اكىم ەسەپ بەردى. ەل نە دەدى؟
وبلىس ورتالىعى – پاۆلودار قالاسىندا ورنالاسقان سونداي اتاۋعا يە تاعى ءبىر اۋدان بار. وندا 30 مىڭداي حالىق تۇرسا, ولار 39 اۋىلعا شوعىرلانعان. جەرى دە, قۇسى دا, مالى دا جەتەدى. جىلىجايى, ساقتاۋ قويمالارى بار شارۋاشىلىقتارى بۇكىل وبلىستى قىسى-جازى كوكونىسپەن جانە كارتوپپەن قامتاماسىز ەتەدى. وتكەن جىلى جالپى ەلىمىز اۋداندارى اراسىنداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر دامۋى بويىنشا اۋدان 56-شى ورىندا بولسا, كەيىنگى توقسان قورىتىندىسىمەن 7-ءشى ورىندى يەلەندى. ال جىل قورىتىندىسى بويىنشا وبلىستا “وزات اۋدان” اتانىپ, 1-ءشى ورىنعا شىقتى.ەڭبەك الدىڭعى ورىنعا شىعاردى
پاۆلودار اۋدانىنىڭ اكىمى تولەگەن باستەنوۆتىڭ حالىق الدىنداعى ەسەپتى كەزدەسۋىنە بارۋىمىز, الىستاعى باسقا اۋداندارعا بارىپ جۇرگەندەي سونشا قيىندىق تۋدىرعان جوق. ماي اۋدانىنداعى ءمادەنيەت ۇيىندە توڭعانىمىزداي ەمەس, مۇنداعى اۋدان اكىمدىگىنىڭ ءماجىلىس زالى جىپ-جىلى, كوڭىلدى. قالانىڭ اتى – قالا. ءماسليحات دەپۋتاتتارى, اۋىلدان كەلگەن دەلەگاتتار, اكىمدىك قىزمەتكەرلەرى الدىندا تولەگەن قاراتاي ۇلى اۋەلى ەلباسى جولداۋىنان باستاۋ الاتىن الداعى جۇمىستارعا توقتالدى. ورىس-قازاعى ارالاس جينالعان جۇرتشىلىققا ەلۋ دە ەلۋ ەتىپ, ەكى تىلدە بايانداما جاسادى. اكىم ءوزى اۋىلدارعا كەلىپ كەتكەن, قالاعا بارىپ قايتەمىز, ايتقان ءوتىنىشتەرىمىزدى ورىنداسا بولدى, دەدى مە ەكەن, ەسەپ بەرۋ جيىنىندا قاراپايىم اۋىلدىقتار قاراسى بايقالمادى. – ەندى جوعارىدا ايتىلىپ ءوتكەن كورسەتكىشتەر دارەجەسىن ساقتاپ قالۋىمىز ءۇشىن, بارلىعىمىز كۇش-جىگەرىمىزدى سالىپ, بىرىگىپ جۇمىس ىستەيمىز دەپ سەنەمىن, – دەدى اكىم ءوز سوزىندە. جالپى, وتكەن جىلعى ەسەپتىك كەزدەسۋلەر بارىسىندا اۋدان تۇرعىندارىنان 31 ەسكەرتۋ مەن ۇسىنىس تۇسكەن ەكەن, سولاردىڭ 28-ءى ورىندالىپتى, ال لۋگانسك اۋىلى ىشىندەگى جولدى ءجوندەۋ, روزوۆكا اۋىلىندا قىسقى سۋ قۇبىرىن سالۋ, جەتەكشى اۋىلىنا مەكتەپ تۇرعىزۋ الداعى جىلداردىڭ ەنشىسىندەگى ىستەر. وتكەن جىلى اۋداننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار ءوندىرۋشىلەرىنە 1,9 ملرد. تەڭگە نەسيە جانە 407 ملن. تەڭگە سۋبسيديا ءبولىنىپتى. ءوتكەن جىلى اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمدەرىنىڭ جالپى كولەمى 11 ملرد. تەڭگەنى قۇراعان. ال, بۇل كۇندەرى اۋدان بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ جالپى ەگىس كولەمى 134,3 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى. كۇزگى جيىن-تەرىن بارىسىندا 3460 توننا استىق, 2 796 توننا مايلى داقىلدار, 44 000 توننا كوكونىس, 52 000 توننا كارتوپ جينالسا, 7,5 مىڭ توننا ەت, 39,6 مىڭ توننا ءسۇت, 5,6 ميلليون دانا جۇمىرتقا ءوندىرىلگەن. مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى – ىشكى رىنوكتى ازىق-ءتۇلىكپەن تولىق قامتاماسىز ەتۋ جانە باسقا ايماقتاردىڭ بازارلارىنا دا شىعارۋ. وعان مال باسىن اسىلداندىرۋ جولىمەن جەتۋگە بولادى.كورسەتكىشتەر كوڭىل قۋانتادى دەسەك تە
