04 اقپان, 2011

قولىنا قۇس "قوندىرعان" كاسىپكەر

640 رەت
كورسەتىلدى
15 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇكىمەت «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» اپتالىق قوسىمشاسى

دانا حالقىمىز قاشاندا ۇتىمدى ءسوز­دەن ۇتىلماعان. ماسەلەن, «قۇس باعۋ دا ءبىر قىزىق, قۇس سالۋ دا ءبىر قىزىق» دەيدى. بۇ­عان بودەنە باعىپ, ودان كۇنكورىسىن اجى­راتقان جانداردى كورگەندە كوز جەتتى. قوعامعا بەرىك ەنگەن نارىقتىق قاتىناس كىمنىڭ بولسا دا جىگەرىن جانىدى, ەڭبەككە دەگەن قۇلشىنىسىن ارتتىردى. ويتكەنى, يەن دالانى مەكەندەپ, تاۋ مەن تاستا جۇرەتىن قۇس ەكەش, قۇستى دا قولعا قوندىرعان, تا­بى­سىنىڭ, كۇنكورىسىنىڭ كوزىنە اينالدىر­عان جامبىل اۋدانى, ۇزىناعاش اۋىلىن­داعى سەرگەي فەدوروۆيچ كوۆالەۆتىڭ بالا جۇدىرىعىنداي بودەنە باعىپ, قىر­عاۋىلدى قولعا ۇيرەتكەنى ءبىر عانيبەت. بۇرىن قۇرىلىس سالاسىنىڭ مامانى سەرگەي توقسانىنشى جىلدارداعى جەكەشەلەندىرۋ, جاپپاي قىسقارتۋ كەزىندە العاش ابدىراپ قالعان ەكەن. وتباسىن اسىراۋ ءۇشىن جۇمىس ىزدەۋگە ءماجبۇر بولىپتى. وسى­لايشا 2001 جىلى بىشكەكتەن بودە­نەنىڭ جۇمىرتقالارىن اكەلىپ, ينكۋباتوردان بالاپان شىعارادى. العاشىندا بىلمەگەن ءىستىڭ وي-شۇقىرى كوپ بولىپ, بالاپانداردى كوبەيتۋ قيىن­دىق تۋعىزادى. قۇس ءوسىرۋ جونىندەگى عىلى­مي كى­تاپتاردى پاراقتاپ, قورەكتەندىرۋ جولدا­رىن, ەمدەۋ شارالارىن ۇيرەنۋىنە تۋرا كەلگەن. كاسىپكەردىڭ جۇمىس ورنىنا كەلگەنىمىزدە زايىبى تاتيانا ۆيكتوروۆنا ۇيرەك-قاز, تاۋىق پەن تۇيەقۇسقا, قىرعاۋىلعا جەم بەرىپ, شارۋاسىن جالعاستىرۋ ۇستىندە ەكەن. ادام جاتىرقامايتىن مىنەزىمەن جادىراي قارسى الدى. شارۋا جايىن سۇراعانىمىزدا ونىڭ بار سىرىن جۇبايى سەرگەي فەدوروۆيچ بىلەتىنىن ايتتى. سەرگەي دە شەشىلە سويلەدى. – اكەم