1 ميلليونعا جۋىق حالقى بار ءوڭىر ورتالىعى – شىمكەنتتە ساياباقتار از. ورتالىقتاعى پاركتەرگە كۇشى جەتىپ, ەتىگىن قونىشىنان باسقاندار جاسىل جەلەك اتاۋلىنى كوكتەي سولدىرىپ, الدى تويحانا, سوڭى مەيرامحانا, كوڭىل كوتەرەر ورىندار سالىپ تاستاعان. كەزىندە قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى اسانباي اسقاروۆ سالعىزعان دەندروباقتان باسقا اپتاپتان قورعارى جوق شاھاردا جۇرت جانىن قويارعا جەر تاپپاي سەندەلىپ كەتەر ەدى.
وڭتۇستىكتە پىسىق, ينەنىڭ كوزىنەن وتەتىن جىگىتتەردى «تاشكەن كورگەن» دەپ ماقتاپ جاتادى. ال مۇسىلمان ەلدەرىنىڭ ءىشىنەن تۇركيا – ەۋروپاعا اشىلعان تەرەزە ىسپەتتەس, حالىقارالىق ءتۋريزمنىڭ باعا جەتپەس ورتالىعى. ۇزاق جىل ءتۇركيادا قازاقستاننىڭ ەلشىسى بولىپ قىزمەت جاساعان جانسەيىت تۇيمەباەۆ ونداعى ءومىردى جاقسى بىلەدى. جەرى تاۋ-تاستى تۇركيادا شاتقال, قولات, اسۋلار ساياباققا اينالدىرىلعان, تۋريزم ارقىلى تابىس تابۋعا دا اسا قولايلى.
ال ساياباعى از شىمكەنتتە ءورىس قۋالاعان مالدان باسقاعا پايداسى از شاتقالدار وتە كوپ. وسىنىڭ ءبارىن تىزىمگە العىزعان وبلىس اكىمى جانسەيىت تۇيمەباەۆ شاتقالداردى حالىقتىڭ دەمالىس ايماعىنا اينالدىرۋدىڭ ءىس-شاراسىن قىس ورتاسىندا-اق باستاپ كەتكەن.
حالىققا كەرەك دۇنيەدەن سول حالىق سايلاعان قالاۋلىلار سىرت قالماق ەمەس. وبلىس اكىمىنىڭ جاقسى يدەياسىن ءبىرىنشى بولىپ قولداپ, بۇگىنگە دەيىن ءوزى موينىنا العان شاتقالعا ءتورت مىڭنان اسا كوشەت ەككەن وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ حاتشىسى قايرات بالابيەۆ كاسىپكەرلەردى تىزە قوسىپ بىرگە قيمىلداۋعا شاقىرعان ەدى.
جاقىندا وبلىس اكىمى جانسەيىت تۇيمەباەۆ باعدارلاما اياسىندا جۇزەگە اسىرىلاتىن 16 شاتقالعا جاۋاپتىلاردى بەكىتىپ, باسشىلارىنا العىس حات پەن سەرتيفيكات تاپسىردى.
جاۋاپكەرشىلىككە الىنعان شاتقالداردىڭ جالپى كولەمى 226 گەكتاردى قۇرايدى. كوگالداندىرۋ ءىسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە اعاش ەگىلىپ, تامشىلاتىپ سۋارۋ ءادىسى ورناتىلۋى ءتيىس. اباتتاندىرۋ جۇمىستارىنىڭ ەكىنشى كەزەڭىندە جاۋاپتى مەكەمەلەر شاتقالدارعا جول سالىپ, جارىقتاندىرۋ ىسىمەن اينالىسادى. ءۇشىنشى كەزەڭىندە دەمالىس ورىندارى مەن بالالار ويىن الاڭدارىنىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ جوسپارلانعان.
− ەرتەڭ الدىمىزدا شىلىڭگىر شىلدە, ياعني جازدىڭ اپتاپ ىستىعى كەلە جاتىر. اسىرەسە, جاز مەزگىلىندە وبلىس ورتالىعىنداعى ەكولوگيالىق احۋال ءتىپتى قيىنداي تۇسەدى. ادام باسىنا شاققانداعى دەمالىس اۋماعى بۇگىندە نەبارى 3 شارشى مەتردى قۇراپ وتىر. سوندىقتان, «شاتقال» باعدارلاماسىن تەزدەتىپ ىسكە اسىرۋىمىز قاجەت. كوكتەمنىڭ كەرەمەت شاعىن پايدالانىپ, اعاش وتىرعىزۋ ءىسىن تەزدەتۋىمىز كەرەك. وسىنداي يگى باستاماعا قولداۋ ءبىلدىرىپ, جاۋاپكەرشىلىك الىپ وتىرعان ازاماتتار مەن مەكەمە باسشىلارىنا العىسىمدى بىلدىرەمىن, – دەدى وبلىس اكىمى.
قازىرگى تاڭدا شىمكەنت قالاسىندا جالپى اۋماعى 300 گەكتاردى قۇرايتىن 8 ساياباق بار. سونىمەن قاتار, 104 كوشەدە اعاش وتىرعىزىلعان. الداعى ۋاقىتتا «شاتقال» باعدارلاماسى اياسىندا 47 شاتقال ىسكە اسقاندا جالپى ورماندى القاپ كولەمى 16 مىڭ گەكتارعا جەتەدى دەپ جوسپارلانۋدا. وبلىس ورتالىعىنىڭ ءاربىر تۇرعىنىنا كەمىندە شامامەن 16 شارشى مەترلىك جاسىل جەلەك قاجەت. بۇل قاجەتتىلىككە اتالعان باعدارلاما تولىق ىسكە اسقاندا قول جەتكىزىلمەك.
كەزدەسۋدە «نۇر وتان» پارتياسى وقو فيليالى ءتوراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ءالىمجان قۇرتاەۆقا 8 گەكتار, وبلىستىق ءماسليحات حاتشىسى قايرات بالابيەۆكە 8 گەكتار, وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتتارىنا 17 گەكتار, كاسىپكەر ءراشكۇل وسپاناليەۆاعا 10 گەكتار, وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ رەكتورى وڭالباي اياشەۆقا 10 گەكتار, م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنە 10 گەكتار, ق.ياساۋي اتىنداعى قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ءۋاليحان سەيدىلدا ۇلىنا 10 گەكتارلىق شاتقالداردىڭ كارتاسى مەن سەرتيفيكاتى بەرىلدى.
شاتقالدار ەل يگىلىگىنە تاپسىرىلعاننان كەيىن ارقايسىسىنا شىعىس ادەبيەتىنىڭ كورنەكتى وكىلدەرىنىڭ اتاۋى بەرىلمەك. ساياباق ىشىندە عۇلامالاردىڭ وسيەت, ناقىل سوزدەرى تاسقا قاشالىپ جازىلادى. مۇنىڭ ءوزى بولاشاق ۇرپاققا ۇلكەن تاربيە مەكتەبى بولاتىندىعى ءسوزسىز.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان»
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى