مەملەكەت باسشىسى قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىق تورقالى تويىندا قازاق ەلىنىڭ ۇلى دالادا سالتانات قۇرعان عۇن يمپەرياسى, تۇرىك قاعاندىعى مەن التىن وردا مەملەكەتىنىڭ زاڭدى مۇراگەرى ەكەنىن اتاپ ايتقان ەدى.
وسى ويدى تارقاتىپ ايتساق, ماڭگىلىك ەل مۇراتىنىڭ العاشقى كەزەڭىندە عۇنداردىڭ تاڭىرقۇتى مودە قاعان ۇلتاراقتاي جەرىن جاۋعا بەرمەي, جاۋىنگەر حالىقتىڭ باسىن قوسىپ, جورالى جۇرتقا اينالدى. بۇل كەزەڭدە ەل بىرلىگى مەن جەر تۇتاستىعى باستى ۇستانىم ەدى.
ەۋرازيانىڭ كەڭ-بايتاق جازيراسىن ات تۇياعىمەن دۇبىرلەتكەن تۇرىك قاعاندىعى تۇسىندا بابالاردىڭ ۇلى مۇراتى قايتا داۋىرلەدى. جەرۇيىق مەكەن وتۇكەنگە ەل قوندىرعان ءباھادۇر بىلگە قاعان ء«تاڭىر جارىلقاپ, كەدەي حالىقتى باي قىلدى, ازدى كوپ قىلدى, ءتورت تاراپتى بەيبىت ەتتى». بۇل كەزەڭدە تارپاڭ مىنگەن تۇرىك بالاسى استانا سالىپ, بايلىققا كەنەلدى, قۋاتى كەمەلدەنىپ, حالقىنىڭ سانى ارتتى, توڭىرەگىن تىنىشتاندىرىپ, كورشىلەرىمەن بەيبىت قاتىناس ورناتتى. وسىلايشا مىعىم مەملەكەت, ەڭسەلى ەل بولدى.
ماڭگىلىك ەل مۇراتى قاراحان داۋىرىندە تاعى ءبىر تۇلەپ, ارتىنشا ايبارلى التىن وردامەن بىرگە قايتا جاڭعىردى. اسىرەسە, حالىق اسپەتتەپ ء«ازيز» دەپ اتاعان ءاز-جانىبەك تۇسىندا «قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇمىرتقالاعان» زامان ورنادى. تاريحى قيلى, تاعدىرى ورتاق, ءتىلى وزگەشە, ءدىنى ءبىر ەتنوستاردىڭ باسىن بىرىكتىرگەن ۇلىس الىپ دەرجاۆا دەڭگەيىنە كوتەرىلدى.
ايباتتى يمپەريا «اعايىننىڭ داۋلاسقانىنان, بەكتى حالىقتىڭ جاۋلاسقانىنان» بەرەكە-بىرلىگىنەن ايىرىلىپ, ىدىراعاننان كەيىن ۇلى اڭسار دا بۇلدىراعان ساعىمعا اينالدى. تەك تۇگەل تۇركىنىڭ قاراشاڭىراعى قازاق جۇرتى تاۋەلسىزدىك الىپ, تۋىستارىن تۇگەندەگەن تۇستا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن بۇلتتى جارعان كۇندەي بوپ ماڭگىلىك ەل مۇراتى تاريح ساحناسىنا شىقتى. تۇڭعيىق تاريحتى تەرەڭ بىلەتىن مەملەكەت باسشىسى حالقىنىڭ پاسسيونارلىق قۋاتىن باعامداپ, ونى « ۇلى دالانىڭ مۇراگەرى» دەپ باعالادى.
بولاشاققا باستار جولدا ماڭگىلىك ەل مۇراتىن تەمىرقازىق ەتىپ ۇستاندى.
بيىلعى حالىققا ءداستۇرلى جولداۋدىڭ تاقىرىبىنان دا بۇنى ايقىن اڭعارۋعا بولادى.
«قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» دەپ اتالاتىن جولداۋىندا ەلباسى ەلىمىزدىڭ دامۋ كەزەڭدەرىن ساتىلاپ كورسەتەدى.
ءبىرىنشى جاڭعىرۋ, بۇدان شيرەك عاسىر بۇرىن ەلىمىزدىڭ ازاتتىققا قول جەتكىزىپ, تاۋەلسىز مەملەكەت بولىپ قالىپتاسۋ كەزەڭىنەن باستالادى. بۇل العاشقى كەزەڭدە ەلدىڭ بىرلىگى, جەردىڭ تۇتاستىعى قامتاماسىز ەتىلدى.
ەكىنشى جاڭعىرۋ – ارقا تورىنە استانا ورناپ, ەكونوميكامىز باسەكەگە قابىلەتتى 50 ەلدىڭ قاتارىنا ەنگەن, حالقىمىزدىڭ قۋاتى ارتىپ, تورتكۇل دۇنيەنىڭ ءتورت تاراپىنا بەيبىتشىل باستامالارىمەن تانىلعان كەزەڭ.
وسى جولداۋمەن بىرگە باستاۋ الاتىن ءۇشىنشى جاڭعىرۋ دا «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىراتىن, جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى قامتاماسىز ەتەتىن, ايماقتىق كوشباسشىعا اينالعان ابات ەلدى باياندى بولاشاققا, ۇلى وركەنيەتكە باستايتىن قۇتتى قادام بولىپ سانالادى.
بۇل تۇرعىدان العاندا, جولداۋدا ايتىلعان قازاقستاننىڭ جاڭعىرۋ كەزەڭدەرى ماڭگىلىك ەل مۇراتىن ۇستانعان عۇن مەملەكەتى, تۇرىك قاعاندىعى, التىن وردا ۇلىسىنداعى دامۋ كەزەڭدەرىمەن دە سايكەس كەلەتىن سياقتى.
ءبىز سوندىقتان مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇندەۋىندە ۇسىنىلعان كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەر مەن قازاقستان حالقىنا ارناعان بيىلعى جولداۋىندا جۇكتەلگەن مىندەتتەردى قازاق قوعامىنىڭ بولاشاعىنا باعىت-باعدار سىلتەپ, الىسقا سامعاتاتىن قوس قانات دەپ قابىلدادىق. اسقاق ەلدىڭ اسىل اڭسارى – ماڭگىلىك ەل مۇراتى وسىلايشا جاڭا بەلەسكە كوتەرىلدى.
وسى ورايدا, ەلىمىزدىڭ اتا زاڭى الداعى دامۋىمىزدىڭ نەگىزگى تىرەگى ەكەنىن ەسكەرسەك, ەلباسى باستاماسىمەن ورنىققان ماڭگىلىك ەل مۇراتىن كونستيتۋتسيامىزدىڭ ماتىنىنە ەنگىزۋ تۋرالى پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى ق.توقاەۆتىڭ ۇسىنىسىن قولداي وتىرىپ, بۇل قادام كەمەل كەلەشەگىمىزدىڭ كەپىلىنە اينالار ەدى دەپ پايىمدايمىز.
دارحان قىدىءرالى,
"ەگەمەن قازاقستان"