اۋدان ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزگى سالاسى اۋىل شارۋاشىلىعى بولعاندىقتان, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ كورسەتكىشتەرى تىكەلەي وسى سالانىڭ وركەندەۋىنە بايلانىستى. سوندىقتان, اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىن دامىتۋ ماقساتىندا كوپتەگەن ءىس-شارالار جوسپارلانىپ, ءتۇرلى دەڭگەيدەگى بيۋدجەتتەن قارجى ءبولىنىپ, العا قويعان مىندەتتەر ويداعىداي جۇزەگە اسىرىلۋدا ەكەن. ەندى, دەدى اۋدان اكىمى تولەگەن باستەنوۆ, مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلەتىن قارجىلىق قولداۋ تۋرالى, تۇقىمدىق مال باسىن كوبەيتۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي جاسالىپ جاتقاندىعى تۋرالى ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن بەلسەندى تۇردە جۇرگىزۋىمىز كاجەت. اۋداندا ءوندىرىستىڭ نەگىزگى قۇرالدارىن تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋ ءجونىندەگى جۇمىس جالعاسۋدا. ەسەپتىك كەزەڭدە اگرارلىق قۇرىلىمدار 348 ملن. تەڭگەگە اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكاسىنىڭ 77 بىرلىگىن ساتىپ الدى, ونىڭ ىشىندە 173 ملن. تەڭگەگە جوعارى ءونىمدى شەتەل تەحنيكاسىنىڭ 9-ى بار. مالدى اۋلالاردا سويۋعا تىيىم سالىنۋىنا بايلانىستى, اۋىلدىق اۋماقتاردا مال سويۋ الاڭدارى اشىلۋدا. اتقارىلعان باسقا دا شارۋالار كوڭىل قۋانتادى. زاڭعار اۋىلىنا باراتىن كىرەبەرىس جول جوندەلىپ تۇرعىندار ءبىر جاساپ قالىپتى. ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن سپۋتنيكتىك ساندىق تەلەديدارلار ىسكە قوسىلدى, ءسويتىپ, اۋىل تۇرعىندارى وتاندىق تەلەارنالاردى كورەتىن بولعان. اۋدان كاسىپكەرلەرى ەكونوميكانى نىعايتۋعا, ءوندىرىس سالاسىن دامىتىپ, قىزمەت كورسەتۋدى كەڭەيتۋگە جانە باسەكەلەستىك ورتانى قالىپتاستىرۋعا ەلەۋلى ىقپالىن تيگىزىپ وتىر, دەدى اۋدان اكىمى وسى ورايدا. جىل قورىتىندىسى بويىنشا كاسىپكەرلىك سالاسى دامۋدا, شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى 6,4 پايىزعا كوبەيگەن, جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى 21,1 پايىزعا ءوسىپ وتىر (4999 ادامدى قۇرادى), شىعارىلاتىن تاۋارلار, جۇمىستار مەن قىزمەتتەر كولەمى 23 پايىزعا ارتتى. اۋىلداردا 915 جاڭا جۇمىس ورىندارى قۇرىلدى. اۋداندا تۇراتىن قازاقتىڭ سانى 13 مىڭعا جەتىپ قالىپتى. 4531 وقۋشى ءبىلىم الاتىن 29 مەكتەپتىڭ 5-ءۋى عانا قازاقشا وقىتادى. ازداۋ. ەكى تىلدە شىعاتىن اۋداندىق گازەتتىڭ اتى قازىر «اۋدان تىنىسى» دەپ قازاقى اتاۋعا يە بولعان. تاۋبە دەيىك. تولەگەن باستەنوۆ ءوز بايانداماسىنىڭ سوڭىندا «تۋعان جەردىڭ مارتەبەسىن بيىكتەن كورەيىك» دەدى. وعان كىم قارسى؟! ەكىنشىدەن, ءسوزىمىزدىڭ باسىندا ورتالىعى جوق اۋدان دەپ كەتتىك, باسشىلارى قالادا, تۇرعىندارى اۋىلداردا تۇرادى.بارلىق اكىمشىلىك قۇرىلىمدارى قالانىڭ ءار جەرىندە ورنالاسقان. جاڭا ەمحانا بولعانىمەن, جەكە اۋداندىق اۋرحاناسى جوق. كەزىندە كەيبىر باسشىلاردىڭ وبلىس ورتالىعىمەن قاتار اۋداندى دا پاۆلودار دەپ اتاپ, كەنجەكول اۋىلىنداعى ورتالىعىن قالاعا اۋىستىرعاندا نە ويلاعاندارىن كىم ءبىلسىن؟.. فاريدا بىقاي. پاۆلودار وبلىسى.
