باستى تاقىرىپ – ۇلت جوسپارى

وڭتۇستىك قازاقستان وبلى­سىندا جۇمىس ساپارىمەن ءجۇر­گەن قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسى پارلامەنتى سەناتى­نىڭ دەپۋتاتى قۋانىش ايتا­حانوۆ ورداباسى, وتىرار, ءبايدى­بەك, سوزاق اۋداندارىندا جانە كەنتاۋ مەن تۇركىستان قالا­لارىن­دا بولدى. ساپار بارىسىندا دەپۋتات وبلىستا ەكونوميكا, الەۋمەتتىك جانە مادەني سالالاردا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ جاي-كۇيىمەن تانىسىپ, جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن, ەڭبەك ارداگەرلەرىمەن, ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن, كاسىپكەرلەرمەن, پارتيالاردىڭ, قوعامدىق بىرلەس­تىك­تەردىڭ وكىلدەرىمەن جانە جاس­تارمەن كەزدەستى. سەناتور ازاماتتاردى مەملە­كەت باسشىسىنىڭ بەس ينستيتۋت­تىق رەفورماسىن ىسكە اسىرۋ شەڭ­بەرىندە ەلىمىزدە جۇرگىزىلىپ جات­قان جاڭعىرتۋلار جونىندە, ەكو­نوميكانى, الەۋمەتتىك سالانى دامىتۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى, ءتىل ساياساتى تۋرالى حاباردار ەتتى. جەر رەفورماسى جونىندەگى رەس­­پۋب­­ليكالىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى ق.ايتاحانوۆ كوپشىلىككە كوميسسيانىڭ جۇمىسى جايلى جانە جەر كودەكسى وزگەرىستەرىنىڭ ماز­مۇنى تۋرالى ايتىپ بەردى. سونداي-اق, ول حالىقتى تولعاندىرىپ وتىر­عان سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى. جاقىندا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى باقىتجان ەرتاەۆ پەن باقىتبەك سماعۇلوۆ شەكارا قىزمەتىنىڭ ءۇشارال جانە كۇرشىم جاساقتارىنا ساپارمەن كەلدى. حالىق قالاۋلىلارى شەكاراشىلاردىڭ اسكەري-جاۋىنگەرلىك قىزمەتىمەن, ولاردىڭ تۇرمىستىق جاعدايلارىمەن تانىستى. باقىتجان ەرتاەۆ «ءورىل» جانە ر.باتىرحانوۆ اتىنداعى زاستاۆالاردى بارىپ كورسە, باقىتبەك سماعۇلوۆ «سارىبوكتەر» زاس­تاۆا­­سىنىڭ شەكاراشىلارىمەن كەزدەستى. ساپار بارىسىندا دەپۋت­تار مەملەكەتتىك شەكارانى كۇزەتۋدە قولدانىلاتىن تەحني­كا­لىق قۇرالداردى, ينفراقۇرى­لىم­دار­دى كورۋمەن قاتار, شەكارا بويىندا ورنالاسقان ەلدى مەكەن­دەردىڭ تۇرعىندارىمەن دە ءجۇز­دەستى. كەزدەسۋ كەزىندە دەپۋتات­تار مەملەكەت تاراپىنان قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جولىن­داعى اتقارىلىپ جاتقان جۇمىس­تارعا توقتالدى. بۇل سالادا شەكارا­شى­لار­دىڭ الاتىن ورنى دا ءسوز بولدى. ساپار سوڭىندا دەپۋتاتتار ۇلان-بايتاق جەرىمىزدىڭ ءبىر ءبول­شەگىن كۇندىز-ءتۇنى كۇزەتىپ ءجۇر­گەن شەكاراشى ساربازدارعا تاۋەل­سىزدىك ۇعىمىنىڭ ءمان-ماعىنا­سىن ءتۇسىندىرىپ, اسا