مەن انام ەڭبەكقور بولدى. اعايىندى ۇشەۋمىزدى ەڭبەككە باۋلىدى. ال­عاش ءۇي سالدىق, قۇرىلىستىڭ سىرىنا قانىقتىق. اكەم سوعىس ارداگەرى,  مال ۇس­تاي­تىن, قويان, نۋتري وسىرەتىن. ولاردىڭ تەرىسىنەن باس كيىم تىگىپ, اۋىلداعى بازاردا ساۋدالايتىن. قولىنان شىققان باس كيىمدەردى اۋىلدا الماعان جان جوق دەسەم دە بولادى. اكەمنىڭ جۇمىسسىز وتىرعان كەزى بولعان ەمەس. ءبىزدى دە وسىعان ۇيرەتتى. ايەلدەرىمىز دە اقكوڭىل, ەڭبەكقور بولىپ كەزدەستى, – دەيدى سەرگەي. سودان بولار اكە شاڭىراعىنان الىستا­ماي ءبارى جاپسارلاسا ءۇي سالعان. قۇرىلىس جۇمىسى سايابىرسىعان سول جىلدارى وزىنە تانىس كاسىپتى جالعاستىرعان. العاشقى ۇيىم­داس­تىرۋ بارىسىندا كوپ قيىنشى­لىققا كەزدەسىپتى. بودەنەنىڭ جەمىن تابۋ قيىنعا تۇسكەن. وعان تاۋىق پەن قازعا ارنالعان قوس­پاجەم جارامايتىن بولىپ شى­عادى. ءوندىرىستىڭ ماقساتى جۇ­مىرتقا ءوندىرۋ بولعاندىقتان ون ەكى ءتۇرلى قوسپادان تۇراتىن جەم قاجەت. ولاي بولماعاندا ول تولىققاندى جۇمىرتقا دەپ تا­نىل­مايدى. وسىلايشا سەرگەيدىڭ ساپالى جەم ىزدەپ, ىزدەنۋىنە, قۇس ءوسىرۋدىڭ زووتەحنيكالىق تالاپ­تارىنا جۇگىنۋىنە تۋرا كەلگەن. بودەنە جۇمىرتقاسى كىشكەنتاي بولعا­نىمەن دارۋمەندەرگە باي, جۇعىمدى. وندا امين قىشقىلى, ميكروەلەمەنتتەر جەتكىلىكتى بولعاندىقتان اسقازاننىڭ, ىشەكتىڭ جۇمىسىن جاقسارتاتىن قاسيەتتەرى مول. سونىمەن قاتار ادام جۇرەگى مەن اعزا­سىنداعى تەمىر, راديونۋكليدتەردى شىعا­رىپ, يممۋنيتەتتى كۇشەيتەتىن اسەرى بار. سوندىقتان دا سوڭعى كەزدەرى  بودەنە جۇ­مىرتقاسىنا دەگەن تۇتىنۋشى سۇرانى­سى وسە تۇسكەن. ارنايى پاراقشالاردا بودەنە­نىڭ ءبۇلدىرشىن جۇدىرىعىنداي جۇمىرتقا­سىنىڭ وزگە قۇس جۇمىرتقالارىنان ەرەكشەلىگى دارۋمەندەرگە ءۇش ەسە باي, ءارى پايدالى ەكەندىگى جازىلعان. سونىمەن