01 اقپان, 2017

بۇل جولداۋ بۇرىنعىدان وزگەرەك

400 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ناۋبات

پرەزيدەنتتىڭ بيىلعى جول­داۋىنىڭ, ءبىزدىڭ پايىمداۋىمىزشا, جاۋاپكەرشىلىگى مەن تالاپ­تارى ءتىپتى ەرەكشە. اڭگىمە ەلىمىز­دىڭ ەكونوميكالىق دامۋىن تەحنو­لوگيالىق رەلستەرگە قويۋ ارقىلى تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ تۋرالى بولىپ وتىر. ەلباسى ن.نازارباەۆ ۇسىنعان تسيفرلىق تەحنولوگيا, 3D-پرينتينگ, ونلاين-ساۋدا, ءموبيلدى بانكينگ, تسيفرلىق قىزمەت كورسەتۋ سەكىلدى دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ ىسىندە قولدانىلاتىن جانە باسقا دا پەرس­پەكتيۆالى سالالاردى دامىتۋ – سونى دا اسا كۇردەلى تالاپتار. جانە بۇل وزگەرىستەردىڭ بارلىعى ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا ءتيىس. تەحنولوگيالىق جاڭعىرۋدىڭ بەل ورتاسىندا شەشۋشى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى – ادامي كاپيتال ساپاسىن جاقسارتۋ ەكەندىگىنە پرەزيدەنت تاعى دا نازار اۋداردى. ياعني, يندۋستريالىق رەۆوليۋتسياعا ەنۋ, ىلەسۋ, ونىڭ يگىلىكتەرىن يگەرۋ, ولاردىڭ ەلىمىزدىڭ وندىرىسىنە ەنگىزىلۋى, ساپاسى تاعى دا ادامعا, كادرلارعا بايلانىستى. وسى رەتتە, جولداۋدا ايتىلعانداي, ءبىلىم سالاسىن ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ جاڭا مودەلىنىڭ ورتالىق بۋىنىنا اينالدىرۋدى – ماسەلەنىڭ جاڭاشا قويىلىسى, مۇلدە سونى, ەرەكشە دە ناقتى تالاپ دەپ قابىلداۋ قاجەت. بۇل – وندىرىسشىلەر مەن جۇمىس بەرۋشىلەر دە ءوز دامۋىنىڭ, ءوسۋىنىڭ جاڭا مودەلىن جاڭا ساپاعا, دەڭگەيگە كوتەرىپ, ءوز سالاسىنىڭ بولاشاعىن, باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن بۇگىنگى كاسىپتىك ءبىلىم سالاسىنان ىزدەپ, جاڭا بايلانىس­تاردى قازىردەن قالىپتاستىرۋى, كادرلاردىڭ جاڭا بۋىنىن ازىرلەۋگە وزدەرى دە تۇبەگەيلى بەت بۇرۋى قاجەت دەگەن ءسوز. پرەزيدەنتتىڭ جاھاندىق, تەحنولوگيالىق جاڭعىرۋدىڭ كەلەلى دە كۇردەلى ماسەلەسىن ايقىنداي, ساراپتاي ۇسىنا وتىرىپ, وسىنداي احۋالدا – يندۋستريالىق رەۆوليۋتسيا جاعدايىندا دا ەلىمىزدە قازاق ءتىلىنىڭ باسىمدىعى ساقتالادى, كەلەشەكتە ونىڭ ءارى قاراي دامۋىنا زور كوڭىل بولىنەدى دەگەن تۇبەگەيلى, ورنىقتى, اشىق پايىمى كوڭىلگە سەنىمدى وپتيميزم, ماقتانىش ۇيالاتاتىندىعىن اشىق ايتقىم كەلەدى. ەلباسى تەحنولوگيالىق سەرپىلىس, سەكىرىس, جاڭارۋ كەزەڭىندەگى قالا مەن اۋىل مەكتەپتەرى اراسىنداعى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىنىڭ الشاقتىعىن ازايتۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋدارۋى كەلەشەكتە اۋىل جاستارىنىڭ ءبىلىم كەڭىستىگىندەگى باسەكەگە قابىلەتتىگىن ارتتىرارى ءسوزسىز. جولداۋداعى پرەزيدەنتتىڭ جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ساپاسىنا, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ كادرلىق قۇرامىنا, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقتالۋى دەڭگەيىنە, ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنا قاتىستى باقىلاۋ مەن تالاپ كۇشەيتىلۋى قاجەتتىگى تۋرالى ويلارى بۇل سالانىڭ ەڭ وزەكتى, ەڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەرىن ءدوپ باسىپ, ايقارا كوتەرۋى وسى سالانىڭ باسشىلارى مەن ءتيىستى مينيسترلىكتىڭ قاتەرىنە ايقىنداۋشى باعدار ەكەندىگىن جوعارى مەكتەپتىڭ بايىرعى قىزمەتكەرى رەتىندە تولىق ماقۇلدايمىن. وسى ءبىر ءتۇيىندى, تۇجىرىمدى جولداردا سالانىڭ ەڭ كۇردەلى دە قات-قابات پروب­لەمالارى جاتىر. سونداي-اق, بۇل جولداۋدا ەل ىشىندەگى قاۋىپسىزدىك احۋالىن جاقسارتۋ, ونى ءدىني ەكسترەميزمنىڭ الدىن الۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرۋ, ءدىني قارىم-قاتىناس سالاسىنداعى راديكالدىق كوزقاراسقا بايلانىس­تى كەز كەلگەن ارەكەتكە «مۇلدە توزبەۋشىلىكتى» قالىپتاستىرۋ ماسەلەسىنىڭ كوتەرىلۋى دە وتە وزەكتى. ەكونوميكالىق جوسپارلاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەلىمىزگە ىشكى تىنىشتىق كەرەك. مەملەكەتىمىزگە سىرتتان تاڭىلىپ وتىرعان ءدىني ەكسترەميزمنىڭ باستى وبەكتىسى – جاستار. بۇل پروبلەماعا ەڭ الدىمەن بۇكىل قوعام, ەڭ الدىمەن, ءار اتا-انا, وتباسى بەتبۇرىس جاساۋى كەرەك. بالانىڭ دۇنيەتانىمى, تالعامى, كوزقاراسى ەڭ كۇردەلى, ەڭ نازىك ماسەلە, سەبەبى, ونىڭ ارتىندا ەل, ۇلت تاعدىرى تۇر. ونى قالىپتاستىرۋ, جاس ۇلاندى ۇلتقا, ەلگە قىزمەت ەتەر ازامات ەتىپ تاربيەلەۋ اتا-انانىڭ ءتول, ادامدىق بورىشى. وندا قوعامنىڭ, ۇلتتىق تۇپكىلىكتى مۇددەسى بار. ول, سايىپ كەلگەندە, ەلدىڭ ىشكى قاۋىپسىزدىگىنە, ەل, ۇرپاق تىنىشتىعىنا قوسىلار ۇلەس. مەن جولداۋدان وسىنى ءتۇيدىم. وسىنى باسقالار دا باعامداپ, پا­يىمداسا دەيمىن. پرەزيدەنت جولداۋىنان العاش پايىمداپ, وقىعانداعى ويعا ۇيالاعان العاشقى ۇشقىر ويلار وسىنداي. جولداۋ قويعان مىندەتتەر تىم كۇردەلى دە ناقتىلى. ونى جۇزەگە اسىرۋ – ەلدىككە, ءار دەڭگەيدەگى مەملەكەتتىك ورگاندار باسشىلىعىنا سىن, ءار ازاماتقا قاستەرلى پارىز.

ءناۋبات قاليەۆ,  

ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى  ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى

سوڭعى جاڭالىقتار