جاۋاپتى قىز­­مەت­­تەرىنە تابىس تىلەدى. ال اقىن­دى­عىمەن بەلگىلى باقىتبەك سماعۇلوۆ مەملەكەتتىك شەكارا ساقشى­لارىنا ءوزىنىڭ كىتاپتارىن سىيلادى. ءماجىلىس دەپۋتاتى, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ پارلامەنتتەگى فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى ساپارحان وماروۆ سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا پارتيانىڭ وڭىرلىك فيليالىنىڭ قوعامدىق قابىلداۋىندا ازاماتتاردى قابىلدادى, پەتروپاۆل قالاسىنداعى «يۋدي-دەنت» ءتىس ەمحاناسىنىڭ جۇمىسىمەن جانە قىزىلجار اۋدانىنداعى «لەۆين ۆ.د.» اتىنداعى جەكە كاسىپكەردىڭ وندىرىسىمەن تانىستى. قابىلداۋعا كەلگەن سولتۇستىك­قازاق­ستاندىقتار ستەپنوگور كەن بايىتۋ كومبيناتىنىڭ قال­دىقتاردى كادەگە جاراتۋ جونىندەگى جەلىنىڭ پايدالانۋعا بەرىلۋىن ۇيىمداستىرۋ, وبلىس اۋماعىندا قاتتى نىعىزدالعان كىرپىش ءوندىرۋ ءۇشىن عيمارات ءبولۋ ماسەلەلەرىن, زەينەتاقىنىڭ دۇرىس ەسەپتەل­مەۋى سياقتى ماسەلەلەردى كوتەردى. س.وماروۆ قويىلعان سۇراقتاردى باقى­لاۋعا الاتىندىعىن جانە ولار بويىنشا ءتيىستى دەپۋتاتتىق ساۋالدار جولدايتىندىعىن ايتتى. ءماجىلىس دەپۋتاتى سول كۇنى جىل باسىنان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان «يۋدي-دەنت» ءتىس ەمحاناسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. بۇل «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» مەملەكەتتىك باع­دار­لاماسى بويىنشا اشىلعان ەكىن­شى ءتىس ەمحاناسى بولىپ وتىر. وندا دەپۋتات كلينيكانىڭ پاتسيەنت­تەرىمەن اڭگىمەلەستى. اڭگى­مە بارىسىندا بۇل جەردەگى باعانىڭ سولتۇستىكقازاقستاندىقتار ءۇشىن ىڭعايلى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. ءماجىلىس دەپۋتاتى جەكە كاسىپ­كەرلەردىڭ جۇمىسىمەن دە تانىسۋ ءۇشىن قىزىلجار اۋدانىنداعى جيھاز شىعاراتىن «لەۆين ۆ.د.» جشس دۇكەنىنە باس سۇقتى. كوم­پانيانىڭ تسەحتارىندا 70-تەن استام جيھاز تۇرلەرى شىعارىلادى, ونىڭ ونىمدەرى استانا, الماتى جانە قازاقستان مەن رەسەيدىڭ كەي­بىر وڭىرلەرى تۇرعىندارىنىڭ سۇرا­نىستارىنا يە بولۋدا. ءماجىلىس دەپۋتاتى مايرا ايسينا اقمولا وبلىسىنداعى جۇمىس ساپارى شەڭبەرىندە اقمول اۋىلىنىڭ جۇمىسسىز جانە ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ايەلدەرىنە ارنالعان ترەنينگكە قاتىستى. كەزدەسۋگە كەلگەن اۋىلدىڭ قىز-كەلىنشەكتەرىنە «جاسىل تەحنولوگيالاردى» پايدالانا وتىرىپ, ءوز ءىسىن قالاي اشۋعا بولاتىنى تۋرالى ايتىلدى. دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, ەكسپو-2017 قارساڭىندا جوباعا قاتىسۋشىلار – «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ايەلدەردى قولداۋ جونىندەگى ساراپتاما توبى «جاسىل» ەكونوميكانى» قولداۋ جانە G-Global-دى دامىتۋ» كواليتسياسىمەن بىرلەسە وتىرىپ, استانانىڭ ماڭايىندا وزىندىك ەرەكشەلىگى بار «قارسىلاپ الۋ بەلدەۋىن» قۇرۋ­عا, ياعني حالىقارالىق كورمە­گە كەلەتىن بارشا جۇرتقا قولايلى جاعداي جاساۋعا تىرىسۋدا. قىز-كەلىنشەكتەردى وقىتىپ-ۇيرەتۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى – قوناق قابىل­دايتىن ۇيلەر, ەكولوگيالىق تازا جەمىس-كوكونىس ونىمدەرى, كادەسىي بۇيىمدارى. م.ايسينا «جاسىل تەحنولوگيا­لاردى» پايدالانۋ ايەلدەرگە ءوز ىستەرىن ودان ءارى دامىتۋعا ءمۇم­كىندىك بەرەرىنە سەنىمدى. «بولاشاق – «جاسىل تەحنولوگيالاردا», «جاسىل ەكونوميكادا». بۇلار – رەس­ۋرس ۇنەمدەيتىن, سۋ ۇنەمدەيتىن, جارىق ۇنەمدەيتىن تەحنولوگيالار. ءبىز, بىرىنشىدەن, ەكونوميكانى ۇيرەنۋىمىز كەرەك, ەكىنشىدەن, وسى «جاسىل تەحنولوگيالار» باعىتىندا دامۋعا ءتيىسپىز. ءبىز اۋىل ايەلدەرىن عانا وقىتىپ-ۇيرەتە باستادىق. ويتكەنى, اۋىل مادەنيەتىن وسىلايشا كوتەرۋگە بولادى دەپ ويلايمىز. بۇگىنگى تاڭدا قالادا جاسالىپ جاتقان نارسەلەردىڭ بارلىعىن ەش قيىندىقسىز, ياعني قالاداعىداي جاعدايلارمەن اۋىلدا دا جاساۋعا بولادى», – دەپ اتاپ ءوتتى ءماجىلىس دەپۋتاتى. 2014 جىلدان بەرى جوبا اياسىندا شامامەن 5 مىڭداي قىز-كەلىنشەك بيزنەس-ساۋاتتىلىق نە­گىزدەرىنە وقىتۋدان ءوتتى. ترە­نينگ­تەر الماتى, اقمولا جانە قارا­عان­دى وبلىستارىندا جۇيەلى تۇردە وتكىزىلىپ جاتىر. وتكەن جى­لى اقمولا وبلىسى ارشالى اۋ­دانى­نىڭ ارناساي اۋىلىندا «جاسىل تەحنولوگيالاردىڭ» حالىق اكا­دەمياسى» ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى اشىل­دى. ول جەردە وقىپ-ۇيرەنۋگە نيەت بىلدىرۋشىلەردىڭ بارلىعى «جا­سىل تەحنولوگيالاردى» پايدالانۋ بويىنشا وقۋدان وتە الادى, سو­دان كەيىن ولاردى قولدانۋدى بيو­ۆە­گەتاريدەن تىكەلەي كورە الادى. ءماجىلىس دەپۋتاتى مارات بوپازوۆ الماتى وبلىسىنا جاساعان ساپارىندا ماتاي اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەستى, زەينەتكەرلەرمەن اڭگىمەلەستى, اقسۋ اۋدانىنىڭ الەۋمەتتىك نىساندارىن ارالادى. كەزدەسۋدىڭ باستى تاقىرىبى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى, حالىق قالاۋلىلارىنىڭ زاڭ شىعارۋشىلىق قىزمەتى بولدى. ءماجىلىس دەپۋتاتى, سونداي-اق, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءوتىنىش­تەرىن, اتاپ ايتقاندا, جەرگىلىكتى مادە­نيەت ۇيىنە جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ تۋرالى ماسەلەنى نازارعا الدى.