قاتار تاۋىق جۇمىرتقاسىنان قۋاتتىلىعى ەداۋىر كوپ سانالادى. كىشكەنتاي تارعىل ءتۇستى قۇستار ارنايى ورىندارعا ورنالاستىرىلىپ, جەمى مەن سۋى الدىنا قويىلعان. توپ-توپقا ءبولىنىپ, يەن دالادا ەركىن جۇرەتىن ەركە قۇستىڭ قاسيەتىن بىلگەن كوۆالەۆتەر اي سايىن قوماقتى قارجى تاۋىپ, ونى ءوندىرىستى كەڭەيتۋگە جۇمسايدى. بۇگىن دە ولاردىڭ ونىمدەرىن ۇزىناعاشتىقتارمەن قاتار ال­ماتىلىقتار دا دەنساۋلىقتارىن تۇزەۋگە ەم رەتىندە قولدانىپ, العىستارىن ايتادى. شارۋاگەر وتباسى قىرعاۋىل مەن تاۋىق, تاعى باسقا قۇس وسىرەدى. قىرعاۋىلدىڭ ەتىن ينتەرنەتپەن ساۋداعا سالسا, تاۋىق جۇمىرت­قاسى مەن ەتىن مەيرامحانالارعا تاپسىرىس بويىنشا وتكىزەدى. سەرگەي فەدوروۆيچ الداعى ۋاقىتتا شارۋاشىلىعىن دامى­تۋدى ويلاستىرۋدا. ول ءۇشىن بودەنە سانىن كوبەيتىپ, ارنايى قوسىمشا ورىن جاب­دىقتاۋدى جوسپارلاۋدا. قازىرگى كەزدە شارۋاشىلىقتا ءۇش ادام جۇمىسپەن قامتىلسا, ونىڭ اۋقىمى كەڭەي­گەندە جۇمىسشى سانىن ءوسىرۋدى ويلاس­تىرۋدا. شۇبارالا جۇمىرتقالار سالىنعان قوراپشالار كوۆالەۆتەر اۋلەتىنىڭ بۇگىنگى ەڭبەگىنىڭ جەمىسى. ال, قاۋىرسىنى تۇرلەن­گەن قىرعاۋىلدى كورگەندە, دالا سۇلۋ­لارىنىڭ قولعا ۇيرەنىپ, ولارمەن بىرگە تىرشىلىك كەشكەنى تاڭدانىس تۋدىردى. – قۇس ءوسىرۋ ارقىلى وتباسىما قاجەتتى كىرىس كوزىن تاپتىم. سونداي-اق اۋدان ەكو­نو­مي­كاسىنا قوساتىن ەلەۋلى ۇلەسىم بار. قازاق­ستان مەنىڭ – وتانىم. ەلباسىنىڭ ساياساتى بارشا ۇلتتاردىڭ تاتۋ-ءتاتتى ءومىر ءسۇرۋىن كوزدەيدى. ول ءۇشىن العىس ايتامىن. ۇزىنا­عاش­تا ءوستىم, ومىرگە كەلدىم. مىنە, ءوز شا­رۋام­دى اشىپ, ونىڭ يگىلىگىن كورۋدەمىن. باس­قا بىزگە نە كەرەك, – دەيدى سەرگەي شىن پەيىلمەن. ءيا, قاراپايىم ازاماتتىڭ نيەتىنە قو­سىل­دىق. قۇس ءۇنى كوپكە دەيىن قۇلاقتا تۇنىپ تۇردى.

