16 قاڭتار, 2017

قۇدالىق

2650 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
كۋدالىكبىلتىر ما, الدە جىلدىڭ باسىندا ما ەدى, شىمكەنتكە قۇ­دالىققا بارعام عوي. قۇدانىڭ ءۇيى­نەن كەيىن اعايىندارى جينالىپ, كافەدە كۇتتى. قالانىڭ قاق ور­تاسىنداعى كافەگە ءتۇس قايتا كەل­دىك. كەلگەن جەرىمىز ۇلكەن توي­حانا ەكەن. ءبىر بۇرىشىنان وسىن­داي قۇدالىق سياقتى كىشى­گىرىم توي ىستەيتىندەرگە ارنايى زال اشىپ قويىپتى. تورگە جاي­عاسىپ, «الىڭ-كەلىڭ» باس­تالا بەر­گەندە داياشى جىگىتتى شا­قى­رىپ: «جاقىن جەردە مەشىت بار ما؟» دەپ سۇرادىم. ول وي­لا­نىپ قالدى. ەسىنە تۇسىرە ال­ما­دى-اۋ دەيمىن: «ناماز وقيىن دەپ پە ەدىڭىز؟» دەپ وزىمە سۇراق قويدى. – ءيا.. – قازىر وسى زالدان شىق­ساڭىز, سول جاققا قاراي ءدالىز بار. سونىڭ تورىندەگى ەسىككە كىرسەڭىز, توي زالىنا كىرەسىز. ەدەنى كىلەم. بۇگىن توي جوق. سول زالدا وقىپ الساڭىز بولادى... كەشكە قاراي قۇدالىق قىزدى. ءسوز سويلەۋشىلەر دە, بيلەۋشىلەر دە كوبەيدى. ەكى جاق ءبىر-ءبىرىن قيماعانداي قايتا-قايتا مۋزىكا قويعىزىپ, ورتاعا سەكىرىپ شىعادى. قايتا-قايتا توست كوتەرۋ. ستاكانىن ۇستاپ, ستول ارالاۋ... ءبيدىڭ اراسىندا قانشاما اراق ءىشىلدى. ايتەۋىر, ءبارى كوڭىلدى, ءبارى قىزۋ... ءبىر ۇلكەن اعامىز شاقىرىپ الىپ: «قۇدالارعا ەسكەرتشى, ءبىز جاق ەندى قايتا بەرسە... ءالى ارامىزدا سوناۋ اۋىلعا قايتاتىن ادامدار بار. جول ۇزاق, كۇن سۋىق دەگەندەي... ءبا­رىنە ريزامىز. ەندى باتا بەرسىن بىزگە...» دەپ, جۇمساپ جىبەردى. ءوزىم دە شام نامازىن وقۋعا اسىعىپ, سىرتقا شىعا الماي وتىرعانمىن. لىپ ەتىپ, سىرتقا شىقتىم. باسقا-باسقا شام نامازىن ءدال ۋاقىتىندا وقۋ كەرەك. سوندىقتان الدىمەن ناماز وقىپ الماققا الگى زالعا بەت الدىم. كىرسەم, دالادا قاس قا­را­يىپ قالعاندىقتان بولمە ءىشى ەپتەپ قاراڭعىلاۋ ەكەن. بىراق, ۇلكەن-ۇلكەن تەرەزەلەر­دەن كومەسكى جارىق ءتۇسىپ تۇر. جان-جاقتان قورشاعان ورىندىقتاردىڭ اراسىنا تۇرا قالدىم. ەكى راكاتتى وقىپ, ەندى ءساج­دەگە باس قويماققا ەدەنگە ەڭ­كەيە بەرگەنىمدە ۇلكەن زال­دىڭ ەسىگى سارت ەتىپ اشىلىپ, ىشكە بىرەۋلەر اپىل-عۇپىل كىرىپ كەلدى. ار جاقتا مۋزىكا ۇرىپ تۇر. كىرگەن بويدا بىرەۋى اي­قايعا باستى. اللا ءوزى كەشىر­سىن, ناماز