قازاقستان ادامزاتتىڭ تاعدىرىنىڭ ورتاقتاستىعىن ۇعىناتىن, دەموكراتيا پرينتسيپتەرىن ۇستاناتىن مەملەكەتتەر قاتارىنا قوسىلاتىنىن جاريالادى. ەل ءوزى باسشىلىققا الاتىن كونستيتۋتسياسىن, زاڭدارى مەن نورماتيۆتىك اكتىلەرىن تۇگەلدەي حالىقارالىق قۇقىق نورمالارى مەن الەمدىك گۋمانيستىك پرينتسيپتەر تالاپتارىنا سايكەستەندىرۋگە بەتبۇرىس جاسادى.
قازاقستان شىم-شىتىرىق الەمدىك كۇرەستەر, باسەكەلەستىكتەر, قاۋىپ-قاتەرلەر مەن قايشىلىقتار ارەناسىنا ەندى. ەلىمىز وسىنداي ءتۇرلى باسىمدىقتارعا تەز يكەمدەلۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن, ءوزىنىڭ گەوساياسي, گەوەكونوميكالىق مۇددەلەرىنە جۇمىس ىستەيتىن كوپ ۆەكتورلى سىرتقى ساياسات تۇعىرناماسىن تاڭدادى. كوپ ۆەكتورلى ساياسات قىتاي مەن رەسەي ورتاسىندا ورنالاسقان قازاقستانعا الەمنىڭ اقش, ەۋروپا وداعى, جاپونيا سياقتى باسىم دەرجاۆالارىمەن قاتىناس جاساۋعا جاقسى مۇمكىندىكتەر اپەردى.
قازاقستاننىڭ بۇۇ مۇشەلىككە ەنۋى ەل حالقىنىڭ الەمدىك دەموكراتيالىق ۇردىستەردى تۇسىنۋىنە جانە ولاردىڭ قىزۋ جاقتاۋشىلارىنا اينالۋىنا كومەكتەستى. حالىق ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ, ءتىلىنىڭ, تاريحىنىڭ جانە تەرريتوريالىق تۇتاستىعىنىڭ تاعدىرلىق ماڭىزدىلىعىن تەرەڭ سەزىنەتىن, ولار ءۇشىن كۇرەسۋگە قابىلەتتى بولاتىن دارەجەگە كوتەرىلدى. ار, ءدىن, ءباسپاسوز, جينالىس, كوزقاراستاردى اشىق ايتۋ بوستاندىقتارى بەكىتىلگەن ءحVىىى عاسىردىڭ سوڭىنداعى 1789 جىلعى «ادام جانە ازامات قۇقىقتارىنىڭ دەكلاراتسياسى», بۇۇ قابىلداعان 1948 جىلعى «ادام قۇقىقتارىنىڭ جالپىعا ورتاق دەكلاراتسياسى», 1968 جىلى بۇۇ قابىلداعان «ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە مادەني قۇقىقتار تۋرالى حالىقارالىق پاكت», 1975 جىلى حەلسينكيدە قابىلدانعان «ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ قورىتىندى اكتىسى» سياقتى حالىقارالىق گۋمانيتارلىق قاتىناستاردى بەكىتەتىن قۇجاتتاردى قازاقستان رەسپۋبليكاسى دا باسشىلىققا الاتىن جانە ورىندايتىن بولدى. قازاقستان گۋمانيتارلىق سالادا ادام قۇقىقتارىن تولىق ساقتايتىن, قورعايتىن مەملەكەتكە اينالۋدى مىندەتىنە الدى. دامىعان, وركەنيەتتى مەملەكەتتەر ۇلگىسىمەن ءبىرىنشى ورىنعا حالىقتىڭ ماقسات-مۇراتتارى مەن قۇندىلىقتارى قويىلدى. حالىققا بيلىكتىڭ تولىقتاي ەسەپتى بولۋى, وعان قىزمەت ەتۋى ءپرينتسيپى باسشىلىققا الىندى. حالىق بيلىكتىڭ قاينار كوزىنە اينالۋى بەكىتىلدى.
بۇۇ مۇشەسى رەتىندە قازاقستان حالىقارالىق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ جولىنا ءتۇستى. ەلىمىز بۇۇ جارعىسىنىڭ تالاپتارىن بۇلتارتپاي ورىنداۋدى مىندەتتەندى. قازاقستان قانداي دا بولماسىن قايشىلىقتاردىڭ الدىن الۋدى, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن قالىپتاسقان مەملەكەتارالىق شەكارالاردىڭ مىزعىماستىعىن, مەملەكەتتەردىڭ تەرريتوريالىق تۇتاستىعى مەن ەگەمەندىگىنە قول سۇعىلماۋىن جاقتادى. ەلىمىز ءوزىنىڭ موينىنا العان حالىقارالىق مىندەتتەردى ادال ورىنداۋ, قانداي دا بولماسىن ىشكى جانە سىرتقى داۋ-جاڭجالداردى, قايشىلىقتاردى بەيبىت كەلىسسوزدەر ارقىلى شەشۋ, باسقا مەملەكەتتەرگە قارسى كۇش كورسەتپەۋ سياقتى حالىقارالىق قاتىناستار پرينتسيپتەرىن باسشىلىققا الاتىن بولدى.
قازاقستان بۇۇ-نىڭ كەڭ كولەمدەگى الەمدىك بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋعا باعىتتالعان شارالارىن قولدايتىندىعىن جانە تىكەلەي قاتىناساتىندىعىن راستادى. ەڭ باستىسى, قازاقستان ءوزىنىڭ ىشىندە ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى بۇزىلمايتىندىعىنا الەمدىك قاۋىمداستىقتى سەندىردى. ەلىمىزدىڭ ازاماتتارى تىلدەرىنە, ناسىلىنە, دىنىنە, ساياسي كوزقاراستارىنا, ۇلتتىق جانە الەۋمەتتىك جاعدايىنا, جىنىسىنا قاراماي تەڭ قۇقىقتاردى پايدالاناتىندىعى جاريالاندى. قازاقستاننىڭ وزىندە ادام قۇقىقتارى جونىندەگى بۇۇ-نىڭ قانداي دا بولماسىن جۇرگىزىلەتىن جۇمىستارىنا جاعداي جاسايتىندىعى مالىمدەلدى.
بۇۇ ءوز قۇجاتتارىندا بەكىتكەن كەدەيلىكپەن, ساۋاتسىزدىقپەن, اشتىقپەن كۇرەس جۇرگىزۋدى قازاقستان ءوزىنىڭ ساياساتىنىڭ نەگىزگى باسىمدىلىعى دەپ تانىدى. اشىق قوعام جاعدايىندا بولاتىن اقپاراتتار, بىلىمدەر, عىلىمي جاڭالىقتار, تەحنولوگيالار الماسۋلارىنا قازاقستان بارلىق مۇمكىندىكتەردى تۋعىزاتىن بولدى. بەيبىت ساۋدا, ەكونوميكالىق ىنتىماقتاسۋ ۇردىستەرى قۋاتتالدى. الەمدىك قوعامداستىققا قازاقستان ءوزىن دەموكراتيالىق, قۇقىقتىق مەملەكەت بولامىن دەگەن نيەتپەن تانىستىردى.
سايىن بورباسوۆ,
ساياسي عىلىمدار دوكتورى, پروفەسسور
