستىك كورەيانىڭ يادرولىق سىناقتارىن توقتاتۋ ءۇشىن اق ءۇيدىڭ پحەنيانعا ەكونوميكالىق جانە ديپلوماتيالىق قىسىمدى ەسەلەي تۇسەتىنىن مالىمدەگەن ەدى.
امەريكا وتاندىق ءونىم مەن وتاندىق ەڭبەك كۇشىنە باسىمدىق بەرەدى
اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ «امەريكالىق ءونىمدى ساتىپ ال, امەريكالىقتى جالدا» دەپ اتالاتىن جاڭا پروتەكتسيونيستىك (وتاندىق ەكونوميكانى قولداۋعا باعىتتالعان) قاۋلى قابىلدادى, دەپ جازادى Reuters اگەنتتىگى اق ءۇيدىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, قاۋلى بويىنشا فەدەرالدى كەلىسىمشارت نەگىزىندە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلاردا امەريكالىق تاۋارلار ۇلەسىن ارتتىرۋدى كوزدەيدى.
قاۋلى نەگىزىندە, قۇزىرەتتى ۆەدومستۆو جەكەلەگەن كومپانيالاردىڭ شەتەلمەن جاساسقان ساۋدا كەلىسىمشارتتارىندا وتاندىق ءونىمنىڭ ساۋدالانۋىن باقىلايتىن بولادى.
سونىمەن قاتار, قاۋلى جۇمىس كۇشىنە دە وزگەرىستەر ەنگىزبەك. ناقتىراق ايتار بولساق, اقش-قا شەتەلدەن جۇمىس كۇشىنىڭ اعىلۋىن رەتتەۋ مەن جەرگىلىكتى كاسىپورىنداردا امەريكالىقتاردىڭ ءبىرىنشى كەزەكتە جۇمىسپەن قامتىلۋى قاراستىرىلعان.
وسى قۇجات نەگىزىندە ەلدىڭ ەڭبەك مينيسترلىگى, ادىلەت مينيسترلىگى, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك مينيسترلىگى مەن سىرتقى ىستەر ۆەدومستۆوسى ەلدىڭ كوشى-قون ساياساتىنداعى كەمشىلىكتەردىڭ الدىن الىپ, امەريكالىق جۇمىسكەرلەردىڭ مۇددەسىن قورعاماق. وسى ماقساتتا ۆەدومستۆولار شەتەلدەن كەلەتىن جۇمىس كۇشىنە قويىلاتىن تالاپتى كۇشەيتىپ, تەك جوعارى بىلىكتى ماماندارعا عانا رۇقسات بەرمەك.
دايىنداعان باۋىرجان مۇقانوۆ
"ەگەمەن قازاقستان"