كۇمىسجان بايجان.

الماتى وبلىسى.

* * *

اتىمەن بىرگە, زاتىندا دا وزگەرىس كوپ

ءۇرجار وڭىرىندە بولعانى­مىز­دا اۋدان اكىمى باۋىرجان جاناقوۆ وسىنداعى ءار اۋىل دەرلىك وزگەرىس, جاڭالىقتان كەندە ەمەس ەكەندىگىن تىلگە تيەك ەتكەن-ءدى. ىلە اۋدان اكى­مىنىڭ ورىنباسارى قابدىسادىق بايسىنوۆپەن بىرگە اۋداننىڭ ءبىر تۇكپىرىندەگى بلاگودارنىي –  كەل­دىمۇرات اۋىلىن بەتكە الىپ جول­عا شىققانبىز. بۇل اۋىلدىڭ اتىن قوساقتاپ اي­تىپ جاتقانىمىز سول, بۇرىن ول بلاگودارنىي اتالىپ كەلسە, ەندى اۋىل, اۋدان ۇيعارىمىمەن ونى كەل­دىمۇراتقا اينالدىرۋ تۋرالى ۇسىنىس ۇكىمەتكە كەتىپتى. ال كەل­دىمۇرات ىرگەدەگى وزەن اتى ەكەن. وسى وزگەرىس بۇدان دا ەرتەرەك جا­سالۋى ءتيىس ەكەن, قىزىق بولعاندا, سوعان وراي وتكىزىلگەن جالپى جيىن­دا ءوز قانداستارىمىزدىڭ ءبىرى بلا­گودارنىي دەگەن ءسوز دە جامان ەمەس قوي دەپ بىتەيىن دەپ تۇرعان ىسكە بوگەت جاساپتى. ايتەۋىر, ەش­تەن كەش جاقسى دەمەكشى, بۇل ءما­سەلەگە دە نۇكتە قويىلعان سەكىلدى. ايتتى-ايتپادى, زامان وزگەرى­سىن ءبىر عانا وسى اۋىل ومىرىنەن بايقاۋعا بولادى. بارقىتبەل باۋ­رايىنداعى شوقتىعى ەڭسەلى ناي­زاعارا بيىگىنىڭ ەتەگىندەگى تابيعا­تى اسەم بۇل وڭىردە ەرتەرەكتە قانداستارىمىز وتە از بولىپتى. ماسەلەن, وسىنداعى «كراسنىي پار­تيزان» كولحوزىندا ورىس تىلدىلەر 90 پايىز بولسا, ودان قالعانى عانا ءبىزدىڭ اعايىندار ۇلەسىندە ەكەن. تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەننەن بەرگى جەردە ەندى باسقاشا جاعداي قالىپتاسىپ, جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ پايىزى 80-گە جەتىپتى. بۇل وڭىرگە قىتاي مەن موڭ­عوليادان كوشىپ كەلىپ ورنىعىپ جاتقان قانداستارىمىز دا بار­شى­لىق كورىنەدى. سول وزگەرىس­تەردىڭ ءبارى ەش ىڭ-شىڭسىز تابي­عي تۇردە جۇزەگە اسىرىلىپ جات­قانى دا قۋانتادى. ءسىرا, جولباسشىمىز ايتىپ قويعان بولۋى كەرەك اۋىل ازامات­تارى ءبىزدى اۋىل شەتىندە, كەلدى­مۇرات وزەنىنىڭ جاعاسىندا قارسى الدى. سوڭىنان اڭعارساق, ونىڭ دا سەبەبى جوق ەمەس ەكەن. ياعني, ولار كەلدىمۇرات وزەنى ۇستىنە سوڭعى ەكى جارىم اي ىشىندە سالىنىپ بىتكەن جاڭا كوپىردى كورسەتكىسى كەلگەن عوي. ول دا ورىندى ماقتانىش پا دەدىك. ويتكەنى, بۇلاردىڭ كوپىر­دىڭ زارىن تارتقاندارىنا جيىرما شاقتى جىل بولىپ قالىپتى. جەر­گىلىكتى تۇرعىندار وسىعان دەيىن اۋىلعا كىرىپ, شىعۋ ءۇشىن الپىس شاقىرىم اينالما جولمەن جۇرۋگە ءماجبۇر بولىپتى. ەندى, مىنە ۇزىندىعى – 30, ەنى – 6, بيىكتىگى 