قازىنامىز قارجىعا تولدى

2016 جىلدىڭ 11 ايىنىڭ قورى­تىندىسىن ۇكىمەت وتكەن جىلدىڭ 20 جەلتوقسانى كۇنى قاراعانى بەلگىلى. 12 ايدىڭ, ياعني جىلدىڭ تولىق قورىتىندىسى ءالى شىعارىلا قويعان جوق. سوندىقتان ءبىز تومەندە وتكەن جىلدىڭ 11 ايى قورىتىندىسى نەگىزىندە اڭگىمە قوزعاي وتىرىپ,  مىنا ءبىر جايعا ەرەكشە توقتالعاندى ءجون كوردىك. ويتكەنى, بۇل ءوزى سوعان تۇرارلىق ماسەلە. سول ۇكىمەت وتىرىسىندا مەملە­كەتتىك بيۋدجەتتىڭ ورىندالۋى تۋرالى بايانداما جاساعان قارجى ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆ 2016 جىلدىڭ 11 ايىندا مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ ورىندالۋى, اسىرەسە, كىرىستەر ءوسىمى كۇتكەندەگىدەن الدەقايدا جوعارى بولعاندىعىن, سونىڭ ناتيجەسىندە 11 ايدىڭ وزىندە-اق مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە 2015 جىلدىڭ جىلدىق كولەمىنىڭ دەڭگەيىندە كىرىستەر تۇسكەندىگىن مالىمدەدى. «مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە 5,8 ترلن تەڭگە سوماسىندا كىرىستەر (ترانس­فەرتتەردى قوسپاعاندا) ءتۇستى. مەم­لەكەتتىك بيۋدجەت بويىنشا اسىرا ورىنداۋ سوماسى 396 ملرد تەڭگەنى, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت بويىنشا 255 ملرد تەڭگەنى جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەت بويىنشا 141 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. اعىمداعى جىلدىڭ 11 ايىندا وتكەن جىلدىڭ ءدال وسى كەزەڭىنە قاراعاندا, مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ كىرىستەرى 31,8 پايىزعا (1 398 ملرد تەڭ­گەگە), رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ كىرىس­تەرى 41,1 پايىزعا (1 195 ملرد تەڭگەگە) جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتىڭ كىرىستەرى 13,6 پايىزعا (203 ملرد تەڭگەگە) ءوستى. تۇتاستاي العاندا, مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ كىرىستەرى 107,3 پايىزعا, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىكى 106,6 پايىزعا جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتىكى 109,1 پايىزعا ورىندالدى. جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا شامامەن 250-300 ملرد تەڭگەگە سالىق تۇسىمدەرىن ايتارلىقتاي اسىرا ورىنداۋ كۇتىلۋدە. مۇنىڭ ءوزى بىزگە ۇلتتىق قوردان كەپiلدەندىرiلگەن ترانسفەرتتى تارتپاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى مينيستر. ارينە, بۇل – قۋانىشتى جاعداي. ەل قازىناسىنىڭ قارجىعا تولى بولعانىنا نە جەتسىن! سونىڭ ىشىندە, ءبىر جىلدىڭ جوسپارى ءبىر ايى كەم 11 ايدىڭ وزىندە ورىندالىپ جاتسا! الەمدى داعدارىس كەرنەپ وتىرعان شاقتا, الەمنىڭ كوپ­تەگەن ەلدەرى قارجىعا ءزارۋ بولىپ, بيۋد­جەت تاپشىلىعىنىڭ ورنىن قالاي تولتى­رامىز دەپ باستارىن قاتىرىپ وتىرعان شاقتا, قازىنامىز قارجىعا تولىپ قانا قويماي, اسىپ توگىلىپ جاتسا مۇنى ەلىمىزدىڭ بەرەكەسى دەمەي نە دەيمىز. ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ەڭ باس­تى كورسەتكىشتەرىنىڭ ءبىرى – ىشكى جالپى ءونىم ء(ىجو) كورسەتكىشى ەكەندىگىن جۇرتتىڭ ءبارى بىلەدى. 2016 جىلدىڭ 11 ايىندا ونىڭ ءوسىم دەڭگەيى 0,8 پايىزدى قۇرادى. جىل سوڭىندا ول 1 پايىزعا دەيىن جەتەدى, ياعني ءىجو-ءنىڭ ورىندالۋى 101 پايىزدى قۇرايدى دەگەن جاقسى ءۇمىتىمىز بار. الەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىس جاعدايىندا بۇل 1 پايىزدىق ءوسىمىنىڭ ءوزى وسال كورسەتكىش ەمەس. ويتكەنى, ءبىزدىڭ باستى ەكونوميكالىق وداقتاسىمىز رەسەي وتكەن جىلدى مينۋسپەن قورىتىندىلاماق. بىراق سوعان قاراماستان, رەسەي ۇكىمەتى مەن ەكونوميكالىق ساراپشىلارى مۇنىڭ ءوزىن جاقسىلىقتىڭ نىشانىنا بالاپ وتىر. ء«بىز ەكونوميكالىق قۇلدىراۋدى توقتاتا الدىق, داعدارىستىڭ تۇپكى شەگىنەن وتتىك, ەندى تەك العا باسۋلاردى عانا كۇتەمىز. بىراق بيۋدجەتىمىز ءالى دە كۇردەلى قالپىندا قالىپ وتىرعاندىقتان سايلاۋ الدىنداعى ۋادەمىزدى ورىنداۋ وڭايعا تۇسپەيدى», دەپ مالىمدەدى جۋىردا رەسەيدىڭ جوعارى شەندى شەنەۋنىكتەرىنىڭ ءبىرى. ال قازاقستاندا ەكونوميكالىق ءوسىم 1 پايىزعا جوعارىلادى دەگەننىڭ وزىندە قازىناعا قارجىنىڭ قۇيىلۋى جوسپارلانعاننان 8-9 پايىزعا دەيىن ارتىپ وتىر. مۇنىڭ ءوزى حالىقتىڭ تۇرمىس جاعدايىن جاقسارتۋعا مول مۇمكىندىكتەر بەرەدى. بيىلعى جىل­دىڭ وزىندە زەينەتاقىلار مەن الەۋ­مەتتىك جاردەماقىلار كولەمى ەكى رەت وسىرىلمەك. بۇل – ءبىزدىڭ قازىرگى جاع­دا­يىمىزدا «ارىق ايتىپ, سەمىز شى­عۋ­دىڭ» ءبىر كورىنىسى بولسا كەرەك. قازىنادا قارجى نەگە ءىجو وسىمىنەن وزا شاۋىپ كوبەيىپ وتىر؟ ونىڭ سەبەبىن ەكونوميكالىق ساراپشىلار بەرە جاتار. ۇكىمەت تە تۇسىندىرەتىن بولار. ال ءبىزدىڭ ويىمىزشا, بۇل – جۋىقتا ىسكە قوسىلعان قاشاعان كەن ورنىنىڭ ال­عاشقى ءدۇمپۋى جانە تەڭگە باعامىن ەركىن اينالىمعا جىبەرۋ شاراسىنىڭ ءساتتى جۇزەگە اسۋى, قازاقستاننىڭ ەكو­نوميكالىق داعدارىس كەزەڭىن ەڭسەر­گەندىگىنىڭ ۇلكەن ءبىر بەلگىسى. سۇڭعات ءالىپباي, «ەگەمەن قازاقستان»