مۇباراك سايلاۋعا تۇسۋدەن باس تارتتى

ەگيپەت پرەزيدەنتى حوسني مۇباراك 2011 جىلدىڭ قىر­كۇيەگىنە بەلگىلەنىپ وتىرعان كەزەكتى پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا تۇسۋدەن باس تارتاتىندىعىن مالىمدەدى. ول ءوزىنىڭ وسى نيەتىن ەل ازامات­تارىنىڭ دەموكراتيالىق ەركىن ءبىلدىرۋدى قام­تاماسىز ەتۋ ماقساتىن كوزدەيتىندىگىنەن دەپ ءتۇسىندىردى. الەمدىك ينتەرنەت شىرماۋىعىنا كەلىپ ءتۇسىپ جاتقان دەرەكتەرگە قاراعاندا, اقش اكىمشىلىگى حوسني مۇباراكقا وسىنداي كەڭەس بەرگەن سەكىلدى. دەگەنمەن, ول ەل بيلىگىن الدەكىمدەرگە اياقاستى بەرمەك نيەتتە ەمەس. سوندىقتان ماسەلەنىڭ سايلاۋ ارقىلى شەشىلۋىن كوزدەيتىندىگىن كولدەنەڭ تارتقان. نەمىس ەسەسشىسى سوتقا دەيىن كوز جۇمدى اقش-تا ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سو­عىس كەزىندە يۋگوسلاۆيا اۋماعىندا اسكەري قىلمىس جاسادى دەپ ايىپ­تالىپ وتىرعان نەمىس ەسەسشىسى پەتەر ەگنەر ءوزىنىڭ 88 جاسىندا قاي­تىس بولدى. اقش سوتى ونى ەل ازا­مات­تىعىنان ايىرۋ تۋرالى شەشىم قا­بىلداعان بولاتىن. الايدا ونىڭ ءومى­رى سوت ماجىلىسىنە دەيىن جەتپەدى. الدىن الا مالىمدەۋلەرگە قاراعاندا, پەتەر ەگنەر ءوزىنىڭ فاشيستەرمەن ارىپتەستىك قارىم-قاتىناس جاساعاندىعىن مويىن­داعان. بىراق تا ول ءوزىنىڭ بەلگرادتاعى وسى ەل پوليتسياسىندا قىزمەت ەتكەندىگىن, كونتسلاگەرلەرگە ادامداردى جونەلتەتىن ەشا­لونداردى كۇزەتكەندىگىن, بىراق اسكەري قىلمىستارعا ارالاس­پا­عاندىعىن ايتقان. الايدا, 2008 جىلى سەربيا وعان نەمىس اسكەر­لەرى يۋگوسلاۆيانى باسىپ العان كەزدە سس-ءتىڭ جازالاۋ وتريا­دىنىڭ قۇرامىندا بولىپ, كوپتەگەن ەل تۇرعىندارىنىڭ قازاعا ۇشى­راۋىنا ىقپال ەتتى دەگەن ايىپ تاققان. توپ مەنەدجەرلەر ايىپ تولەيتىن بولدى Deutsche Telekom وسى كومپانيادا بۇرىن كونتسەرن باسشىسى جانە ونىڭ باقىلاۋ كەڭەسىنىڭ توراعاسى قىزمەتتەرىن ات­قارعان كايەم-ۋۆە ريكە مەن كلاۋس تسۋمۆينكەلمەن بەيبىت كەلىسىمگە كەلۋ جونىندە شەشىم قابىلدادى. وسى كەلىسىم بويىنشا كايەم-ۋۆە ريكە مەن كلاۋس تسۋمۆينكەل وسىدان بۇرىن كون­تسەرننىڭ قىز­مەت­كەرلەرى مەن جۋرناليستەرگە زاڭنان تىس با­قىلاۋ جاساۋدى ۇيىم­داستىرۋ ىسىنە قاتىستى دەگەن ايىپقا بايلانىستى كونتسەرن وتۋگە ءتيىستى شىعىنداردىڭ ءبىر بولىگىن وتەۋ جونىندە ۋادە بەرگەن ەدى. وتەماقىنىڭ قانشالىقتى سو­مانى قۇرايتىندىعى ءالى جاريا­لانعان جوق. دەگەنمەن, كومپانيا ءوزىنىڭ بۇرىنعى مەنەدجەرلەرىنەن 1 ميلليون ەۋرو سۇراپ وتىرعان كورىنەدى. 2008 جىلى باستالعان بۇل داۋدىڭ نەگىزگى ايىپتالۋشىسى رەتىندە كومپانيانىڭ بۇرىنعى ىشكى قاۋىپسىزدىك قىزمەتىنىڭ باستىعى ت.كلاۋس وتكەن جىلدىڭ 30 قاراشاسى كۇنى 3,5 جىلعا سوتتالعان بولاتىن. بۇرىنعى توپ-مەنەدجەرلەر وسىنداي جازالاۋ شاراسىنا ۇرىنباۋ ءۇشىن قوماقتى قارجى تولەۋگە امالسىز كەلىسىم بەرگەن. قاستاندىق جاساۋشىعا جازا قاتاڭ ۆيردجينيانىڭ اپەللياتسيالىق سوتى امەريكانىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى كىشى دجوردج بۋشقا قاستاندىق جاساماق بولعان احمەد ومار ابۋدى ءومىر بويى تۇرمەدە وتىرۋ جونىندەگى بۇرىنعى شەشىمدى وزگەرىسسىز قالدىرۋ جونىندە وكىم شىعاردى. اقش-تا بۇرىنعى پرەزيدەنتتى ولتىرمەك بولعان ايىپ­تالۋشىنى وسىدان ءبىراز بۇرىن 30 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جونىندە شەشىم قابىلدانعان بولاتىن. الايدا كەيىننەن ول ءومىر بويى تۇرمەگە وتىرۋ جازاسىنا اۋىستىرىلعان. ايىپتالۋشى ءالى كۇنگە دەيىن ءوز كىناسىن مويىندار ەمەس. سوتتا كەلتىرگەن دالەلدەرىندە ول بۇل ارەكەتىنە ساۋد ارابياسى ءتۇر­مەسىندە ءوزىن قيناۋ سالدارىنان بارعانىن كولدەنەڭ تارتقان. الايدا ۆيردجينيا اپەللياتسيالىق سوتى ونىڭ بۇل ءۋاجىن ەسكەرۋسىز قالدىردى. برەند ماركالى مۇناي باعاسى كوتەرىلدى وسىدان ءبىراز كۇنگى ءمالى­مەت­تەرگە قارا­عاندا, بيرجالىق ساۋ­دالارداعى برەند مۇ­نايى­نىڭ باعا­سى 1,59 دوللارعا كوتەرىلىپ, بار­رەلىنە 101,1 دوللاردى قۇراعان. ءدال وسىنداي باعا 2008 جىلدىڭ قىر­كۇيەك ايىن­دا بەلگىلەنگەن بولاتىن. سول كەزدە نيۋ-يورك بيرجاسىندا اتالعان مۇناي­دىڭ باعاسى بىردەن 8 پا­يىز كوتەرىلگەن ەدى. اتالعان مۇناي ءتۇرى باعاسىنىڭ قازىرگى كەزدەگى بۇلايشا كو­تەرىلۋىن ساراپشىلار ەگيپەتتەگى ساياسي داعدارىس وقيعالارىمەن بايلانىستىرىپ وتىر. سەبەبى, ەگيپەت اۋماعىنداعى سۋەتسك كانالى مۇناي تاسىمالداۋدىڭ نەگىزگى جولدارىنىڭ ءبىرى رەتىندە قاراستىرىلادى. بۇل جولمەن تاۋلىگىنە 2,4 ميلليون باررەل مۇناي تاسىمالدانادى. ەگيپەتتەگى داعدارىستىڭ سوزىلىپ كەتۋىنە بايلانىستى Moller-Maersk كومپانياسى بۇل جولدى پايدالانۋدان ۋاقىتشا باس تارتقان. يننوۆاتسياعا ءمان بەرمەگەندىگى ءۇشىن رەسەي پرەزيدەنتى دميتري مەدۆەدەۆ ەل ەكونوميكاسىن قايتا جاڭ­عىرتۋ جونىندەگى ماسەلەلەرگە ارنالعان جۋ­ىقتاعى وتىرىس­تاردىڭ بىرىندە رەسەيدىڭ مەملەكەتتىك كوم­پانيالارى يننو­ۆاتسيالىق باعدارلامالاردى ازىرلەۋ ىسىمەن ناشار اينا­لىسىپ وتىرعاندىعىن مالىمدەدى. وسىعان وراي دميتري مەدۆەدەۆ ۇكىمەتكە ەكى اپتانىڭ ىشىندە ءىرى مەملەكەتتىك كوم­پانيالاردىڭ باسشىلارىن قىزمەتتەن بو­ساتۋعا دەيىن ءتار­تىپكە شاقىرۋ شارا­لارىن قولدانۋ جونىندە تاپ­سىرما بەردى. رەسەي پرەزيدەنتى يننوۆاتسيالىق ۇدەرىستەرگە ءمان بەرمەي وتىرعان كومپانيالار قاتارىندا «روسنەفت», مرسك, «سوۆكومفلوت» جانە «اەروفلوت» كومپانيالارىن اتادى. وسى ىسكە بايلانىستى ول كومپانيالاردى عىلىمي جاڭالىقتاردى يگەرۋگە بايلانىستى جۇمسالاتىن شىعىنداردى ارتتىرا تۇسۋگە شاقىرعان. * * * قىسقا قايىرىپ ايتقاندا: كايردەگى ەرەۋىلگە قاتىسۋشىلاردىڭ سانى سوڭعى دەرەك كوزدەرىنىڭ مالىمدەۋىنە قاراعاندا 2 ميلليون ادامنان اسقان. ازىرگە ەرەۋىلشىلەر جينالاتىن الاڭدى ەگيپەت ارمياسى تولىق باقىلاۋىندا ۇستاپ تۇر. بۇكىلالەمدىك ۆاليۋتا قورى ەگيپەت ەكونوميكاسىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋگە كومەك كورسەتەتىندىگىن جەتكىزدى. بۇل جونىندە قوردىڭ ديرەكتور-ءبولۋشىسى دومينيك ستروسس-كان مالىمدەدى. ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.