1,60 مەتر جاڭا كوپىر پايدالانۋعا بەرىلدى. ساپالى كوپىردىڭ جالپى قۇنى 12 ميلليون تەڭگەگە ءتۇسىپتى. اۋىل اكىمى قابىل قاسەنوۆپەن جانە مەكتەپ ديرەكتورى جايىق جۇماعۇلوۆپەن وسى ارادا تانى­سىپ جاتىرمىز. ەكەۋى دە بۇل جۇمىسقا جاڭادان كەلىپتى. راس, جايىق باۋىرىمىز بۇعان دەيىن دە وسىنداعى مەكتەپتە ديرەك­تور­دىڭ ورىنباسارى بولىپ قىزمەت ىستەگەن كورىنەدى. ءوزى اۋداندىق ءماس­ليحاتتىڭ دەپۋتاتى. ونىڭ جاڭا قىزمەتكە تاعايىندالعان بەتتە جاڭا قونىسقا جايعاسىپ جات­قاندارىنا ەرەكشە قۋانىشتى ەكەندىگى بايقالىپ-اق تۇردى. شىن­­­دىعىندا, ول قۋانسا قۋان­عان­داي, جاڭا مەكتەپ بارلىق تا­لاپقا ساي ما دەدىك. 320 ورىندىق ەڭسەلى دە ءساندى عيماراتتا 23 سىنىپ, 29 كابينەت بار ەكەن. سۋرەت, اسپازدىق بولمەلەرى جاڭادان اشىلىپتى. شەبەرحانانىڭ ءوزى ۇشەۋ. ونىڭ ءبىرى – اعاش, ەكىنشىسى – تەمىر, ال ءۇشىنشىسى ماتا ونىمدەرىن وڭدەپ, تىگۋگە ارنالعان. مۇندا سپورت زالى دا ەكەۋ. ەكىنشىسى گيمناستيكا زالى رەتىندە جەكە پايدالانۋعا ارنالعان. ال كىتاپحانا قورى 8 مىڭنىڭ ۇستىندە. جاڭا مەكتەپتە ءتىپتى ءتىس دارىگەرىنىڭ بولمەسىنە دەيىن ءوز الدىنا. جالپى قۇنى 800 ميلليون تەڭگە بۇل مەكتەپ قۇرىلىسىن «قۇماروۆ ي ك» قۇرىلىس مەكەمەسى سالىپتى. ماناربەك قۇما­روۆتىڭ يەلىگىندەگى بۇل قۇرىلىس مەكەمەسى وسىعان دەيىن وبلىس كولەمىندە 7-8 مەكتەپتى قاتارعا قوسقان ەكەن. وسى ورايدا جاڭا مەكتەپ قۇرىلىسىنا ءجۇز شاقتى جەرگىلىكتى تۇرعىن تارتىلعانىن دا ايتا كەتكەنىمىز ءجون بولار. مەكتەپ وقۋشىلارى بۇعان دەيىن نەبارى 150 ورىندىق بۇرىنعى بالاباقشاسىندا ءۇش اۋى­سىممەن وقىپ كەلىپتى. ەندى ول بالاباق­شا­سى رەتىندە جۇمىس ىستەمەك. ال بۇ­رىنعى دۇكەن ءۇيىن «جاس­تار ۇيىنە» اينالدىرماقپىز دەيدى اۋ­ىل اكىمى. مۇنىڭ سىر­تىن­دا مەكتەپ جانى­نان ۇلكەن­دەرگە ارناپ – سپورت, ال اۋىل شەتىندە كوكپار الاڭدارىن سالۋدى ويلاس­تى­رۋ­دا­مىز. جاڭا اۋرۋحانا بىل­تىر پاي­دالانۋعا بەرىلگەن بولاتىن. قابىل اكىم بۇدان كەيىن الدا­عى جىلى «اقبۇلاق» باعدار­لاما­سى بويىنشا اۋىلعا سۋ قۇبىرىن تارتۋ جۇمىسى, «جول كارتاسى» باعدارلاماسى بويىنشا جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەكشى. بۇل ءوڭىر نەگىزىنەن ەگىن, كۇن­باعىس ەگۋمەن, باۋ-باقشا ءوسىرۋ­مەن اينالىسادى. سوعان وراي جەردىڭ توزا باستاعانى دا شىن­دىق. سون­دىقتان اۋىل ماڭىنداعى ەگىستىك كولەمىن قىسقارتىپ, جەرگىلىكتى تۇر­عىنداردىڭ مال وسىرۋىنە قو­لاي­لى جاعداي جاساماقپىز دەيدى اكىم.

