انا – وتباسىنىڭ دا, وتاننىڭ دا ۇيىتقىسى

مەرەكەلەرىڭىزبەن, اسىل انالار, اياۋلى ارۋلار!

ناۋرىز – حالىقارالىق ايەلدەر كۇنى

كەشە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 8 ناۋرىز – حالىق­ارالىق ايەلدەر كۇنى مەرەكەسىنە وراي قازاقستان ايەلدەرى قاۋىمىنىڭ ءبىر توپ وكىلدەرىمەن جۇزدەستى. «كوكتەم شۋاعى» دەگەن اۋەزدى ەستىلەتىن اتاۋى بار بۇل ءداستۇرلى كەزدەسۋدە ەلباسى قازاقستاندىق بارشا نازىك جاندىلاردى ايتۋلى مەرەكەلەرىمەن قۇتتىقتاپ, ءوزىنىڭ جۇرەكجاردى لەبىزىن ءبىلدىردى. كۇننىڭ كوزى نۇرىن ەرەكشە توگىپ, جازيرالى دالا بۋسانىپ, تال-شىبىقتار ءبۇر جارىپ, تىلسىم تابيعات تۇرلەنىپ جاتقان شاقتا مامىراجاي سيپاتتا تابالدىرىعىمىزدى اتتايتىن انالار مەرەكەسى ەلىمىزدە جىل سايىن ايرىقشا اتاپ وتىلەتىنى بەلگىلى. بۇدان ءبىز قوعامىمىزدىڭ ايەلدەر قاۋىمىنا دەگەن ىستىق ىقىلاسىن ۇعامىز... ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «كوكتەم شۋاعى» باسقوسۋىندا ءبىرىنشى كەزەكتە ەلىمىزدەگى بارشا ايەلدەردى كەلە جاتقان 8 ناۋرىز – حالىقارالىق ايەلدەر كۇنىمەن قۇتتىقتادى. مەملەكەت باسشىسى ءوز سوزىندە ەلىمىزدىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنداعى ايەلدەردىڭ باعا جەتپەس رولىنە توقتالا كەلىپ, ولارعا دەنساۋلىق, سۇيىسپەنشىلىك, باق-بەرەكە جانە تابىس تىلەدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيىلعى كەزدەسۋگە ءتۇرلى كاسىپ يەلەرى قاتىسىپ وتىرعانىنا نازار اۋداردى. «ارالارىڭىزدا كوپبالالى انالار, بيزنەس وكىلدەرى, اسكەريلەر, عالىمدار, دارىگەرلەر, پەداگوگتار, مادەنيەت پەن سپورت قايراتكەرلەرى, جۋرناليستەر بار. ايەلدەر تاۋەلسىزدىك جىلدارىنىڭ بارىندە مەنىڭ ەڭ سەنىمدى تىرەگىم بولدى. 25 جىلداعى بارلىق جەتىستىكتەرىمىز سىزدەردىڭ بەلسەنە اتسالىسۋلارىڭىزدىڭ ارقاسىندا عانا مۇمكىن بولدى. سىزدەر ءبىزدىڭ قوعامداعى بىرلىكتىڭ, جاسامپازدىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ بەينەسىنە اينالدىڭىزدار», – دەدى مەملەكەت باسشىسى. قازاقستان پرەزيدەنتى ايەلدىڭ باستى پارىزى انا بولۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «انانىڭ تاربيەسى مەن ماحابباتىن, اسىرەسە, بالا كەزىندە كورگەن ادام امان-ەسەن ءوسىپ, جاقسى ازامات بولادى. 25 جىلدا 7 ميلليونداي كىشكەنتاي قازاقستاندىق دۇنيەگە كەلدى. ەلىمىزدە ءاربىر ساعات سايىن 45 نەمەسە جىلىنا 400 مىڭ بالا جارىق دۇنيە ەسىگىن اشادى. وسىنىڭ ءبارى بەرەكە مەن ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمنىڭ ارقاسىندا بولىپ وتىر. قازاقستاننىڭ بولاشاعى – جاڭا ۇرپاق. بيىل مەن بالانى قورعاۋدىڭ كەپىلى رەتىندە قازاقستانداعى بالا قۇقىعى جونىندەگى ۋاكىل تۋرالى جارلىققا قول قويدىم. وتباسى كۇنىن مەرەكەلەۋ جانە «مەرەيلى وتباسى» جالپىۇلتتىق كونكۋرسىن وتكىزۋ داستۇرگە اينالدى», – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. مەملەكەت باسشىسى 1 ناۋرىزدا «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى اياسىندا ءبىلىم مەن عىلىمدى دامىتۋدىڭ 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان جاڭا مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن قابىلداۋ تۋرالى جارلىققا قول قويعانىن ايتتى. «باعدارلامادا جاقسى جاڭالىقتار از ەمەس. مەكتەپتە وقىتۋدىڭ مەملەكەتتىك ءبىلىم ستاندارتتارى الەمدىك ستاندارتتار نەگىزىندە جاڭارتىلادى. ءاربىر تۇلەك العاشقى كاسىپتىك بىلىكتىلىكتى تەگىن يگەرۋ مۇمكىندىگىنە يە بولادى. ءبىز بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى وقۋمەن 100 پايىز قامتۋعا ۇمتىلىپ وتىرمىز. كەلەسى جىلدان باستاپ ءۇش ءتىلدى ءبىلىم بەرۋ ءىسىن بىرتىندەپ ەنگىزە باستايمىز. 2020 جىلعا قاراي 12 جىلدىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە كوشۋ قامتاماسىز ەتىلەدى. عالىمداردىڭ بولجامىنشا, 2020 جىلعا قاراي جەر جۇزىندەگى حالىقتىڭ 50 پايىزىن «تسيفرلى بالالار» قۇرايتىن بولادى. اڭگىمە مەكتەپتەرىمىزدى اقپاراتتاندىرۋ تۋرالى بولىپ وتىر, 2019 جىلعا قاراي ولاردىڭ بارلىعى جىلدام ينتەرنەتكە قول جەتكىزۋگە ءتيىس. اقىرى ءبىز ەكونوميكالىق دامۋ جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىمەن ىقپالداسىپ جاتىر ەكەنبىز, دەمەك, وسىنى دا جۇزەگە اسىرۋ كەرەك», – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ سوڭعى 10 جىلدا بالا تۋعاندا بەرىلەتىن جاردەماقى – 6,3 ەسە, ءبىر جاسقا دەيىنگى بالا كۇتىمى ءۇشىن جاردەماقى 4 ەسە وسكەنىنە نازار اۋداردى. قازىر كوپبالالى جارتى ميلليون وتباسى مەملەكەتتىك جاردەماقى الىپ وتىر. «از قامتىلعان وتباسىلارعا الەۋمەتتىك كەلىسىمشارتتار ارقىلى اتاۋلى كومەك بەرۋگە 1,5 ميلليارد تەڭگە بولىنەدى. مەن قوعامنىڭ, ءاربىر وتباسىنىڭ اماندىعى تىكەلەي ايەلدىڭ امان-ساۋلىعىمەن بايلانىستى ەكەنىن ءاردايىم ايتىپ كەلەمىن», – دەدى مەملەكەت باسشىسى. كەزدەسۋگە مەملەكەتتىك حاتشى, قا­زاق­ستان پرەزيدەنتى جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا ءتورايىمى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا, پار­لامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى بىرعانىم ءايتىموۆا, ەكونوميكالىق ينتەگراتسيا ىستەرى جونىندەگى مينيستر جانار ايت­جانوۆا, «استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق باسقارۋشى ديرەكتورى مايا ەگىم­باەۆا, پاۆلودار وبلىسىنداعى «ساعىپ» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى تولەۋ قۇشمانوۆا, الماتى قالاسىنداعى پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ريزا بورانباەۆا, استاناداعى «قازاق ويۋلارى» جشس ديرەكتورى تولعاناي ەلەكباەۆا, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى «لەۆين» جيھاز فابريكاسىنىڭ باسشىسى ەلەنا لەۆينا, قاراعاندى وبلىسىنداعى «مۇراگەر» مامانداندىرىلعان مەكتەپ-ينتەرناتىنىڭ ديرەكتورى مارگاريتا نۇرماعانبەتوۆا, استاناداعى «قازاق قىزى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى قاراقات ابدەن, ءانشى تامارااسار جانقۇل, «دەلوۆوي مير استانا» جشس ديرەكتورى, باس رەداكتور شولپان سىزدىقوۆا, اقىن ءاليا داۋلەتباەۆا, كوپبالالى انالار – استانالىق جانار بايجولدينوۆا مەن جامبىلدىق التىناي توقپانوۆا, «اس­تانا وپەرا» تەاترىنىڭ ءسوليسى جۇپار عابدۋللينا, «استانا بالەت» تەاترىنىڭ باس رەجيسسەرى مۋكارام ابۋباحريەۆا, بيو­لوگ, عالىم داميرا قاناەۆا, شى­عىس قازاقستان وبلىسىنىڭ جارما اۋ­دانىنداعى ۇشبيىك اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى پەري­زات ورالباەۆا, «وتىرار سازى» مەملە­كەتتىك اكادەميالىق فولكلورلىق-ەتنو­گرا­فيالىق وركەسترىنىڭ باس ديريجەرى, اكتريسا ءدىنزۋحرا تىلەنديەۆا, زىمىراندى ارتيللەريالىق كەمە اسكەري ءبولىمىنىڭ راديو بايلانىسشىسى جانار ىبى­راەۆا, اقتوبە فەرروقورىتپا زاۋىتى جوندەۋ-مەحانيكا تسەحىنىڭ توكارى اينا كەنەسارينا, قوستا­ناي وبلىسىنىڭ سارىكول اۋدانىنداعى «جاستار باس­تاماسى ورتالىعىنىڭ» باسشىسى ەلەنا دانيلوۆا, اۋىر اتلەتيكادان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن سپورت شەبەرى جازيرا جاپپار­قۇل, اكتريسا دينارا باقتىباەۆا, ءى.جان­سۇگىروۆ اتىنداعى جەتىسۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى لاريسا ميترو­حينا قاتىستى. كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار جەكە-جەكە ءسوز سويلەپ, مەملەكەت باسشىسىنا انا مەن بالاعا قامقورلىق جاساۋعا, وتبا­سىلىق قۇندىلىقتاردى نىعايتۋعا باعىت­تالعان ساياسات جۇرگىزىپ وتىرعانى ءۇشىن العىستارىن ءبىلدىردى, سونىمەن قاتار, ولار ءوز جەتىستىكتەرى تۋرالى دا اڭگىمەلەپ بەردى. «قازاقستان ءوز تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىق مەرەيلى بەلەسىنە اياق باستى. تاريح ءۇشىن تىم قىسقا مەرزىمدە ەلىمىز ءوسىپ-وركەندەپ, حالىقارالىق ساياساتتا بەدەلى ارتا ءتۇستى. ءسىزدىڭ بۇۇ مىنبەرىنەن كۇللى الەمدى تىڭداتا الاتىن جاھاندىق دەڭگەيدەگى ساناۋلى قايراتكەرلەردىڭ ءبىرى ەكەنىڭىزدى ءبىز ماقتان ەتەمىز. ايگىلى مارگارەت تەتچەردىڭ: «نۇرسۇلتان نازار­باەۆ – مەنىڭ ومىرىمدە كەزدەسكەن ەر ازا­مات­تاردىڭ ىشىندەگى ەرەكشە تۇلعا», دەگەن ءسوزىن تەك قازاقستاننىڭ عانا ەمەس, الەم ايەلدەرىنىڭ سىزگە بەرگەن باعاسى دەپ بىلەمىز. بۇگىنگى جىلى لەبىزدەرىڭىزگە زور العىس ايتا وتىرىپ, ءسىزدىڭ وتباسىڭىزعا دا قۇتتىقتاۋىمىزدى جەتكىزۋىڭىزدى سۇرايمىز», – دەدى پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى بىرعانىم ءايتىموۆا. ال ءوز كەزەگىندە ەكونوميكالىق ينتەگ­راتسيا ىستەرى جونىندەگى مينيستر جا­نار ايتجانوۆا ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆتىڭ ايەلدەر قاۋىمىنا كورسەتىپ وتىرعان قولداۋىن ءسوز ەتتى. «قازاقستان ايەلدەرى ءسىزدىڭ يگى باستامالارىڭىزدىڭ جەمىسىن كورىپ كەلەدى. قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدەگى جەكە كاسىپكەرلەردىڭ 85 پايىزىن ايەلدەر قۇراپ وتىر. ولار قۇرىلىس, ءوندىرىس, ساۋدا, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە باسقا دا كوپتەگەن سالالاردا ءونىمدى ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. «قازاقستان ءسىزدىڭ جول كور­سەتۋىڭىزبەن دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيى­مىنا مۇشە بولدى. بۇل قازاقستاندىق ايەل­دەردىڭ ەكونوميكا سالاسىنداعى باسە­كەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرىپ, جاڭا مۇمكىن­دىك­تەرگە يە بولۋىنا جول اشادى», – دەدى ج.