كەشە قازاقستان جانە اقش عالىمدارىنىڭ قاتىسۋىمەن ۇلتتىق مۋزەيدە جانە نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە بىرقاتار كەزدەسۋلەر ءوتتى. اتالعان شارا «National Geographic قازاقستان» جۋرنالى قازاقشا نۇسقاسىنىڭ جارىق كورۋىنە وراي ۇيىمداستىرىلىپ وتىر.
كەزدەسۋ قوناقتارى – ەكى دۇركىن پۋليتتسەر سىيلىعىنىڭ يەگەرى پول سالوپەك پەن تانىمال اقش عالىمى الەكساندر موەن. پ.سالوپەك بۇكىل الەمدى جەتى جىل بويى جاياۋ شارلاپ ءوتۋدى ماقسات ەتىپ كەلە جاتقان زەرتتەۋشى, جيھانگەز-جازۋشى. سول ساپارى اياسىندا ول قازىر قازاقستانعا كەلىپ جەتتى. ال ا.موەن «Out of Eden Walk», ياعني «ەدەننەن باستالعان ساياحات» نەمەسە «الەمدىك سەرۋەن» جانە «Genography» جوبالارىنا جەتەكشىلىك ەتەتىن ۇلكەن عالىم. سونىمەن قوسا, بۇل شاراعا قازاقستاندىق بەلگىلى انتروپولوگ, ارحەولوگ عالىمدار, جازۋشىلار مەن فوتوگرافتار قاتىستى.
«National Geographic قازاقستان» جۋرنالىنىڭ تۇڭعىش رەت قازاق تىلىندە جارىق كورۋى, ارينە, ايتۋلى مادەني وقيعا. سوعان وراي ۇلتتىق مۋزەي ديرەكتورى دارحان مىڭباي باسىلىمنىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى ايتىپ ءوتتى.
– «National Geographic قازاقستان» جۋرنالى قازاقشا نۇسقاسىنىڭ جارىق كورۋىنە ەلباسىنىڭ ءوزى كوڭىل اۋدارىپ, جوعارى باعا بەرگەن بولاتىن. سوندىقتان دا, وسى ءىستىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ازاماتتارعا العىس بىلدىرگىم كەلەدى. الەم بويىنشا 700 ميلليون اۋديتورياسى بار بۇل باسىلىم ءبىزدىڭ ەلىمىزدى جاھانعا تانىتىپ قانا قويماي, تۋريستەردىڭ قىزىعۋشىلىعىن دا وياتادى دەپ ويلايمىن. سول سەبەپتى دە, ءبىز ەكىجاقتى ارىپتەستىك ورناتىپ, ارقاشان قولداۋ كورسەتۋگە دايىنبىز, – دەدى د.مىڭباي.
سونداي-اق, «National Geographic قازاقستان» قوعامدىق زەرتتەۋ باعدارلامالارى ۆيتسە-پرەزيدەنتى الەكساندر موەن ۇلتتىق مۋزەيدەن العان اسەرىمەن ءبولىسىپ, كورسەتكەن قولداۋلارعا العىس ايتا كەلە, «National Geographic قازاقستان» جۋرنالىنىڭ اتقارىپ كەلە جاتقان باستى ميسسياسىنا توقتالىپ ءوتتى.
– قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق مۋزەيىنە ارنايى ەكسكۋرسيانىڭ ناتيجەسىندە قازاق ەلىنىڭ تەرەڭ تاريحىمەن, باي مادەنيەتىمەن كەڭىنەن تانىسىپ, ەرەكشە اسەر الىپ شىقتىق. «National Geographic قازاقستان» جۋرنالىنىڭ باستى مىندەتى جازۋشىلاردىڭ, عالىمداردىڭ جۇمىستارىن جاريالاۋ ارقىلى قورشاعان ورتانى تانۋ جانە ونى قورعاۋ بولىپ تابىلادى. قازاقستان تارابى بىزبەن بىرىگىپ, ارىپتەستىك ورناتىپ جاتقانىنا قۋانىشتىمىز. ورتالىق ازيادا ءالى دە بولسا ايتىلماي جاتقان دۇنيەلەر جەتەرلىك. الداعى ۋاقىتتا وسى جۇمىستاردى اتقارۋ ءۇشىن ۇلكەن ماقساتتار قويىپ وتىرمىز, – دەدى ا.موەن.
بەلگىلى جيھانكەز پول سالوپەك بولسا, ۇلتتىق مۋزەيدەگى ادامزات تاريحىنىڭ قۇندى جادىگەرى بولىپ تابىلاتىن سيرەك ەكسپوناتتاردىڭ ساقتالۋ, ناسيحاتتالۋ جۇمىستارىنا جوعارى باعا بەردى. «الەمدىك سەرۋەن» جوباسىنا كەڭىنەن توقتالا كەلە:
– ۇلتتىق مۋزەيدىڭ زالدارىن ارالاپ, ايرىقشا اسەر الدىق. مەملەكەت بارلىق جاعدايدى جاساپ وتىر ەكەن. بۇل قۇپتارلىق ساياسات دەپ ويلايمىن. مەن قازىرگى ۋاقىتتا «الەمدىك سەرۋەن» جوباسى اياسىندا ءجۇز مىڭ جىل بۇرىن اتا-بابالارىمنىڭ تابانى تيگەن جولدارمەن ءجۇرىپ كەلەمىن. ساياحاتىمدى 2013 جىلى قاڭتار ايىندا ەفيوپيا ەلىنەن باستادىم. وسى جولدا كەزدەسكەن ادامداردان ەستىپ-بىلگەن اڭگىمەلەردى جازىپ, كەيىن ونىڭ ءبارىن عىلىمي ەڭبەك ءۇشىن پايدالانامىن, – دەدى.
سونىمەن قاتار, جيىن بارىسىندا تۇڭعىش رەت قازاق تىلىندە جارىق كورىپ جاتقان «National Geographic قازاقستان» جۋرنالى مەن بەدەلدى باسىلىم قوزعايتىن گەوگرافيا, ارحەولوگيا, انتروپولوگيا سالالارىنداعى سوڭعى جاڭالىقتار ءسوز ەتىلدى.
راۋشان تاۋىرحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».