داۋلەت سەيسەن ۇلى.

شىعىس قازاقستان وبلىسى, ءۇرجار اۋدانى. –––––––––– سۋرەتتە: جاڭا مەكتەپتەگى ەڭبەككە باۋلۋ كابينەتى.

* * *

قوبدالىقتار قىستان قىسىلمايدى

بىرىڭعاي اۋىل شارۋاشىلى­عىمەن اينالىساتىن وڭىرلەردىڭ بارلىق قام-قارەكەتى قىراۋلى قىستىڭ قيىندىقتارىنان قينال­ماي وتۋگە باعىتتالاتىنى شىن­دىق. بارلىق كۇش-جىگەر الا جازداي الدىمەن اۋىلدىقتاردىڭ الەۋ­مەتتىك جاعدايىن تياناقتاپ, قول­دا­رىنداعى ءتورت ت ۇلىگىن شى­عىنعا ۇشىراتپاي كوكتەمگە ىلىكتىرۋگە جۇمسالاتىنى دا سوندىق­تان. سوڭ­عى ءۇش-ءتورت جىل بويى وڭىردە بولعان قۋاڭشىلىق اۋىلدىقتار­دىڭ ەتەك-جەڭىن جيناقى ۇستاۋعا ۇيرەتتى. الا جازداي تامشى تام­با­عاندىقتان اۋدان شارۋشىلىق­تارى كوكتەمدە ءدان سەپكەن 60 مىڭ گەكتاردان استام القاپتان ءونىم الا المادى. ءتىپتى قىسقا تۇسەتىن مالعا قاجەتتى جەم-ءشوپتى دە جيناپ الا الماۋدىڭ قاۋپى تۋدى. الايدا, ءوڭىردىڭ شارۋاشى­لىق جانە تابيعي جاعدايىن جەتىك بىلەتىن اۋدان اكىمى ليۋبوۆ يس­ماعامبەتوۆا قىسقا تۇسەتىن مال­­عا قاجەتتى جەمشوپتى ءوز اۋ­ماق­تارىنان دايىنداپ الۋدىڭ بار­­لىق مۇمكىندىكتەرىن قاراس­تىر­­دى. اۋداندا قۇرىلعان مال ازى­عىن دايىنداۋ جونىندەگى شتاب جۇيەلى جۇمىس ىستەدى. پىشەننىڭ باعاسىن قىمباتتات­پاۋدىڭ جول­دا­رى قا­راس­تىرىلدى. جەمشوپ دايىن­داۋ­شىلارعا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 260 توننا ارزاندا­تىل­عان جانارماي ءبولىن­دى. ءناتي­جە­سىن­دە  اۋدان بويىنشا قىسقا ءتۇ­سە­تىن 16596 ءىرى قاراعا, 88340 قوي-ەش­كىگە, 6295 جىل­قىعا, 14650 شوش­قاعا  111,0 مىڭ توننادان اس­تام پىشەن دايىن­دالدى, ءسويتىپ جوسپار 130 پايىز ورىندالدى, جەتكىلىكتى جەم قورى جاسالدى. اۋىل­دىقتار اۋا رايى­نىڭ اشىق-جارىعىن پايدالانىپ مالدى قىس قاتايعانشا جايىپ كەلدى. مۇنىڭ ءوزى ءبىراز جەم-ءشوپ ۇنەم­دەۋگە قول جەتكىزدى. مال ۇستاي­تىن 4282 وت­باسى جەتكىلىكتى جەم­شوپەن قام­تاماسىز ەتىلگەن.سو­نىڭ ىشىندە 895 زەينەتكەر مەن از قامتىلعان 126 وتباسىنا پىشەن 30-40 پايىز ارزانداتىلىپ بەرىلگەن. جوق-جىتىك 30 وتباسىنا مال ازىعى تەگىن ءتۇسىرىلىپتى. – ءبىزدىڭ اۋدان بىرىڭعاي اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى. سوڭعى جىلداردىڭ تاجىريبەسى ەگىن­شىلىكتىڭ تاۋەكەل ايماعىنا ور­نالاسقان اۋدان شارۋاشىلىق­تارىندا ونىڭ قايتارىم بەرمەيتىنىن كورسەتتى. سوندىقتان مال ءوسى­رۋگە باسىمدىق