ايتجانوۆا. شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ جارما اۋدانىنداعى ۇشبيىك اۋىلىنىڭ اكىمى پەريزات ورال­باەۆا ءوزى باسقاراتىن وكرۋگتەگى يگىلىكتى ىستەر جونىندە ءسوز قوزعادى. «سوڭعى جىل­داردا ءبىزدىڭ ۇشبيىكتىڭ وزىندە اۋىل كلۋبى كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى, جاڭا مەكتەپ پەن ەمحانا, سپورت نىسانى سالىن­دى, سۋ قۇبىرى تارتىلدى, كوشە­لەرگە جارىق بەرىلدى. قاسيەتتى تاۋەلسىزدى­گىمىزدىڭ 25 جىلدىعىن تەك ءبىز عانا ەمەس, ەلىمىزدەگى ءاربىر اۋىل مۇلدەم جاڭا كەلبەتپەن قارسى الۋدا. اۋىل­دا ۇلكەندەر باتا بەرگەندە ەلىمىز تى­نىش, ەلباسىمىز امان بولسىن دەيدى. بۇل – سىزگە دەگەن حالىقتىڭ ايرىقشا ىقىلاسىنىڭ بەلگىسى», – دەدى ءۇش­بيىك اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى. ال ءى.جان­سۇگىروۆ اتىنداعى جەتىسۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى, قازاق ءتىلىن مەڭگەرگەن, اباي ولەڭدەرىن جاتقا وقيتىن لاريسا ميتروحينا مەملەكەت تاراپىنان جاستارعا جاسالىپ وتىرعان جاعدايعا كوڭىل تولاتىنىن جەتكىزدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن سپورت شەبەرى, اۋىر اتلەتشى جازيرا جاپپارقۇل ەلىمىزدە سپورت سالاسىنا جەتكىلىكتى دەڭگەيدە جاعداي جاسالىپ وتىرعانىن جەتكىزە كەلىپ, الداعى ۋاقىتتا ءوزىنىڭ جەڭىستى جولىن جالعاستىرا تۇسە­تىنىن ايتتى. «سپورتشىلارعا قام­قورلى­عىڭىز ءۇشىن سىزگە زور العىس بىلدىرەمىن. بيىلعى وليمپيادادا جەڭىسكە جەتۋگە بار كۇشىمدى سالامىن», – دەدى سپورتشى قىز. كەلەسى كەزەكتە ءسوز العان «ساعىپ» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى تولەۋ قۇشمانوۆا ءوز كەزەگىندە مەملەكەت تا­راپىنان اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن­داعى تاۋار وندىرۋشىلەرگە مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ وتىرعان قامقورلىققا رازى ەكەنىن جەتكىزسە, زىمىراندى ارتيللەريالىق كەمە اسكەري ءبولىمىنىڭ راديو بايلانىسشىسى جانار ىبىراەۆا ەلىمىزدىڭ تىنىشتىق پەن تاتۋلىق مەكەنى بولىپ وتىرعانىنا ەكپىن بەردى. ال اقتوبە فەرروقورىتپا زاۋىتى جوندەۋ-مەحانيكا تسەحىنىڭ توكارى اينا كەنەسارينا ەلىمىزدە قاراپايىم ەڭبەك ادامىنا قولداۋ ءبىلدىرۋ, جاستارعا تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ ىسىندەگى جەتىستىكتەرگە توقتالدى. ايتا كەتەيىك, گازەتىمىزدىڭ 2014 جىلدىڭ 14 ناۋرىزىنداعى نومىرىندە ا.كەنەسارينا تۋرالى «توكار قىز» تاقىرىبىمەن ماقالا جاريالانعان بولاتىن. توكار قىز ءسوز العاندا ەلباسى وسى ماقالانى جۇرتشىلىقتىڭ ەسىنە سالىپ ءوتتى. جيىندا بۇلاردان بولەك, باسقا دا قاتىسۋشىلار ءسوز سويلەپ, ەلىمىزدە قولعا الىنىپ وتىرعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق اۋقىمدى شارالاردىڭ وڭ ىقپالدارىن اتاپ ءوتتى. سوڭىندا قازاقستان پرەزيدەنتى ايەلدەردى كەلە جاتقان مەرەكەمەن تاعى دا قۇتتىقتاپ, ولاردىڭ بارلىق باستامالارىنا تابىس, وزدەرىنە مول شاتتىق تىلەدى. مەملەكەت باسشىسى ءىس-شارا بارىسىندا كوپبالالى انا التىناي توقپانوۆاعا «التىن القا» تاپسىردى. جولدىباي بازار, «ەگەمەن قازاقستان». سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.