وقىپ جاتقاندا قۇلا­عىڭدى جاۋىپ وتىرمايسىڭ عوي. ونىڭ ۇستىنە تۋرا جانىمدا تۇر. ايقايلاپ جاتقان ايەل ادام. جانە داۋسىن تانيتىن دا سياقتىمىن. – ەي, سەن تامادا بالاعا ايتساڭشى... بولدى, قۇدالىقتى اياقتاسىن... «تاعى ءبىر, ءبىر بي...» دەپ, ادامنىڭ ابدەن زىقى­سىن شىعاردىڭدار عوي... مۇن­داي دا قۇدالار بولادى ەكەن-اۋ... ءوزىمىز قۇدالىققا بارساق قاي­تۋعا اسىعىپ وتىرامىز. بۇلار بولسا بىلق ەتپەي ءالى وتىر. ەش اسىعار ەمەس قوي تەگى... ساجدەدەن باسىمدى كوتەرىپ, تىزەرلەپ وتىرىپ, قايتادان ءساج­دەگە باس قويدىم. بىراق داۋ­سىم ءالسىز شىقتى ما, الدە ار جاق­تاعى مۋزىكانىڭ داۋ­سى باسىپ كەتتى مە, ەسىكتەن كىر­گەن­دەر مەنى ەستىمەدى دە, بۇرىلىپ تا قارامادى. ەركەك بايعۇس اق­تا­لىپ جاتىر. ايەل تىڭدار ەمەس. – بىلمەيمىن. قازىر كىر دە, تامادا بالاعا بىردەن ەسكەرت. مۋزىكانى ءوشىرسىن... ەندى قايتىپ قويماسىن. قۇدالاردى قايتارماي, سەندەر ۇستاپ وتىر­سىڭدار... اراق قۇيساڭ, لاكىلدەتىپ ىشە بەرەدى... بولدى, اياقتاڭدار قۇدالىقتى... اراق تا قالماي بارادى. بىلەسىڭ بە, ەكى-اق بوتەلكە اراق قالدى سكلادتا... نەمەنەڭە جەتىسىپ لاكىلدەپ ءجۇرسىڭ؟.. مەن مىنا جاقتا جانىم شىعىپ, ءولىپ بارامىن... سەن ءجۇرسىڭ انا جاقتا «قۇداشا, ءبىر بي, ءبىر بي...» دەپ, ادامنىڭ جىنىن كەلتىرىپ... مۇنداي قىسىلماسپىن. ساجدەدەن تۇرايىن با, جوق پا دەگەن وي كەلدى. الدە ءوستىپ جاتا بەرەيىن بە؟ تۇرسام, بۇلدىرەمىن-اۋ. بىراق امال جوق قوي. مەن اللاعا قۇلشىلىق جاساپ جاتىر ەمەسپىن بە؟ «اللاھۋ اكبار» دەپ, بۇل جولى داۋسىمدى قاتتىراق شىعارىپ, تۋرا قۇداعيدىڭ قۇلاعىنىڭ تۇبىنەن ورنىمنان تۇرا بەردىم. ايقايلاپ جاتقان اپايدىڭ «استاپىراللا» دەگەن داۋسى ەستىلدى دە ارتىنشا ەسىك سارت ەتىپ اشىلىپ, ەكەۋى ۇمار-جۇمار دالاعا اتىپ شىق­تى. كوزىم كورگەن جوق, بىراق ەسى شىققان ايەل ەركەكتى باسا-كوك­تەپ, ۇستىنەن اتتاپ ءوتىپ كەتتى-اۋ دەيمىن. ەركەكتىڭ دە «ويباي» دەگەن داۋسى ەستىلىپ قال­دى. ار­تىنشا ەسىك سارت ەتىپ جابىلدى. نامازىمدى وقىپ بولىپ, ىشكە كىرسەم, ەل جاپپاي باتاعا قول جايىپ جاتىر ەكەن... ورالحان ءداۋىت, «ەگەمەن قازاقستان» جامبىل وبلىسى
سوڭعى جاڭالىقتار

ادام قۇقىعى – باستى نازاردا

اتا زاڭ • 21 اقپان, 2026