يگىلىكتىڭ ەرتە-كەشى جوق

مەن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ حالقىمىزعا كەزەكتى جولداۋىنا دەيىن ەكى نارسەنى ويلاپ جۇرەتىن ەدىم. ءبىرىنشىسى – سوڭعى جىلدار­دا­عى ديسسەرتاتسيا قورعاۋ جۇمىسى جايلى. ءوزىم ءال-فارابي اتىن­داعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى فيلوسوفيا قورعاۋ كەڭەسىنىڭ مۇشەسى بولىپ كەلدىم. قورعالعان ديسسەرتاتسيالاردىڭ ءمانى شىنىندا تومەن بولىپ ءجۇردى. كەيبىر قورعالىپ جاتقان دوكتورلىق ديسسەرتاتسيا ءمانى جايىندا جانىم اشىپ, قاتتى سىن ايتىپ تا قالاتىنمىن. ءبىر­اق, ول جۇمىستىڭ ناشار ەكەنىن كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ ءبارى بىردەي بىلەدى. دەگەنمەن, وزدەرى قولدا­عان­دىقتان, كوزىن جۇمىپ وتى­راتىن. سوندىقتان مەن دە «اق قارعا» بولمايمىن دەپ, كەڭەستىڭ ىڭعايىنا جىعىلاتىنمىن. ءسويت­سەم, ەلىمىزدە وسىنداي ديسسەرتا­تسيا­لىق كەڭەستەر سانى 200-دەي ەكەن. قورعاعاندار ءبىرشاما, بىراق ءمانىسى تومەن. قۇر بوس اتاققا يە بولدى. سوندىقتان دا قورعا­عان­داردان عىلىم سالاسىنا 60 كان­ديداتتىڭ بىرەۋى, 37 دوكتوردىڭ بىرەۋى عانا كەلەتىن. قالعان­دا­رى­نا عىلىمي اتاق تەك ماقتان ءۇشىن كەرەك بولعان. وسىدان پرەزي­دەن­تى­مىزدىڭ بۇل جۇمىستى توقتاتىپ, ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋ­راعا بۇرىلۋ كەرەك دەگەن باعى­تىن بارلىق ىنتاممەن قابىل­دايمىن جانە جاقسى بولسا دەپ تىلەيمىن. ەكىنشىدەن, ەگەمەندىك العان العاشقى كەزدە ەلدى اسىراپ كەلگەن كولحوز-سوۆحوزداردىڭ تارا­تىل­­عانىنا جانىم اشيتىن. ءويت­كەنى, جەكە شارۋالار كولحوز-سوۆ­حوزداردىڭ ورنىن باسا الماي­تىنىن سەزگەن بولاتىنمىن. بۇگىنگى جولداۋدا 2016 جىلى ەلىمىز ەكسپورتقا 60 مىڭ توننا ەت شىعاراتىن بولادى, ول 4 ميلليون توننا ەكسپورتقا شىعارىلاتىن استىققا تەڭ ەكەنى ايتىلعان. ول ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ قاجەت. دەمەك, اۋىل شارۋاشىلىعى كەشەندەرى اشىلاتىن بولعانى. ول ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعىنا 130 ميلليارد تەڭگە قارجى بەرىلەتىنىن ايتتى. بۇل جاڭادان 20 مىڭ ادام­عا جۇمىس ورنىن اشادى. سونداي-اق, سول ارقىلى 100 مىڭنان استام ادام تۇرمىس جاعدايىن جاقسار­تادى. ولاي بولسا, بۇل جاڭا كەشەن اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ەكو­نوميكاسى مەن مادەني دارەجەسىن كوتەرۋگە ىقپال جاسايدى. سوعان سايكەس ءبىرشاما شا­رۋا­شىلىق سالالارى دا كوتەرىلەدى. ماسەلەن, اۋىلشارۋاشىلىق ءما­شي­نەلەرىن جاساۋ, حيميا­لان­دىرۋ, تاماق ونەركاسىبىن دامى­تۋ, تەحنيكا جوندەۋ, زووتەح­ني­كالىق, ۆەتەرينارلىق جۇمىس­تار جاقسى جولعا قويىلادى. مال شارۋا­شىلىعىنىڭ ءتۇرلى سا­لالا­رىندا اسىل تۇقىمدى مال كوبەيتىلەدى. ولاي بولسا, بۇل كەشەندەر جاڭا بەلەس, بۇ­رىن­عى كولحوز-سوۆحوزداردان ءتيىمدى جانە جوعارى, باتىستىڭ فەر­مەرلەرىنەن دە جوعارى ءنا­تي­جە بەرەدى دەپ تۇسىنەمىن. ءبىر عانا تىلەك – بۇل كەشەندەر ءشوبى مول, بۇرىنعى مال باعىلعان جەرلەرگە ورنالاستىرىلسا دەمەكپىن. ولاي بولسا, پرەزيدەنتىمىزدىڭ بۇل ۇسىنىستارىن ۇلكەن كورەگەندىك دەپ بىلەمىن. دوسمۇحامەد كىشىبەكوۆ, قر ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى. الماتى.