بەرىلۋدە. ءاري­نە, جەمدىك داقىلدار ەگە وتىرىپ, ەگىنشىلىكتىڭ كولەمىن ۇلعايتۋدان  باس تارتاتىن بولامىز. مال ءوسىر­گەندە دە ونىڭ ونىمدىلىگى جوعارى, ءبىزدىڭ ءوڭىردىڭ تابيعي جاعدايىنا ءتوزىمدى تۇقىمدارىن وسىرۋگە باعىت ۇستالۋدا. وتكەن جىلى  جاڭادان قۇرىلعان شارۋاشىلىق قۇرىلىمدارى اسىل تۇقىمدى 2068 قوي, 40 جىلقى, 70 ءىرى قارا ساتىپ الۋعا 35 ملن. تەڭگە ينۆەستيتسيا سالدى. جالپى سوڭعى كەزدەرى جەر الىپ, شارۋاسىن ءجۇر­گىزۋگە تالاپتانۋشىلار قاتارى كوبەيىپ كەلەدى. مۇنىڭ ءوزى اۋداندا مال ونىمدەرىن وڭدەۋ كاسىپ­ورىندارىن اشۋدى العا تارتىپ وتىر. بۇل ازىرگە الداعى كۇندەر­دىڭ ەنشىسىندەگى شارۋا. قازىر ەلدى مەكەندەردەن مال سويۋ پۋنكتتەرىن اشىپ جاتىرمىز, – دەيدى ليۋبوۆ قابليعوجاقىزى. اۋدانداعى ون سەگىز اۋىلدىق وكرۋگتە  23 مىڭنان استام حالىق تۇرادى. بارلىق ەلدى مەكەندەردە مەكتەپتەر بار, فەلدشەرلىك-ام­بۋلاتوريالىق پۋنكتتەر جۇمىس ىستەيدى. ولارعا جىل سايىن جاس ماماندار كوپتەپ كەلە باستاپتى. وتكەن جىلى ءبىلىم جانە دەنساۋ­لىق سالاسىنا كەلگەن 21 جاس ما­مانعا كوتەرمە جاردەماقى ءتو­لەۋگە 2050,0 ملن. تەڭگە بولىنگەن. – اۋداندا بۇلدىرشىندەردى مەك­تەپكە دەيىنگى بالالار مەكەمەلەرىمەن قامتاماسىز ەتۋدە ءبىراز ىلگەرىلەۋشىلىك بار. وتكەن جى­لى بەس بالاباقشا پايدالا­نۋعا بەرىلدى. قازىر بالدىرعاندار بالاباقشامەن 97 پايىز قامتا­ماسىز ەتىلىپ وتىر. بۇل وبلىس بويىن­شا اناعۇرلىم جوعارى  كور­سەتكىش. اۋدان مەن وبلىس ورتا­لىعى اراسىنداعى كۇرەجولدى كۇردەلى جوندەۋ باستالدى, گاز قۇ­بىرى تارتىلۋدا. ەندى اينالدىر­عان ءبىر-ەكى جىلدا مۇندا تۇر­مىستىق يگىلىكتىڭ بارىنە قول جەتكىزىلەدى. وعان سەنىمىمىز مول. قا­زىر قوبدالىقتار قىستان قىسىل­مايدى. الەۋمەتتىك سالا مەكەمەلەرى, تۇرعىندار قىستىق وتىن-سۋمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلدى,– دەيدى اۋدان اكىمى. قوبدا وڭىرىندە قوياننىڭ قى­سى دا ازىرگە اشىق-جارىق  بولىپ تۇر. جەلتوقساننىڭ اياعىنا تامان تۇسكەن قىربىق قار جۇقا. مۇنىڭ ءوزى جىلقى مەن قويدى جايىپ باعۋعا قولايلى بولۋدا. وبلىس اۋداندارى اراسىندا قىس­قا تۇسەتىن مالعا قاجەتتى جەم-ءشوپتى ۋاقىتىلى مول دايىنداپ, قورا-قوپسىسىن دا جۇتىنتىپ جوندەپ العان قوبدالىقتاردىڭ ءتۇتىنى ءتۇزۋ شىعۋدا.

ساتىبالدى ءساۋىرباي.

اقتوبە وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار

عارىشتاعى قىزاناق

قوعام • كەشە